Wskaźniki, regulatory i rejestratory tablicowe – raport z rynku

Wskaźniki panelowe (wskaźniki procesowe, mierniki tablicowe) oraz regulatory to popularne elementy maszyn, linii produkcyjnych i różnorodnych systemów automatyki. Pozwalają one na wizualizację wartości wielkości mierzonych i innych informacji, regulację parametrów procesów, sygnalizację przekroczenia określonych poziomów czy występowania awarii. Funkcjonalność tę rozszerzają panelowe rejestratory danych, które umożliwiają dokumentowanie pracy urządzeń czy cech zmieniających się w czasie procesów. Duża liczba zastosowań i korzystny współczynnik ceny do możliwości aplikacyjnych sprawia, że omawiane urządzenia są powszechnie stosowane w branży automatyki. Również na polskim rynku ich dystrybucji działa wielu dostawców, w tym z powodzeniem producentów krajowych.

Tytułowe produkty zaliczyć można do urządzeń klasycznych dla branży automatyki. Cechują się one dużym stopniem integracji, odpornością środowiskową, łatwością konfiguracji i możliwością stosowania w wielu różnorodnych aplikacjach. Służyć mogą do wizualizacji wartości różnych wielkości fizycznych – napięcia, mocy, częstotliwości, temperatury, przepływu, ciśnienia i podobnych, które w wielu aplikacjach muszą być na bieżąco wyświetlane. 

Cechami szczególnymi wskaźników czy regulatorów panelowych są też możliwość ich pracy samodzielnej – np. w komplecie jedynie z czujnikami, ale też integracji w większym systemie, a także duża niezawodność i łatwość ewentualnej wymiany. Zanim przedstawione zostaną szczegółowo kwestie technologiczne (część druga raportu), prezentujemy opis aplikacji omawianych urządzeń, ich najważniejszych odbiorców krajowych oraz bieżące kierunki rozwoju rynku.

CZĘŚĆ 1 – RYNEK

SEKTORY RYNKU

Rys.1. Najczęstsze zastosowania omawianych w raporcie urządzeń (źródło: redakcyjne badanie rynku)

Do podstawowych zastosowań omawianych urządzeń należy ich wykorzystanie w energetyce oraz przemyśle produkcyjnym. W ostatnim z przypadków stosowane są one praktycznie w każdej branży – od spożywczej i farmaceutycznej, poprzez produkcję FMCG, do hutniczej i motoryzacyjnej. Biorąc pod uwagę rodzaj produkcji, zdecydowanie najpopularniejszym zastosowaniem tytułowych produktów jest kontrola procesów ciągłych (patrz wykres 1). 

W tego typu zastosowaniach konieczne są pomiary i wizualizacja wartości temperatur, ciśnienia i szeregu innych wartości fizycznych. Często zachodzi też konieczność prostego sterowania lub regulacji, przez co osprzęt tablicowy doskonale wpasowuje się w tego typu potrzeby aplikacyjne. Ważnym odbiorcą omawianych urządzeń są też producenci maszyn (sektor OEM) – tutaj najczęściej wykorzystuje się proste, jednokanałowe wskaźniki, które służą do informowania o wartości wybranego parametru, np. związanego z pracą urządzenia. 

W maszynach do wykonywania obliczeń i sterowania używane są najczęściej systemy sterujące z PLC czy komputerami przemysłowymi, przez co konieczność przetwarzania danych czy regulacji z wykorzystaniem modułu panelowego występuje relatywnie rzadko.

Tab.1. Wskaźniki panelowe, regulatory i rejestratory – oferta dostawców krajowych

Tab.1.cd Wskaźniki panelowe, regulatory i rejestratory – oferta dostawców krajowych

Do mniej znaczących, choć też istotnych grup odbiorców omawianych urządzeń należą firmy wykorzystujące je w systemach kontroli procesów dyskretnych (np. do zliczania elementów) oraz w aplikacjach poza przemysłem. W przypadku rejestratorów mogą być to też zastosowania związane z zapisem parametrów środowiskowych w pomieszczeniach – magazynach, obiektach użyteczności publicznej, laboratoriach czy instalacjach służących do ochrony środowiska naturalnego. 

Należy dodać, że rynek rejestratorów związany jest też bardziej z bieżącymi potrzebami inwestycyjnymi firm i utrzymaniem ruchu, natomiast rzadziej kupującymi są tutaj producenci maszyn (sektor OEM).

Rys.2. Najczęściej sprzedawane polskim klientom urządzenia – dotyczy grupy produktów omawianych w raporcie (źródło: redakcyjne badanie rynku)

Szeroka gama zastosowań omawianych urządzeń sprawia, że wartość ich rynku jest duża. Nie dysponując w tym zakresie oficjalnymi statystykami, postanowiliśmy tradycyjnie poprosić dostawców o oszacowanie wartości omawianego sektora. Wśród kilku udzielonych odpowiedzi przeważała wartość 50 mln złotych rocznie. Wydaje się to nieco zawyżoną liczbą (szczególnie w porównaniu z wielkością rynku czujników, która omawiana była miesiąc temu), jednak publikujemy tę informację jako dającą pogląd na postrzeganie tego sektora przez działające w nim firmy. Do innych podanych wartości należały liczby od 1 do 80 mln złotych.

CO I JAK SIĘ SPRZEDAJE?

Do najpopularniejszych na rynku urządzeń należą niezmiennie te najprostsze – zdaniem polskich dostawców najlepiej sprzedają się tutaj regulatory jednokanałowe oraz proste wskaźniki tablicowe (patrz wykres 2). Mniejszy udział w rynku mają urządzenia pozwalające na regulację wielokanałową oraz rejestratory cyfrowe i papierowe. Moduły takie sprzedają się samodzielnie (sprzedaż katalogowa, poprzez pośredników i innymi kanałami), ale też w kompletacjach z innymi produktami – głównie czujnikami czy przekaźnikami półprzewodnikowymi. Dostawcy, czego przykładem jest Introl, oferują również gotowe systemy pomiarowe, w których jako „klocki” składowe stosowane są wskaźniki i regulatory.

Rys.3. Najważniejsze dla krajowych klientów czynniki brane pod uwagę przy zakupie produktów omawianych w raporcie (źródło: redakcyjne badanie rynku)

Wśród czynników wpływających na decyzje zakupowe klientów trudno jest wskazać takie, które byłyby o znaczeniu istotnie przewyższającym pozostałe. Pytając każdą z ankietowanych osób o najistotniejsze jej zdaniem cechy wskaźników, regulatorów i rejestratorów panelowych, uzyskano odpowiedzi takie, jak przedstawione na wykresie 3. Jak widać, cztery najistotniejsze to cena, dokładność pomiarów oraz łatwość użytkowania urządzenia i odczytu wskazań. Do pozostałych, już mniej znaczących, zaliczyć można trwałość, markę urządzenia i długość jego gwarancji.

Warto dodać, że kryteria wyboru różnią się w zależności od typu odbiorców. Przykładowo w przypadku większych firm istotne może być użycie komponentów pochodzących od jednego dostawcy (a przynajmniej ich unifikacja), natomiast firmy mniejsze, które okazjonalnie potrzebują wskaźników czy regulatorów, stawiały będą często na urządzenia oferowane w jak najlepszej cenie. Z kolei w przypadku producentów maszyn istotnym czynnikiem jest bardzo często, zdaniem przedstawicieli firm dostarczających omawiane produkty, możliwość użycia modułów o dużej niezawodności.

GDZIE KUPUJE SIĘ WSKAŹNIKI, REGULATORY I REJESTRATORY?

Chociaż w Polsce dostępnych jest sumarycznie kilkadziesiąt różnych marek omawianych urządzeń, wśród ich dostawców wyróżnić można grupę firm stanowiących trzon rynku. Co jednak jest nawet istotniejsze – sprzedaż osprzętu tablicowego jest jednym z tych obszarów rynku, w którym istotny udział mają producenci lokalni. Do tego typu przedsiębiorstw należą m.in. Apar, Introl, Labor-Aster, Lascar Electronics, Lumel, Metronic AKP oraz PC Therm. 

Oferują one relatywnie szeroką gamę urządzeń tablicowych (i nie tylko), przy czym, ze względu na lokalną obecność, mają często konkurencyjne ceny przy zachowaniu dobrej jakości. Suma tych czynników pozwala im z powodzeniem sprzedawać swoje wyroby za granicą, ale też gwarantuje wielu stałych klientów w Polsce.

Tab.2. Wskaźniki panelowe (tablicowe) – przykładowe produkty dostępne u polskich dostawców

Tab.2.cd Wskaźniki panelowe (tablicowe) – przykładowe produkty dostępne u polskich dostawców

Do innych dostawców tytułowych produktów należą przedstawiciele producentów zagranicznych (np. Kübler, Omron Electronics czy Yokogawa) oraz firmy dystrybucyjne, dla których sprzedaż wskaźników czy regulatorów jest jednym z elementów oferty. Te ostatnie stawiają relatywnie często na dostarczanie produktów dalekowschodnich, konkurencyjnych cenowo do zachodnioeuropejskich.

Rys.4. Najpopularniejsze w Polsce marki wskaźników i regulatorów oraz rejestratorów tablicowych (najpopularniejsze zdaniem dostawców produkty na rynku) – zestawienie nie odzwierciedla wielkości sprzedaży lub udziału wymienionych firm w rynku, lecz jest informacją o popularności danych produktów w kraju na bazie zestawienia odpowiedzi ankietowych (źródło: redakcyjne badanie rynku)

W statystyce najpopularniejszych zdaniem dostawców branżowych marek produktów, którą regularnie tworzymy dla omawianych obszarów rynku, w tym miesiącu na pozycję lidera wysuwa się Lumel. Ta zielonogórska firma, której tradycja obecności rynkowe sięga lat 50. zeszłego wieku, jest producentem szerokiej gamy wskaźników, regulatorów, rejestratorów, urządzeń pomiarowych i innych produktów. Na kolejnych miejscach znalazły się m.in. Apar, Omron Electronics oraz Kübler (patrz wykres 4). Tym, czego nie zaznaczono na wymienionym wykresie, jest duża grupa firm o mniejszych udziałach w rynku. 

W przypadku wskaźników oraz regulatorów tablicowych są to m.in. Carlo Gavazzi, Comet System, Delta Ohm, Eurotherm, KFAP, Hanyong, Lascar Electronics, Metronic AKP, Ohkura oraz Shinko Technos. Z kolej w przypadku marek rejestratorów polskim klientom znane są m.in. wyroby firm: ABB, Agilent, Apator, Brainchild, Danfoss, Ebro, Endress+Hauser, Fourier, Fuji, Graphtec, Metronic AKP, Ohkura, Onset, Shinko Technos, Siemens, Sonel, Vaisala oraz Yokogawa. Oczywiście zestawienie to bazuje na opiniach przedstawicieli firm branżowych i traktować je należy jako przybliżenie, które nie świadczy bezpośrednio o udziałach wymienionych producentów w rynku.

2010 – SYTUACJA W BRANŻY

Jaka jest obecnie, na początku 2010 roku, koniunktura na omawianym rynku? Zgodnie z wypowiedziami większości ankietowanych przedstawicieli firm jest ona dobra (patrz wykres 5). Około 30% przedsiębiorców uważa, że rynek ten jest w fazie dekoniunktury, natomiast nikt z ankietowanych osób nie stwierdził jakoby sytuacja rynkowa była skrajnie zła lub bardzo dobra.

W rozbiciu na poszczególne sektory będące odbiorcami omawianych urządzeń, podać można również kilka ciekawych informacji. Jako branże najbardziej perspektywiczne dostawcy wymienili sektor spożywczy, energetykę, produkcję tworzyw sztucznych oraz automatykę budynkową. Warto również zwrócić tutaj uwagę na klientów z sektorów związanych z produkcją leków oraz kosmetyków (patrz wykres 6). Część z ankietowanych przez redakcję osób wskazała też na naukę (uczelnie, instytuty badawcze, itp.) jako coraz istotniejszego odbiorcę omawianych produktów – szczególnie rejestratorów.

Przy okazji typowania najbardziej perspektywicznych branż, wskazano również na sektory rynku przeżywające w ostatnich miesiącach największe problemy. O ile pozycja „lidera” w tym rankingu zajmowana przez przemysł motoryzacyjny nie dziwi, o tyle znaczące drugie miejsce zajęła tutaj branża hutnicza. Do obszarów gospodarki, które dotknęła dekoniunktura, należą także sektor OEM oraz chemiczny.

Rys.5. Ocena aktualnej (zima2009/2010) sytuacji na rynku wskaźników, rejestratorów i regulatorów tablicowych w porównaniu z ostatnimi latami (źródło: redakcyjne badanie rynku)

Rys.6. Najbardziej perspektywiczne sektory rynku będące odbiorcami omawianych produktów (góra wykresu) oraz branże, które przeżywają w ostatnich miesiącach największe kłopoty (dół wykresu) (źródło: redakcyjne badanie rynku)

CZĘŚĆ 2 – TECHNOLOGIE

WSKAŹNIKI I REGULATORY

W szerokiej grupie wskaźników i regulatorów panelowych wyróżnić można dwa najczęściej sprzedawane w Polsce typy urządzeń. Należą do nich moduły służące do przetwarzania i wyświetlania wartości temperatury (oraz jej regulacji) i wersje uniwersalne, które wykorzystać można do wizualizacji wartości różnych wielkości fizycznych i kontroli parametrów procesów. Urządzenia te różnią się przede wszystkim typem wejść – przykładowo te służące do pomiarów temperatury pozwalają na bezpośrednie podłączanie termopar i termorezystorów. 

Inna z różnic związana jest z wyświetlaczem, gdzie dodawane mogą być informacje związane z jednostkami wyświetlanych wartości. Oczywiście w sprzedaży dostępne są również inne wersje specjalizowane – np. do sygnalizowania wartości ciśnienia, lecz w stosunku do uniwersalnych odróżnia je najczęściej wspomniana różnica w budowie wyświetlacza oraz zastosowania odpowiedniego rodzaju wejścia. Ważną grupą wskaźników są też liczniki, które stosowane są często w maszynach i aplikacjach związanych z produkcją dyskretną.

Pomimo rozwoju wskaźników cyfrowych, cały czas istotną rolę odgrywają w wielu zastosowaniach wersje analogowe. Jest tak w szczególności w zastosowaniach, gdzie konieczne są pomiary ciśnienia cieczy i powietrza, temperatur – np. w zakładach przemysłowych, ciepłowniach, energetyce, itp. W tym zakresie na naszym rynku działają m.in. wspomniane KFM oraz Lumel, eksportując istotną część tego typu wyrobów.

Tab.3. Regulatory tablicowe – przykładowe produkty dostępne u polskich dostawców

Tab.3.cd Regulatory tablicowe – przykładowe produkty dostępne u polskich dostawców

Granica między wskaźnikami procesowymi a regulatorami jest płynna. O ile już proste wskaźniki pozwalają na stosowanie funkcji sterujących typu włącz/wyłącz, co może być zupełnie wystarczające np. do kontroli poziomu w zbiorniku czy temperatury w kotle, o tyle regulatory umożliwiają pełną regulację wartości procesowych. 

Przykładem może być ich użycie na liniach technologicznych oraz w maszynach, gdzie kontrolowana dokładnie musi być temperatura lub inne parametry. Wraz z tym, jak współczesne regulatory tablicowe mają coraz więcej kanałów, pozwalają na wykonywanie operacji matematycznych na sygnałach, a także zwiększają się ich możliwości sterowania, aspirują one do miana sterowników procesowych. W stosunku do PLC są one łatwiejsze do obsługi i zaprogramowania (większość funkcji dostępna jest z poziomu wyświetlanego menu).

Jednocześnie, choć w wielu wymienionych aplikacjach można by zastosować mające o wiele większe możliwości obliczeniowe sterowniki programowalne lub łatwiejsze w obsłudze panele operatorskie, użycie aparatury tablicowej jest cały czas duże. Wskaźniki panelowe i regulatory pozwalają na wizualizację wartości z dużych odległości, mogą pracować w trudnych warunkach środowiskowych i, przede wszystkim, są rozwiązaniami tanimi. Przy kosztach zakupu wynoszących około 300 zł za wskaźnik, do którego bezpośrednio podłączyć można różne czujniki wielkości fizycznych, na rynku nie istnieje obecnie konkurencyjna technologia.

CECHY I PARAMETRY

Wskaźniki i regulatory panelowe to na pierwszy rzut oka podobne do siebie urządzenia elektroniczne. Produkowane są jako standaryzowane moduły (o wymiarach 48 na 96 mm lub ich wielokrotnościach), mają zazwyczaj 1‒2 wyświetlacze i kilka przycisków. Z tyłu znajdują się typowo interfejsy I/O i inne podłączenia, natomiast one same montowane są tablicowo lub na szynie.

Tab.1. Wskaźniki panelowe, regulatory i rejestratory – oferta dostawców krajowych

Tab.1.cd Wskaźniki panelowe, regulatory i rejestratory – oferta dostawców krajowych

Przeglądając oferty polskich dostawców, znaleźć można jednak szereg tych produktów, które różnią się cechami funkcjonalnymi. Mogą być to najprostsze urządzenia, takie jak wskaźniki Codix 530 firmy Kübler czy AR500 firmy Apar, moduły umożliwiające współpracę z różnymi czujnikami, mające wyjścia szeregowe, CAN czy Ethernet, a także regulatory pozwalające na kontrolę procesów. Biorąc pod uwagę wejścia, standardem w przypadku uniwersalnych wskaźników i regulatorów jest wykorzystanie wersji prądowych (4‒20mA, 0‒20mA), wejść napięciowych (typowo 0‒10V), rezystancyjnych oraz służących do podłączania przetworników temperatury. Mierzony może być jeden lub kilka sygnałów wejściowych, w tym wyliczane wzajemne zależności między nimi. Oczywiście elementem przetwarzania sygnałów jest zazwyczaj ich skalowanie.

Jeżeli chodzi o wyjścia, poza najprostszymi wskaźnikami tablicowymi, producenci oferują urządzenia z możliwością ustawiania progów alarmowych (produkty te zaliczane są zazwyczaj jeszcze do wskaźników) lub wielowartościowej regulacji (regulatory panelowe). Te ostatnie, w odróżnieniu od wskaźników z funkcjami włącz/wyłącz, pozwalają na analogowe kontrolowanie wartości wyjściowej w zależności od zmian parametrów sygnałów na wejściu. Stosowany jest tutaj często regulator PID, ewentualnie z autotuningiem lub innymi funkcjami. Regulatory mają bardzo często po dwa lub więcej wyświetlaczy, co pozwala na wizualizację wartości wielkości mierzonej i ustawionej.

Ponieważ niektóre urządzenia łączyć mogą funkcje regulacji i sterowania, zawierają one wyjścia przekaźnikowe (i generalnie cyfrowe) oraz analogowe – np. prądowe lub napięciowe. Niektóre urządzenia mają też wyjścia mocy, a także dostępne są rozwiązania pozwalające na retransmisję sygnału wejściowego.

REJESTRATORY – ROSNĄCA POPULARNOŚĆ

źródło: Meratronik

Rejestratory traktować można w pierwszym przybliżeniu jako rozszerzone funkcjonalnie wersje wyświetlaczy procesowych. Przeznaczone są one do pomiarów, wizualizacji i kontroli parametrów procesów technologicznych w różnych aplikacjach w przemyśle i poza nim. Służą do monitorowania cech napięcia zasilającego, parametrów procesowych, takich jak temperatura, ciśnienie, wilgotność, poziom oraz innych wielkości fizycznych. Często oferowane są jako wielokanałowe i, naturalnie, pozwalają na zapis zmierzonych wartości.

Pierwotnie rejestratory występowały jedynie w wersjach papierowych, które jako nośnik informacji wykorzystują taśmę papierową. Chociaż tego typu urządzenia są nadal wykorzystywane, rozwój omawianej grupy produktów zmierza w kierunku popularyzacji wersji cyfrowych. W tym przypadku dane rejestrowane są z użyciem pamięci – najczęściej w postaci karty Flash, inny jest również sposób wizualizacji, gdyż korzysta się tutaj z ekranu LCD (standardem są ekrany o przekątnych około 5 cali i rozdzielczościach do 320×240).

źródło: Eltron

 W ostatniej z wersji podobieństwo rejestratorów do wyświetlaczy procesowych jest pozorne, gdyż technologicznie są one o wiele bardziej złożonymi urządzeniami. Nowoczesne rejestratory wykorzystują wbudowany system operacyjny, przez co wykorzystywane mogą być aplikacje pozwalające na zapewnienie funkcjonalności znacznie wykraczającej poza sam zapis danych. Przykładem jest bieżące przetwarzanie informacji, kontrola parametrów pracy urządzeń i zaawansowana komunikacja z systemem nadrzędnym. Jednocześnie wizualizacja może być wykonywana w różnych postaciach – np. wykresów, bargrafów, wyświetlania danych liczbowych i innych. Dzięki wykorzystaniu sterowania mikroprocesorowego i systemu kontrolującego pracę urządzenia (np. Windows CE), również obsługa rejestratora jest relatywnie łatwa.

Oprócz tablicowych wersji omawianych urządzeń, popularne są rejestratory typu stand-alone, a także niewielkie moduły mogące być instalowane np. w magazynach czy nawet pojazdach. Służą one przykładowo do kontroli temperatury przechowywania produktów (dokładniej – rejestracji zmian temperatury w całym czasie ich przechowywania). W takich przypadkach wykonywane są one również w wersjach zminiaturyzowanych, zintegrowanych z czujnikami i zasilanych bateryjnie.

DUŻA ROZPIĘTOŚĆ CENOWA

Tab.5. Dane teleadresowe firm przestawionych w raporcie

Wraz ze zróżnicowaniem w funkcjach i możliwościach aplikacyjnych omawianych urządzeń, zmieniają się w istotny sposób koszty ich zakupu. Chociaż różnią się one też w zależności od producenta, biorąc pod uwagę dane przedstawiane w tabelach raportowych, wskazać można na średnie ceny każdego z typów produktów. I tak – dla wskaźników panelowych (tabela 2) wynoszą one średnio od 100 do ponad tysiąca złotych, przy czym najwięcej urządzeń dostępnych jest w cenie 200‒300 złotych. Cenę tę można uznać za średnią rynkową dla omawianej grupy modułów. 

Nieco inaczej wygląda zestawienie regulatorów tablicowych. W przypadku tych najprostszych, które traktować można jako wskaźniki o funkcjonalności rozszerzonej o możliwości prostej regulacji, ceny zaczynają się od około 300 złotych. Tymczasem urządzenia, takie jak te prezentowane w tabeli 3, których cechy pozwalają na stosowanie ich jako bardziej zaawansowanych regulatorów (w tym z kilkoma wyświetlaczami, różnymi rodzajami wejść, interfejsami komunikacyjnymi, itp.) kosztują do około tysiąca złotych, a czasami więcej. Średnia przypada tutaj na wartość 600 złotych.

Zupełnie inny zakres cen związany jest z ostatnią z grup produktów – rejestratorami danych. Poza pojedynczymi przypadkami tanich urządzeń, standardem jest w tej grupie koszt zakupu wynoszący 3‒4 tysięcy złotych. W zależnie od funkcjonalności rejestratora, wydatek na jego zakup może być wyższy i wynieść średnio nawet 10 tys. złotych. Ze względu na relatywnie dużą liczbę cech omawianych urządzeń, trudno jest jednak wskazać korelację pomiędzy konkretnymi ich parametrami a ceną.

ZMIANY TECHNOLOGICZNE

źródło: Apar

Kończąc omawianie kwestii związanych z cechami wskaźników, regulatorów oraz rejestratorów, warto wskazać na najważniejsze zmiany technologiczne, które zachodzą w tym obszarze. Jak się bowiem okazuje, wieloletnia obecność tych produktów na rynku nie stoi na przeszkodzie we wdrażaniu przez ich producentów kolejnych zmian w budowie oraz funkcjonalności urządzeń. W szczególności zmiany dotyczą rejestratorów, gdzie praktycznie standardem jest wykorzystanie urządzeń zapisujących dane w postaci cyfrowej na kartach pamięci Flash lub pamięciach USB. Do innych nowości, które zdaniem dostawców branżowych można zaliczyć do trendów w tej branży, należą:

• rozwój możliwości komunikacyjnych, w szczególności wzrost wykorzystania Ethernetu oraz interfejsu USB do parametryzacji urządzeń i przesyłania danych; wykorzystanie serwerów WWW w urządzeniach oraz wprowadzanie przez niektórych dostawców rejestratorów komunikacji w standardzie bezprzewodowym;
• ułatwienia w zakresie programowania oraz zapewnianie, w przypadku urządzeń z LCD, intuicyjnej komunikacji z użytkownikami;
• zmiany w wyświetlaczach – w szczególności popularyzacja kolorowych, dotykowych wyświetlaczy ciekłokrystalicznych (należy tutaj zaznaczyć, że w przypadku wskaźników procesowych wciąż jednak dominują wersje z LED, które charakteryzują się łatwością odczytu z dużych odległości i możliwością pracy w trudnych warunkach środowiskowych – w ich przypadku kierunkiem rozwoju jest stosowanie wersji o zwiększonej jasności lub możliwości wyświetlania w kilku kolorach, np. zależnie od stanu pracy urządzenia);
• polepszanie parametrów rejestratorów (większa liczba kanałów, zwiększona dokładność pomiarowa i częstotliwość próbkowania, możliwość pomiarów nie tylko standardowych sygnałów analogowych, ale też rejestracji parametrów komunikacji cyfrowej – np. w standardzie Modbus); – możliwość współpracy z nadrzędnymi systemami rejestracji danych oraz sterowania (dotyczy również prostych wskaźników i regulatorów);
• zwiększanie możliwości funkcjonalnych (wykonywanie rozbudowanych operacji matematycznych, algorytmy autotuningu czy regulacji z wykorzystaniem logiki rozmytej);
• zwiększanie elastyczności aplikacyjnej omawianych urządzeń – np. poprzez możliwość konfiguracji wejść/wyjść czy stosowanie dodatkowych modułów rozszerzeń.

Zbigniew Piątek