wersja mobilna
Online: 489 Niedziela, 2016.12.04

Raporty

Przenośne urządzenia pomiarowe. Narzędzia pracy serwisantów i służb utrzymania ruchu

poniedziałek, 16 maja 2016 10:54

Aparatura przenośna oraz pomiary wykonywane z jej użyciem to istotne uzupełnienie tradycyjnej metrologii. Dzisiaj na rynku dostępne są przyrządy mobilne umożliwiające mierzenie większości wielkości elektrycznych i nieelektrycznych, które dostępne są zarówno w wersjach ekonomicznych, jak też w postaci produktów markowych. Rynek z nimi związany jest z jednej strony stymulowany przez rozwój licznych branż i obszarów zastosowań aparatury, z drugiej zaś strony działa tu wielu dostawców, którzy dosyć agresywnie walczą o swoich klientów. Skutkuje to umiarkowanym tempem rozwoju branży, a także, w przypadku firm niechcących konkurować jedynie ceną, koniecznością ich daleko idącej specjalizacji.

Spis treści » Część 1: Zastosowania i technologie
» Najpopularniejsze przyrządy pomiarowe?
» Cena czyni cuda?
» Bezprzewodowe pomiary
» Część 2: Dostawcy i rynek krajowy
» Czynniki kształtujące rynek
» Strona podażowa
» Fluke, Testo, Sonel
» W kierunku energetyki
» Rozmowa z dyrektorem rozwoju w firmie Sonel
» Pokaż wszystko

 

CZĘŚĆ 1: ZASTOSOWANIA I TECHNOLOGIE

Rys. 1. Najczęstsze zastosowania przenośnych urządzeń pomiarowych w polskim przemyśle i branżach pokrewnych

Przenośna aparatura pomiarowa to przede wszystkim wyposażenie serwisantów, służb utrzymania ruchu, elektroinstalatorów i innych osób dokonujących pomiarów oraz zajmujących się diagnostyką instalacji, badaniem stanu technicznego urządzeń oraz kontrolą czynników środowiskowych. Wyliczenie to jest dosyć obszerne, aczkolwiek, patrząc na oferty dostawców prezentowane choćby w dwóch pierwszych tabelach raportowych, trudno je zawęzić.

Wyróżnić tu można natomiast branże, które są najczęstszymi odbiorcami omawianej aparatury (patrz rys. 1). Są to przede wszystkim przemysł, energetyka, laboratoria pomiarowe, a także m.in. budownictwo i ochrona środowiska. Ów stan, gdy porówna się go z wynikami dotychczas publikowanych w APA raportów, jest dosyć stały.

NAJPOPULARNIEJSZE PRZYRZĄDY POMIAROWE?

Rys. 2. Najczęściej mierzone wielkości fizyczne i najpopularniejsze rodzaje pomiarów wykonywane z użyciem przenośnych urządzeń pomiarowych; kolorami wyróżniono wielkości nieelektryczne i elektryczne

Zestawienie na jednym wykresie wszystkich najczęściej mierzonych wielkości jest o tyle problematyczne, że każdy z klientów ma inne potrzeby, a rodzaj dokonywanych pomiarów i stosowana aparatura zależą od konkretnego zastosowania. Szczególnie rozdrobnienie obserwować można w przypadku urządzeń do pomiarów wielkości nieelektrycznych - rynku, gdzie istnieje wiele nisz i zastosowań specjalistycznych. Stąd też statystyka, którą przedstawiono na rysunku 2, ma charakter ogólny, informacyjny i jest spojrzeniem od strony dostawców obsługujących rynek.

W przypadku pomiarów wielkości nieelektrycznych najczęściej mierzoną wartością jest temperatura (wliczając w to zarówno jej pomiar dotykowy, jak też bezdotykowy). W każdym z badań przeprowadzanych przez redakcję, a było ich w sumie pięć, wielkość ta i związane z nią urządzenia znajdowały się na początku listy.

Jak można również sądzić, raczej się to nie zmieni. Kolejne wielkości to m.in. ciśnienie, przepływ, wymiary fizyczne i siła. Dotyczy to nie tylko jednorazowych pomiarów, ale też ich rejestracji. To ostatnie dotyczyć może ciągłego lub okresowego badania określonych wielkości nieelektrycznych (np. podczas procesów w przemyśle spożywczym), kontroli warunków przechowywania produktów (np. w magazynach czy podczas transportu), jak też pomiarów meteorologicznych i hydrologicznych. Na omawianej liście znalazła się również "kalibracja", co dotyczy wykonywania kalibracji różnego rodzaju czujników i urządzeń pomiarowych.

Urządzenia przenośne do pomiarów wielkości nieelektrycznych

Opisywane mierniki są uzupełniane przez dziesiątki urządzeń przeznaczonych do pomiarów praktycznie wszystkich popularnych wielkości fizycznych. Należą do nich mierniki natężenia oświetlenia, hałasu, promieniowania, służące do pomiarów fizykochemicznych oraz tych związanych z bezpieczeństwem - pozwalające przykładowo na określanie stężenia gazów toksycznych czy stopnia zanieczyszczenia cieczy. Pojawia się tu też wiele urządzeń specjalizowanych - do badania powłok, pomiarów elektrochemicznych, badań korozyjnych i wielu innych zastosowań, z których tylko część przedstawiona została w tabelach raportowych z ofertami dostawców.

W przypadku pomiarów elektrycznych (kolor zielony na wykresie 2) rozdrobnienie jest mniejsze, ale jednocześnie trudno w tej statystyce o dokładniejszy podział. Typowo wydziela się tu urządzenia służące do pomiarów "codziennych" (multimetry, mierniki cęgowe i inne pozwalające na pomiary niskonapięciowe) oraz aparaturę do zastosowań w energetyce.

Kalibratory, urządzenia przenośne do pomiarów elektrycznych i akwizycji danych

Umożliwia ona mierzenie większych napięć i prądów oraz, przede wszystkim, kontrolę instalacji elektrycznych. Dostawcy oferują w tym zakresie mierniki umożliwiające pomiar rezystancji izolacji, sprawdzanie działania, pomiar czasu i prądu zadziałania dla wyłączników różnicowoprądowych, pomiary rezystancji uziemienia oraz wyznaczanie rezystywności gruntu. Podstawowym pomiarem ochronnym jest również określanie impedancji i rezystancji pętli zwarcia.

W grupie przenośnych przyrządów energetycznych klasyfikowane są także mierniki takie jak testery, wskaźniki kolejności faz czy mierniki prądów upływu. Ostatnią, coraz popularniejszą również w przemyśle kategorię stanowią urządzenia do pomiarów w sieciach cyfrowych. Dotyczy to zarówno pomiarów elektrycznych, jak też akwizycji danych i analizy danych (protokołów) na poziomie logicznym.

CENA CZYNI CUDA?

Rys. 3. Ocena konkurencji na omawianym rynku

Nie ma wątpliwości, że rynek dystrybucji urządzeń przenośnych to branża silnie konkurencyjna, gdzie mamy do czynienia z dużą podażą produktów (odsyłamy tu do rys. 3). Swojego miejsca szukają w niej zarówno producenci, dystrybutorzy specjalizowani, jak też wiele firm zajmujących się obsługą przemysłu oraz innych branż - np. wentylacyjnej czy ciepłowniczej (więcej o nich w drugiej części raportu).

Po przeciwnej stronie rynku mamy z kolei do czynienia z pełnym przekrojem odbiorców aparatury przenośnej. W szczególności wliczają się do niego serwisanci, elektroinstalatorzy, inżynierowie automatycy oraz elektronicy, którzy omawiane urządzenie wykorzystują w swojej codziennej pracy.

Wskutek powyższego wymogi stawiane omawianym produktom mają typowo utylitarny charakter. Aparatura przenośna powinna przede wszystkim realizować podstawowe zadania w zakresie pomiarów wybranych wielkości, zapewniać żądaną dokładność, łatwość użytkowania (intuicyjności obsługi i odczytu) oraz generalnie trwałość (patrz rys. 4).

Urządzenia przenośne mają też być kompaktowe i precyzyjnie trafiać w potrzebę pomiarową bez nadmiarowości. To ostatnie nie dotyczy przyrządów uniwersalnych, służących do pomiarów kilku typów wartości - np. wilgotności i temperatury czy też łączących kilka funkcji - przykładowo analizatora i rejestratora. Potrzeba konwergencji funkcji rośnie szczególnie w przypadku aparatury dla branży energetycznej.

Rys. 4. Najważniejsze dla polskich klientów cechy omawianych w raporcie urządzeń - zestawienie wyników z trzech raportów, wartości procentowe dotyczą 2016 roku

Tym, co niezmiennie trafia na pierwsze miejsce zestawienia (tym razem ex aequo z dokładnością pomiarów), jest niska cena zakupu urządzeń. W przypadku produktów takich jak omawiane - w dużej części analogicznych do siebie pod względem funkcjonalnym, istnieje możliwość łatwego porównywania ofert i cena zasadniczo hierarchizuje listę wymogów klientów - w szczególności w segmencie najtańszych urządzeń.

Nacisk na minimalizację kosztów zakupów ma jednak swoje konsekwencje i oznacza minimalizację marż dostawców. Z drugiej strony, im dalej idziemy w stronę zastosowań profesjonalnych, rośnie znaczenie parametrów technicznych, zabezpieczeń urządzeń pomiarowych i ich innych cech - np. odporności na zaburzenia ESD czy stopnia ochrony. Ważne stają się też nowości, takie jak…

BEZPRZEWODOWE POMIARY

Marki przenośnych urządzeń pomiarowych

Większość zmian technologicznych w aparaturze pomiarowej ma charakter ewolucyjny i jest pochodną m.in. rozwoju elektroniki profesjonalnej. Innowacje dotyczą też często poszczególnych typów urządzeń - np. zastosowania nowych materiałów w czujnikach wilgotności, zwiększania rozdzielczości detektorów kamer termowizyjnych czy wykorzystania ekranów dotykowych w części urządzeń przenośnych.

W omawianej grupie jest też istotny element wspólny, który wskazało kilkadziesiąt (!) osób odpowiadających na redakcyjne ankiety - jest nim rozwój możliwości komunikacyjnych, w szczególności w zakresie łączności bezprzewodowej. Zmiany te zakwalifikować można jako małą rewolucję w branży aparatury pomiarowej.

Bezprzewodowa transmisja danych pomiarowych zasadniczo nie jest nowością. W ten sposób działają sieci czujnikowe typu mesh, tak również funkcjonują urządzenia pracujące w standardzie WirelessHART. Przez długi jednak czas przemysł nie był specjalnie chętny do stosowania tego typu łączności na szeroką skalę, głównie ze względu na obawy co do niezawodności transmisji danych. Tak było również w aparaturze pomiarowej, gdzie standardem była komunikacja z wykorzystaniem interfejsu szeregowego, a następnie m.in. USB i Ethernetu.

Pewnym wstępem do bezprzewodowości w urządzeniach przenośnych były rozwiązania takie jak wprowadzona przez firmę Fluke transmisja bezprzewodowa pomiędzy głowicą pomiarową a jednostką centralną. Urządzenia tego typu, gdzie część pomiarową montuje się na urządzeniu, a wyniki pomiarów odczytuje zdalnie, dostępne są już od kilku lat. Ponieważ jednostka centralna ma możliwość wymiany danych z kilkoma różnymi głowicami pomiarowymi jednocześnie, pozwala to na stworzenie spójnego systemu pomiarowego.

Dzisiaj jesteśmy o krok dalej, a bezprzewodowość zagościła w branży na dobre. Najczęściej wymienianą nowością jest w tym zakresie wykorzystanie Wi-Fi jako sieci do komunikacji z urządzeniami pomiarowymi. Pozwala ona na transfer dużych ilości danych, a także oddalenie się z laptopem czy np. tabletem od miejsca podłączenia miernika i prowadzenie pomiarów zdalnie.

Drugim popularnym standardem był w omawianym przypadku Bluetooth, który coraz powszechniej używany jest również do komunikacji z różnymi innymi urządzeniami automatyki oraz elektrycznymi. Trzecią z technologii, aczkolwiek raczej już standardową, a niebędącą nowością, jest komunikacja z wykorzystaniem sieci komórkowych - chętnie stosowana przez producentów urządzeń M2M w aplikacjach zdalnego monitoringu.

Komunikacja to dopiero część zachodzących zmian. Tego typu przesyłowi danych towarzyszą dzisiaj urządzenia przenośne i aplikacje mobilne, które pozwalają na tworzenie systemów pomiarowych w zupełnie inny sposób, niż miało to miejsce dotychczas. Smartfon czy tablet z odpowiednią aplikacją okazuje się doskonałym "panelem operatorskim", pozwalającym na obserwację wyników pomiarów, zarządzanie nimi oraz samym systemem.

W tym przypadku dane pomiarowe mogą być przechowywane w chmurze, co otwiera zupełnie nowe możliwości ich współdzielenia pomiędzy wieloma użytkownikami oraz zwiększa ich dostępność z praktycznie każdego miejsca na świecie, gdzie mamy podłączenie do Internetu.

W tym zakresie ponownie do liderów technologicznych należy Fluke, który oferuje coraz więcej urządzeń wspierających technologię Fluke Connect - realizującą zadania takie jak te opisane powyżej. Można śmiało prognozować, że podobną drogą pójdą inni producenci urządzeń przenośnych, zaś inżynierowie bardzo szybko zaczną korzystać ze swoich smartfonów jako standardowych i uniwersalnych elementów systemów pomiarowych.

Jakie są pozostałe zmiany? Producenci aparatury pomiarowej dokonują dalszej integracji urządzeń, łącząc funkcje kilku przyrządów pomiarowych czy laboratoryjnych w jednym urządzeniu. W szczególności do przyrządów dokładana jest możliwość rejestracji danych oraz ich udostępniania. Zmianom, choć już w mniejszym zakresie, podlega HMI, w szczególności wyświetlacz (zastosowanie wersji OLED, intuicyjność obsługi, w części zastosowań również technologia dotykowa), a także zwiększana jest automatyzacja pomiarów.

Najrzadziej wskazywane były innowacje takie jak zwiększanie zakresów pomiarowych, wysokie IP czy wydłużanie czasu pracy bateryjnej. Praktycznie nikt nie pisał natomiast o przetwornikach pomiarowych, poprawianiu skuteczności obwodów zabezpieczających, itp. W tym przypadku, jak można sądzić, mamy do czynienia z ciągłą ewolucją i pewne parametry techniczne po prostu muszą być przez producentów zapewnione.

CZĘŚĆ 2: DOSTAWCY I RYNEK KRAJOWY

Omawiany w raporcie sektor to dojrzały rynek, na którym koniunktura jest silnie powiązana z sytuacją gospodarczą oraz popytem ze strony przemysłu. Od kilku lat branża jest w fazie wzrostowej i dzisiaj, zdaniem 9 na 10 ankietowanych, sytuacja jest tu dobra lub wręcz bardzo dobra (patrz rys. 5). Oceny te są lepsze niż pod koniec 2012 roku, kiedy dostawcy zmagali się z gorszą koniunkturą, i jednocześnie podobne do rezultatów z 2014 roku.

Rys. 5. Ocena koniunktury na omawianym rynku w kraju

Rys. 6. Ocena kierunku zmian koniunktury w branży

Oczywiście dynamika całego rynku nie jest taka, z jaką mieliśmy do czynienia przed kryzysem w 2009 roku, jednak jego uczestnicy są zgodni, że w branży źle nie jest. Również kierunek zmian jest raczej pozytywny - zdaniem blisko połowy ankietowanych mamy do czynienia z polepszaniem się koniunktury (patrz rys. 6).

CZYNNIKI KSZTAŁTUJĄCE RYNEK

Rozwojowi branży sprzyja wiele czynników - zarówno rynkowych, jak też technologicznych. Po stronie tych pierwszych są przede wszystkim inwestycje w przemyśle, w branży ochrony środowiska oraz budownictwie, a także modernizacje istniejących obiektów i instalacji. Wprawdzie liczba tych ostatnich jest mniejsza niż choćby dekadę temu, inna jest też dostępności finansowania unijnego, jednak od lat czynniki te zapewniają znaczący strumień sprzedaży aparatury przenośnej.

W wielu przypadkach, szczególnie firm z branży procesowej oraz przedsiębiorstw wdrażających normy ISO, zapotrzebowanie na sprzęt pomiarowy ciągną w górę wymagania prawne. Działy utrzymania ruchu muszą inwestować w wyposażenie i zaopatrywanie ich jest ważnym tematem dla dostawców aparatury pomiarowej.

Coraz większa liczba instalacji i systemów podlega regulacjom prawnym nakazującym weryfikację parametrów z projektem i okresowe sprawdzanie stanu. Dzisiaj kontrolować trzeba nie tylko instalacje w dużych zakładach, ale też te mniejsze - nawet domowe. Tak jest przykładowo w przypadku systemów wentylacji, instalacji kominowych czy też sieci zasilających.

Takie okresowe kontrole wymagają od właścicieli obiektów czy firm posiadania mierników lub korzystania z usług odpowiednich firm. Tych ostatnich zresztą nie brakuje - część z nich powstało na potrzeby konkretnych podmiotów, np. dużych przedsiębiorstw, jednak większość świadczy usługi na szerokim rynku.

Jeżeli chodzi o czynniki technologiczne, to należy do nich wspomniany rozwój technologii elektronicznych, które pozwalają na polepszanie parametrów urządzeń oraz zwiększanie ich funkcjonalności. Dochodzą do tego zmiany w dostępności aparatury. Elektronika i sprzęt komputerowy podlegają szybkiemu rozwojowi i, choć koszt pewnych popularnych urządzeń - przykładowo komputerów stacjonarnych czy laptopów - niewiele się zmienia, to znacząco zmieniają się ich parametry oraz osiągi.

Podobnie jest z aparaturą przenośną - w miarę upływu lat mierniki są relatywnie coraz tańsze i co określony okres (typowo kilka lat) za podobną sumę można kupić przyrząd o generację bardziej zaawansowany. W części przypadków mamy też do czynienia ze spadkiem cen, przez co dzisiaj kupno pirometru, dobrego multimetru czy innego urządzenia nie jest już zwykle takim wydatkiem, jak było to dawniej.

Omawiane zmiany oraz duża presja cenowa w przypadku najbardziej popularnych typów mierników są z drugiej strony zjawiskiem dla rynku, jako całości, niekorzystnym. W ich efekcie na tego typu produktach trudno jest zarobić, szczególnie gdy jest się niewielką firmą dystrybucyjną. Pośrednim tego efektem jest import tanich mierników o często dyskusyjnej jakości, które nie muszą gwarantować ani dokładności pomiarów, ani bezpieczeństwa dla osób je przeprowadzających. Ich obecność w branży ogranicza przestrzeń do sprzedaży mierników jakościowych, sprawiając, że rynek przenośnej aparatury pomiarowej - zwłaszcza tej najbardziej popularnej, o typowych funkcjach pomiarowych - jest bliski nasycenia.

Bieżący rozdział warto podsumować przybliżeniem wartości omawianych rynków. O to ostatnie poprosiliśmy tradycyjnie respondentów, którzy łącznie podali po kilkanaście wartości dotyczących obydwu sektorów. Oszacowali oni wartość lokalnego rynku aparatury do pomiarów elektrycznych na kwotę około 100 mln zł rocznie, zaś wartość branży przenośnych urządzeń do pomiarów nieelektrycznych na około 80 mln zł.

Są to wartości większe niż te, które pojawiły się dwa lata temu w analogicznym badaniu rynku, aczkolwiek i rozbieżności pomiędzy podawanymi kwotami były większe - dla urządzeń elektrycznych wynosiły od kilku milionów aż do miliarda! Wyliczając średnią, dokonaliśmy odrzucenia wartości skrajnych.



 

zobacz wszystkie Nowe produkty

Przywieszki do kabli do zastosowań w trudnych warunkach środowiskowych

2016-12-02   |
Przywieszki do kabli do zastosowań w trudnych warunkach środowiskowych

Nowe poliestrowe przywieszki do kabli B-7598 firmy Brady zaprojektowano do zastosowań w trudnych warunkach środowiskowych. Po zadruku taśmą barwiącą R-6000 zapewniają one odporność na promieniowanie UV, ekstremalnie wysokie i niskie temperatury, pył, deszcz i środki chemiczne.
czytaj więcej

Komputer na zakres temperatur pracy -40...+75°C z mikroprocesorem Core i7 i dwoma slotami PCI

2016-12-02   |
Komputer na zakres temperatur pracy -40...+75°C z mikroprocesorem Core i7 i dwoma slotami PCI

Schweitzer Engineering Laboratories (SEL) powiększa ofertę komputerów przemysłowych rodziny SEL-3360 o nowy model z sufiksem "E" różniący się od wcześniejszych modeli dwoma wbudowanymi slotami dla kart PCI. Jest to komputer bezwentylatorowy o szerokim dopuszczalnym zakresie temperatur pracy od -40 do +75°C, odporny na wyładowania ESD do 15 kV i udary mechaniczne do 15 g.
czytaj więcej

Nowy numer APA