wersja mobilna
Online: 235 Niedziela, 2016.09.25

Galeria produktów

Rynek

POWER

piątek, 18 września 2015 09:03

Co zmienia się w technologiach profesjonalnych zasilaczy impulsowych i dlaczego rynek ich dystrybucji wygląda dzisiaj znacząco inaczej niż dekadę temu? Jak tworzyć systemy zasilania gwarantowanego i dlaczego wersje przemysłowe są pod wieloma względami inne niż powszechnie stosowane w aplikacjach teleinformatycznych? Jaka jest sytuacja w branży związanej z dystrybucją aparatury niskiego napięcia? Po jakie złączki szynowe sięgają najczęściej prefabrykatorzy rozdzielnic, elektroinstalatorzy i producenci maszyn? Odpowiedzi na te pytania przedstawiamy w trzeciej z analiz publikowanych w bieżącym wydaniu informatora.

Spis treści » Zasilacze małogabarytowe i systemy UPS
» Złączki szynowe i aparatura niskiego napięcia
» Pokaż wszystko
Zasilacze małogabarytowe i systemy UPS
Zasilacze - popularne w automatyce

Zasilacze małogabarytowe wykorzystywane są praktycznie we wszystkich gałęziach współczesnej techniki - od automatyki po telekomunikację i od elektroniki konsumenckiej po profesjonalną. Ich typowe moce wynoszą kilkaset watów, urządzenia te instalowane są zazwyczaj w szafach elektrycznych, ewentualnie bezpośrednio na i w maszynach oraz różnych urządzeniach. Poza przemysłem zasilacze stosowane są w telekomunikacji, aparaturze pomiarowej, medycznej, transporcie, na rynku security i naturalnie w urządzeniach powszechnego użytku.

Produkty takie jak omawiane oferują zarówno specjalizowani dystrybutorzy automatyki, tzw. firmy katalogowe, jak też przedsiębiorstwa związane z dostarczaniem produktów elektrotechnicznych, elektronicznych czy oświetleniowych. Podmiotów mających w ofercie zasilacze przybywa, co jest z jednej strony korzystne dla klientów (niższe ceny, większa dostępność produktów), z drugiej zaś prowadzi do rozdrobnienia rynku i zmniejszania motywacji dostawców do inwestowania we wsparcie techniczne czy promocję tych produktów (choć istnieją tutaj wyjątki).

Rozdrobnienie widać też po tym, że do grona dostawców tych urządzeń dołączają firmy, dla których tematyka ta jest dość odległa od głównego profilu działalności rynkowej, a także po wielkości sprzedaży zasilaczy.

Zgodnie z analizami opublikowanymi w zeszłym roku w magazynie "Elektronik", średnio co trzeci dostawca zasilaczy osiąga w tym zakresie obroty nie większe niż 100 tys. zł, zaś sprzedażą powyżej 1 mln zł pochwalić się może około 15% firm przedstawionych w opublikowanym tam raporcie rynkowym. To niewiele, co oznacza również, że mało kto tak naprawdę specjalizuje się jedynie w tej tematyce.

Dostawcy zasilaczy małogabarytowych

AM Technologies
Amtek
Astat
Balluff
Benning
BNS
Business Power
Elhurt
Elmark Automatyka
EST Energy
Farnell element14
Guru Control Systems
Imcon-Intec
Impol-1
JM elektronik
Labor-Aster
Medcom
Merawex
MPL Power Elektro
Multiprojekt
Murrelektronik
OEM Automatic
Omron Electronics
Phoenix Contact
Polwat
RS Components
Siemens
Stermag
TME
Weidmüller
WObit

Jeżeli chodzi o profil działalności dostawców, to w tej branży na rynku polskim znajdziemy pełny przekrój firm. Prym wiodą przedsiębiorstwa dystrybucyjne oferujące marki polskie i zagraniczne oraz przedstawicielstwa producentów zagranicznych. Tymi ostatnimi są m.in. dobrze znane automatykom Phoenix Contact, Siemens, Weidmüller, Delta, Omron Electronics oraz Schneider Electric.

Najważniejsze obszary wykorzystania zasilaczy i UPS-ów w kraju

Jeżeli zaś chodzi o dystrybutorów, to zróżnicowanie jest tutaj większe i spotkać można zarówno firmy kojarzone z sektorem automatyki i elektrotechnicznym (Astat, Eltron, Elmark, OEM Automatic, Amtek), jak też podmioty związane z branżą elektroniczną (przykładowo Gamma). Do tego w kraju działa też jeszcze jeden dystrybutor - MPL Power Elektro, który specjalizuje się w zasilaniu i ze względu na skalę działalności oraz wielkość oferty jest swoistym superdystrybutorem zasilaczy.

Omawiane produkty są też elementem szerszej oferty firm oferujących komputery przemysłowe oraz wspomnianych dystrybutorów katalogowych, a więc podmiotów mających w swoim katalogu nieraz po kilkaset tysięcy pozycji asortymentowych. Takie firmy to m.in. Farnell element14, TME, RS Components, Conrad Electronic, ale też, w mniejszej skali, BNS, Elhurt, Maritex czy Micros.

Na rynku zasilaczy działają również ich producenci, do których zaliczyć można: Merawex, Imcon-Intec, Polwat, Pulsar i Elplast. Pierwsze trzy związane są z przemysłem, automatyką i systemami zasilania gwarantowanego w systemach przeciwpożarowych, dwie ostatnie z systemami alarmowymi oraz aplikacjami oświetleniowymi i podobnymi.

Najpopularniejszą zdaniem dostawców marką zasilaczy małogabarytowych sprzedawanych w Polsce jest Mean Well. Jest to tajwańska firma od kilku dekad działająca na rynku, która ma dzisiaj w Polsce kilku autoryzowanych dystrybutorów - firmy Elmark Automatyka, Maritex oraz TME. Dwa kolejne miejsca na liście zajęły Phoenix Contact oraz Siemens, następnie w zestawieniu uplasował się m.in. Weidmüller oraz TDK Lambda. Sięgając do naszych poprzednich opracowań i porównując je z wynikami bieżącymi, można stwierdzić, że w tym zakresie rynek w ostatnich latach właściwie się nie zmienił.

Dostawcy agregatów

AG IT Project
Benning Power Electronics
Business Power
CES
Eneria
EST Energy
RS Components
ZPAS

Na koniec bieżącej części jeszcze kilka słów na temat ogólnych trendów na rynku oraz ważnych zmian technologicznych. W ostatnich kilku, kilkunastu latach nastąpiła ewolucja, która wiązała się z zastępowaniem zasilaczy liniowych, bazujących na transformatorach sieciowych i zwykłych stabilizatorach szeregowych, wersjami impulsowymi.

Najważniejsze dla klientów cechy omawianych urządzeń i systemów brane pod uwagę przy decyzjach zakupowych

Drugą z kluczowych metamorfoz było (i jest) upowszechnianie się zasilaczy "katalogowych", w tym szczególnie dalekowschodnich. Zasilacze impulsowe są dzisiaj produktem na tyle standardowym i dostępnym z wielu źródeł, że w przypadku większości popularnych aplikacji stosunkowo łatwo jest dobrać te pasujące.

Zmienia to stan rzeczy w stosunku do okresu sprzed dekady, kiedy możliwość dostarczenia wersji na zamówienie była ważnym atutem i czynnikiem przewagi krajowych producentów oraz dostawców blisko związanych z producentami zagranicznymi. Dzisiaj nie ma to już takiego znaczenia, bo szerokie spektrum dostępnych wyrobów katalogowych, pokrywających znakomitą większość potrzeb, sprowadziło wersje indywidualne do rynkowej niszy.

Dotyczy to zwłaszcza zasilaczy o mocy kilkuset watów, które rzadko są docelowym źródłem energii, a raczej zasilają mniejsze obwody i systemy wyposażone we własne konwertery. Współczesne systemy zasilania mają też często topologię rozproszoną i z powodzeniem mogą być konstruowane z dostępnych w handlu gotowych jednostek.

Z powyższych powodów, a także ze względu na zwiększanie dostępności (i jakości) produktów dalekowschodnich, w statystykach regularnie maleje popularność produktów wytwarzanych lokalnie. Obecnie krajowi producenci zasilaczy to często jednostki ukierunkowane na rynkowe nisze i specjalistyczne zastosowania o dużych wymaganiach funkcjonalnych - takie, które trudno jest obsłużyć produktami wielkoseryjnymi.

Coraz częściej łączą oni również produkcję z dystrybucją oraz usługami, co z pewnością jest słusznym kierunkiem. Jednocześnie obecnie właściwie każdy może zostać importerem zasilaczy. Ściąga to ich wielu dostawców - producentów krajowych i dystrybutorów oraz różne firmy zajmujące się dostarczaniem komponentów automatyki przemysłowej, dla których własny zasilacz jest nierzadko obowiązkową pozycją w katalogu. Niestety ma to czasami negatywny wydźwięk, gdyż nie jest poparte wystarczającą wiedzą techniczną ani też zainteresowaniem jakością. Duża liczba dostawców zasilaczy impulsowych sprawia również, że występuje silna presja cenowa, a marże są raczej niewielkie.

Michał Semeniuk

Delta Energy Systems

  • Przemysł oraz sektor IT - jakie są wymogi klientów z obydwu sektorów, jeżeli chodzi o systemy zasilania gwarantowanego?

Rozwiązania dla sektora IT oraz przemysłowego są odmienne przede wszystkim pod względem wymagań konstrukcyjnych. Od kilku lat branża IT przechodzi na stosowanie UPS-ów beztransformatorowych, które charakteryzują się wyższą sprawnością oraz mniejszymi gabarytami. Oszczędność energii i miejsca w przypadku aplikacji w data center jest kluczowa.

Dodatkowo coraz bardziej popularne staje się stosowanie UPS-ów o konstrukcji modułowej. Z tego powodu grupa Delta rozszerzyła swoją ofertę o nowy model UPS-a modułowego, którego moc może zostać rozbudowania do 800 kVA / 800 kW a sprawność wynosi 96% już przy 40-procentowym obciążeniu.

Branża przemysłowa, w szczególności energetyka zawodowa, nie zwraca tak dużej uwagi na sprawność systemu UPS. Tutaj urządzenia transformatorowe cieszą się wciąż dużą popularnością. Jednak równie ważnym parametrem dla obu sektorów jest niezawodność systemu zasilania.

Dlatego klienci przemysłowi coraz częściej zwracają uwagę na urządzenia modułowe. Udało nam się do takiego rozwiązania przekonać m.in. Elektrownię Kozienice wchodzącą w skład grupy ENEA, gdzie automatyka bloku 200 i 500 MW zasilana jest z UPS-a modułowego. Wykorzystana jest tu nie tylko redundancja, ale tego typu konstrukcja umożliwia łatwe dopasowanie systemu do wielkości obciążenia poprzez rozbudowę lub redukcję liczby modułów.

Zasilanie gwarantowane

Drugą z grup produktów omawianych w analizie są te pozwalające na zapewnianie ciągłości zasilania i jego wysokiej jakości. Stosowane są one jako elementy infrastruktury IT, wykorzystywane w obiektach o szczególnym znaczeniu w zakresie bezpieczeństwa, systemach sterowania w transporcie i infrastrukturalnych, budynkach użyteczności publicznej i samym przemyśle.

W każdym z tych obszarów używane mogą być układy zasilające o innej budowie, gdyż inne są obciążenia, warunki pracy i wymagania stawiane tym systemom. W poniższym opisie skupiamy się na UPS-ach przemysłowych, a więc najczęściej systemach z podwójnym przetwarzaniem energii. Taka konstrukcja pozwala na ich pracę z bardzo małym lub zerowym czasem przełączania oraz uzyskiwanie wysokiej sprawności.

Aby zwiększać tę ostatnią, producenci korzystają z najnowszych rozwiązań technologicznych. Takimi są z pewnością specjalizowane konstrukcje stopnia wyjściowego przemienników częstotliwości bazujące na tranzystorach IGBT, niskostratne materiały w przypadku transformatorów separujących oraz liczne funkcje związane ze sterowaniem, które zwiększają efektywność na poziomie systemowym. UPS-y pozwalają często na pracę równoległą, co pozwala na uzyskanie redundancji lub zwiększenie mocy wyjściowej.

Dostawcy UPS-ów przemysłowych i zasilaczy buforowych

AG IT Project
Amtek
Astat
Benning
Business Power
CES
Dacpol
Delta Energy Systems
Elmark Automatyka
Eaton Power Quality
EST Energy
ETA
Ever
Farnell element14
Imcon-Intec
JM elektronik
Medcom
Merawex
MPL Power Elektro
OEM Automatic
Phoenix Contact
RS Components
Siemens
Weidmüller
ZPAS

Typowe wersje dla przemysłu i energetyki charakteryzują się mocami od kilkudziesięciu do kilkuset kVA, aczkolwiek występują też systemy dużych mocy liczonych w MVA. Tym, co istotnie odróżnia je od urządzeń komputerowych, jest przeznaczenie do współpracy z odbiornikami o większej dynamice poboru prądu, jak też innej charakterystyce obciążenia.

Najpopularniejsze na rynku typy zasilaczy małogabarytowych

To ostatnie dotyczy w szczególności obciążeń indukcyjnych, a więc przykładowo silników elektrycznych. Standardem w sektorze przemysłowo-energetycznym jest napięcie 220 lub 110 V i UPS-y współpracują zazwyczaj z bateriami o takich właśnie napięciach znamionowych. W omawianych urządzeniach stosuje się układy korekcji współczynnika mocy (PFC) i liczne zabezpieczenia, jeżeli chodzi o stopień wejściowy.

Z kolei w przypadku wyjść, w porównaniu z typowymi produktami do zastosowań teleinformatycznych, omawiane zasilacze charakteryzują się często zwiększonym prądem zwarciowym, który wynosi typowo kilkakrotnie więcej niż nominalny. Jest to szczególnie ważne, gdy zasilanych jest kilka obwodów wyjściowych - wtedy możliwe jest zadziałanie bezpiecznika chroniącego obwód, w którym nastąpiło zwarcie i jego odłączenie bez wyłączenia się całego systemu.

Nowoczesne UPS-y przemysłowe to urządzenia sterowane mikroprocesorowo, co pozwala na kontrolę ich pracy, ładowania baterii w celu maksymalizacji jej żywotności, rejestrację zachodzących zdarzeń i komunikację z użytkownikiem (również zdalną - poprzez sieć komputerową czy komórkową).

Niektóre UPS-y oferowane są też z panelami zdalnego sterowania, co pozwala na ich kontrolę z oddalonego miejsca. Ponieważ systemy zasilające w przemyśle pracują nieraz z warunkach środowiskowych odbiegających od tych spotykanych w typowych serwerowniach, w części przypadków konieczne jest zapewnienie ich wyższego stopnia ochrony oraz zwiększonej odporności na wstrząsy.

Dostawcy akumulatorów

AG IT Project
Astat
Benning
BNS
CES
Dacpol
Delta Energy Systems
EMU
EST Energy
ETA
Ever
Farnell element14
Merawex
MPL Power Elektro
OEM Automatic
Phoenix Contact
RS Components
TME

Charakter omawianych systemów - zazwyczaj stosunkowo rozbudowanych, które są każdorazowo dobierane do aplikacji klienta - sprawia, że rynek jest znacząco inny, niż w przypadku zasilaczy małogabarytowych. Branża związana z tymi ostatnimi, szczególnie w przypadku produktów standardowych, to obecnie w większości biznes dystrybucyjny, gdzie kilkaset różnych zasilaczy znajdujących się w ofercie dostawcy nie tylko nie dziwi, ale jest wręcz postrzegane jako "bilet wejściowy" do działania na rynku. Jeżeli jednak idziemy w górę z mocami oraz funkcjonalnością systemów zasilających liczba dostawców, do których można zadzwonić, szybko maleje, a równolegle zwiększa się ich specjalizacja.

Najpopularniejsze zdaniem dystrybutorów marki UPS-ów przemysłowych sprzedawanych w Polsce; wyników nie należy utożsamiać z wartościami sprzedaży lub udziałem firm w rynku (im większa na rysunku nazwa firmy, tym popularniejsza jest ona w tej branży w kraju)

Z powyższych powodów liderami prezentowanego zestawienia są albo firmy działające tylko na omawianym rynku (tak jest w szczególności w przypadku polskich producentów - firm Medcom oraz Fideltronik), albo działy dużych przedsiębiorstw międzynarodowych specjalizujące się w UPS-ach i technice zasilania.

Te ostatnie powstawały często na skutek przejęć firm specjalistycznych przez koncerny, czego najlepszym przykładem jest APC. Podmioty te, oprócz zapewniania kompleksowej oferty produktów, oferują zazwyczaj tak naprawdę systemy pod klucz. Bazując na opiniach ankietowanych przez nas specjalistów, wyróżnić można grupę około dziesięciu najpopularniejszych na rynku marek.

Wiodąca jest Schneider Electric ze swoją marką APC, następnymi w kolejności dostawcami są Eaton, Emerson, Delta, Ever, Siemens i dwie wspomniane wcześniej krajowe firmy - Medcom oraz Fideltronik. Resztę marek znaleźć można w publikowanym zestawieniu chmurowym.

O ile prezentowane zestawienie jest dosyć ogólne i dotyczy UPS-ów przemysłowych, o tyle w branży działa też wielu dostawców specjalizujących się w określonych grupach produktów - przykładowo w akumulatorach. W tym przypadku rynek pokrywa się z sektorem zasilania gwarantowanego jedynie częściowo, gdyż baterie to także energetyka odnawialna, elektronarzędzia, wózki elektryczne, itd.

Działają tu też firmy specjalistyczne, czego najlepszym przykładem jest podwarszawski Wamtechnik, który proponuje klientom zarówno kompleksową ofertę ogniw zasilających, jak też tworzenie pakietów akumulatorowych na zamówienie. Obszerną ofertę akumulatorów mają też m.in. Dacpol, MPL Power Elektro, EST Energy czy przykładowo Delta Energy Systems.

O branży i biznesie

Marki oferowanych urządzeń

Konkurencja na rynku zasilaczy i systemów zasilania gwarantowanego jest uznawana za silną. Aż trzech na czterech respondentów wybrało taką właśnie odpowiedź na nasze pytanie ankietowe. Podaż jest z pewnością odzwierciedleniem faktu, że obydwa rynki stanowią duże wartościowo sektory.

W przypadku sektora zasilaczy małogabarytowych roczne obroty dostawców szacowane były na kwoty od kilku do ponad 100 mln zł rocznie (średnia wyniosła około 55 mln), natomiast dla UPS-ów - od 100 do 200 mln zł. Obydwa wyniki są o 10-15% niższe niż te publikowane w raportach i analizach IRA w poprzednich dwóch latach.

Zmiany widać również w ocenach tego, jak dostawcom idzie ich biznes. Ogólnie sytuacja na omawianych rynkach jest dobra - tak jest szczególnie w przypadku zasilaczy małogabarytowych. Jeżeli chodzi o większe systemy, to zdaniem co trzeciego respondenta biznes idzie nie najlepiej, czego powodem jest generalnie gorsza sytuacja makroekonomiczna.

Przyrównując uzyskane wyniki do rezultatów z 2012 roku, widać wzrost odpowiedzi negatywnych o około 5% i 25% odpowiednio dla zasilaczy i systemów zasilania gwarantowanego. Z drugiej strony sytuacja na rynku w aspekcie krótkoterminowym poprawia się. Należy tutaj jednak zaznaczyć, że z racji okresu przeprowadzania badania rynkowego (przełom 2013 i 2014 roku) zaprezentowane wyniki mogą mieć po części charakter "życzeniowy" i być po prostu związane z oczekiwaniem na lepszy okres na rynku.

Spoglądając zaś w przyszłość, można stwierdzić, że na omawianych rynkach prawdopodobnie zmieniało się będzie niewiele. Przekonują o tym odpowiedzi dostawców na pytanie o najbardziej perspektywiczne ich zdaniem branże. Większość odpowiedzi dotyczących zasilaczy małogabarytowych dotyczyło przemysłu, energetyki oraz transportu.

Pojawiły się też: produkcja maszyn i urządzeń, elektronika, zastosowania oświetleniowe i telekomunikacyjne, a więc wszystkie te, do których zdążyliśmy już przywyknąć. Z kolei w przypadku UPS-ów i większych systemów wskazania obejmowały przemysł (w tym w szczególności produkcję ciągłą/procesową), energetykę oraz aplikacje z zakresu IT, telekomunikacyjnych i data center.

Mało kto wskazywał tutaj także nowe otwarcia jak rynek energetyki odnawialnej czy samochodów elektrycznych i można sądzić, że rozwój tych dziedzin wciąż niewiele wnosi do obrazu omawianej branży - w każdym razie w Polsce. W przyszłości o kształcie tej ostatniej powinna decydować koniunktura w gospodarce, która ma tak naprawdę kluczowy wpływ ma powstawanie nowych inwestycji oraz modernizacje istniejących instalacji i obiektów.



 

Najlepsi w branży