wersja mobilna
Online: 344 Niedziela, 2016.12.04

Galeria produktów

Rynek - archiwum

SAFETY

środa, 23 września 2015 10:19

W przemyśle tytułowe zagadnienia przyjęło się klasyfikować w dwóch obszarach - bezpieczeństwa funkcjonalnego, czyli dotyczącego przede wszystkim maszyn, oraz procesowego - związanego z ograniczaniem zagrożeń wynikających z występowania atmosfer wybuchowych. W ten sposób również przedstawiamy je w poniższej analizie, publikując jednocześnie po raz pierwszy w IRA opis produktów zgodnych z dyrektywą ATEX. Dokonujemy przeglądu dostawców i ich ofert oraz odpowiadamy na pytania o to, czym różnią się te rynki od pozostałych omawianych w informatorze oraz dlaczego firmy na nich działające muszą rzeczywiście być specjalistami i doradcami swoich klientów.

Spis treści » Bezpieczeństwo maszyn
» Bezpieczeństwo procesowe
» Pokaż wszystko
Bezpieczeństwo maszyn

O bezpieczeństwie maszyn piszemy nie tylko od początku wydawania Informatora Rynkowego Automatyki, ale też od pierwszego numeru magazynu APA, w którym w 2006 roku opublikowaliśmy raport dotyczący omawianego rynku. Dzięki regularności tych badań możemy porównać uzyskiwane wcześniej wyniki z obecnymi i zdefiniować kluczowe trendy rynkowe. W ostatnich latach omawiany sektor, jak się okazuje, przechodzi zmiany zarówno na skutek nowych przepisów unijnych, jak też wynikające z dynamiki samej branży producentów maszyn oraz rynków końcowych.

Rośnie zaawansowanie wytwarzanych u nas maszyn

Gdzie korzysta się najczęściej z komponentów i systemów bezpieczeństwa?

Branża produkcji maszyn to pojęcie bardzo ogólne i do tej grupy przedsiębiorstw zaliczyć można zarówno wytwórców obrabiarek i większych zaawansowanych urządzeń, w tym niekoniecznie dla przemysłu, jak też firmy zajmujące się względnie prostymi technicznie układami wentylatorowymi, mieszalnikami, piłami, itp.

Łączy je to, że ich wyroby muszą mieć oznaczenie CE, a więc w praktyce spełniać wymagania różnych przepisów, w tym z zakresu bezpieczeństwa. W Polsce producenci maszyn to coraz silniejsza grupa firm, przy czym nie chodzi jedynie o ich liczbę, ale raczej zakres działania i kompetencje techniczne.

Dostawcy komponentów i systemów bezpieczeństwa

Przedstawiciele dostawców urządzeń napędowych i sterujących, którzy w ostatnich kilkunastu miesiącach wypowiadali się na łamach miesięcznika APA, nieraz podkreślali, że tutejsze firmy coraz częściej stosują zaawansowaną automatykę, a stopień złożoności technicznej maszyn jest większy niż jeszcze kilka lat temu.

Jednocześnie tego typu odbiorcy korzystają z większej liczby komponentów bezpieczeństwa, chętniej wybierając te bardziej zaawansowane - przykładowo kurtyny świetlne zamiast wygrodzeń czy kodowane, bezprzewodowe blokady zamiast tych standardowych.

Aktywność branży OEM widać również w wynikach sprzedaży lokalnych dystrybutorów komponentów bezpieczeństwa. Tworząc analizy rynku, regularnie pytamy respondentów o ich najważniejszych klientów i zasadniczo zawsze wskazywane są tu trzy grupy firm - klienci końcowi, integratorzy systemów oraz producenci maszyn.

Kolejność taka jak wymieniona występowała 4-5 lat temu, podczas gdy w 2011 roku sektor OEM awansował na drugie miejsce rankingu, aby ostatecznie znaleźć się na jego czele.

Różnice pomiędzy kategoriami nie są wprawdzie duże, gdyż wszystkie one zawierają się i dawniej też zawierały w przedziale 20% do 30%, jednak omawiany trend jest wyraźny.

Czy oznacza to, że mniej komponentów kupuje się na potrzeby przykładowo utrzymania ruchu i serwisu? Wniosek co do wartości bezwzględnych byłby zbyt daleko idący, natomiast względnie dostarcza się więcej produktów firmom OEM, co wynika nie tylko z polepszania się koniunktury na rynku w stosunku do "okresu kryzysu", ale też wzrostu potrzeb firm i wspomnianego zaawansowania technicznego produkowanych maszyn.

W tym miejscu warto spojrzeć nieco dokładniej na obszary głównego wykorzystania urządzeń bezpieczeństwa. Jeżeli chodzi o maszyny, to zdecydowanie najczęściej zabezpieczane są te, gdzie z jednej strony ma miejsce interakcja z człowiekiem - przykładowo podającym surowce i odbierającym gotowe produkty, z drugiej zaś występują duże siły i prędkości ruchu elementów.

W tym zakresie prym wiodą niezmiennie prasy hydrauliczne oraz różnego rodzaju obrabiarki.

Systemy bezpieczeństwa służą tutaj do nadzoru pracy, kontroli zamknięcia osłon, dostępu osób do określonych stref i zapewniania bezpieczeństwa pracownikom. W przemyśle zabezpiecza się też inne maszyny, a właściwie całe linie produkcyjne.

Do kolejnych należą, tak jak dawniej, zastosowania w transporcie (m.in. szynowym), w windach i podnośnikach oraz górnictwie, gdzie kontroluje się przede wszystkim pracę transporterów.

Innymi słowy, w omawianym zakresie niewiele się zmieniło, bo w sumie o zmiany tu trudno - gdzie występuje zagrożenie personelu i zastosowanie mają przepisy dyrektywy maszynowej, tam zabezpieczenia stosowane być muszą.

Marcin Kawa

Omron

  • Podczas ostatnich targów Automaticon na Waszym stoisku oglądać można było nowy produkt z zakresu bezpieczeństwa funkcjonalnego - co prezentowaliście?

Był to autonomiczny sterownik bezpieczeństwa. O ile bowiem platforma ze sterownikiem NJ jest świetnym rozwiązaniem, o tyle sprawdza się ona najlepiej, gdy projektuje się nową maszynę i w niej kompleksowo łączy system sterowania logicznego i bezpieczeństwa. Klienci często jednak mają np. używaną maszynę czy większy, już wdrożony system, które muszą dostosować do wymogów czy to minimalnych, czy zasadniczych.

Stąd też oferujemy niezależny sterownik niejako wyodrębniony z jednostki NJ, który dodatkowo może komunikować się ze sterownikiem nadrzędnym - i to dowolnej firmy - korzystając z sieci Ethernet/IP. Zaprezentowane urządzenie jest programowane z wykorzystaniem naszej platformy Sysmac i pozwala na dosyć dowolny dobór elementów we/wy - jedynym ograniczeniem jest ich liczba.

Trendy a rynek lokalny

Komponenty i urządzenia bezpieczeństwa najczęściej kupowane przez polskich odbiorców

Chociaż popyt na produkty zmieniają długoterminowo przede wszystkim wymogi prawne i rozwój technologiczny, w krótszym czasie oraz zawężając geograficznie obszar do Polski, można mówić o w miarę stałym popycie na określone grupy komponentów i rozwiązania. Czołowe miejsce zajmują niezmiennie elementy elektromechaniczne, którymi są wyłączniki bezpieczeństwa.

Występują one w wielu wykonaniach mechanicznych i elektrycznych. Do grupy podzespołów, które używane są m.in. do nadzoru dostępu do maszyn (poprawność zamknięcia osłon, drzwi, itp.) oraz do kontroli pracy urządzeń, zaliczyć też można popularne na rynku blokady. W tym przypadku warto wskazać na pojawiające się wersje bezprzewodowe, które mają dodatkowe moduły RFID zapewniające bezpieczeństwo w przypadkach, gdy uszkodzeniu ulegnie elementy, ryglujący blokady. W omawianej grupie są też: wyłączniki linkowe (popularne szczególnie w przypadku zabezpieczenia większych obszarów - np. taśmociągów) oraz elementy naciskowe i służące do sterowania ręcznego i nożnego.

Na drugim miejscu omawianego zestawienia znalazły się moduły bezpieczeństwa, a więc urządzenia elektroniczne odpowiadające za wykonywanie odpowiednich procedur na podstawie informacji z podłączonych elementów wejściowych oraz za testy poprawności działania zabezpieczeń. Do grupy podzespołów elektronicznych zaliczają się też sterowniki bezpieczeństwa (mają one zazwyczaj funkcje bezpieczeństwa, jak też standardowego sterowania logicznego) oraz podzespoły komunikacyjne.

Obydwa zajęły dalsze miejsca na cytowanym wykresie, przy czym te ostatnie obejmują przede wszystkim urządzenia służące do transmisji w sieciach przewodowych bezpieczeństwa (np. AS-Interface, Profisafe, itp.). Warto przy tym zwrócić uwagę na fakt, że w przypadku omawianej grupy nie maleje popularność względnie prostych przekaźników bezpieczeństwa, czego powodem są ich atrakcyjne ceny.

Odpowiedź na pytanie, czy podzespoły bezpieczeństwa to produkty, na bazie których można budować ofertę firmy

Trzecie miejsce w statystyce zajmują od wielu lat elementy optoelektroniczne, takie jak kurtyny i bariery świetlne. Przez wiele osób to właśnie one są kojarzone z techniką bezpieczeństwa - być może ze względu na wygląd, aczkolwiek nie oznacza to, że są najpopularniejszymi "żółtymi" produktami na rynku. Koszty ich stosowania są cały czas o wiele wyższe niż w przypadku tradycyjnych wygrodzeń z otwieranymi osłonami i drzwiami.

Z drugiej strony bariery i kurtyny świetlne mają liczne zalety - umożliwiają w miarę łatwe zabezpieczenie dużych obszarów, a dodatkowo - co jest chyba najważniejsze - ich użycie sprzyja produktywności i automatyzacji wielu procesów.

Dzięki możliwości mutingu oraz blankingu (wyłączanie części lub całych kurtyn) możliwy staje się przykładowo ciągły transport towarów przez barierę przy jednoczesnym zagwarantowaniu wyłączenia maszyny w przypadku wtargnięcia człowieka do obszaru niebezpiecznego. Do omawianej grupy zaliczają się też laserowe skanery bezpieczeństwa, których zastosowanie jest jednak ograniczone zazwyczaj do wybranych aplikacji ze względu na koszt tych urządzeń.

Nie tylko produkty, ale też zaufanie do dostawcy

Najpopularniejsze marki komponentów bezpieczeństwa i podobnych produktów sprzedawanych w Polsce; wyników nie należy utożsamiać z wartościami sprzedaży lub udziałem danych firm w rynku; w ramach Rockwell Automation wliczono też odpowiedzi Allen-Bradley i Guardmaster, kategoria Panasonic obejmuje markę SUNX, natomiast Turck zawiera wskazania firmy Banner

Technika bezpieczeństwa funkcjonalnego jest obszarem, w przypadku którego liczy się nie tylko zaawansowanie techniczne wyrobów, ale też dużą rolę odgrywa zaufanie, jakim odbiorca - np. producent maszyn - obdarza dostawcę podzespołów. Stąd preferencje klientów co do marek wykorzystywanych produktów i ich oferentów są zazwyczaj dosyć stałe.

W Polsce najpopularniejszymi dostawcami komponentów bezpieczeństwa są przede wszystkim SICK oraz Pilz (zdecydowani liderzy redakcyjnej ankiety), kolejne miejsca zajęły Rockwell Automation (marki Allen-Bradley, Guardmaster), Siemens, Omron Electronics, Schmersal, a za nimi na liście były m.in. steute, Schneider Electric, Leuze, Turck (Banner), Euchner oraz Panasonic Electric Works (Sunx).

Ową statystykę stworzyliśmy na bazie odpowiedzi ankietowych i dotyczy ona, co należy zaznaczyć, rozpoznawalności, popularności marek, a nie udziałów firm w rynku (choć te dwa czynniki są w naturalny sposób ze sobą związane). Warto przy tym zaznaczyć, że wyniki te są dosyć podobne do uzyskiwanych poprzednio, a ewentualne różnice mają wymiar kosmetyczny - np. SICK znalazł się tym razem przed firmą Pilz, ale różnica miała skalę pojedynczych odpowiedzi na kilkadziesiąt głosów przypadających na każdą z firm.

W ostatnich latach również nie zaszły większe zmiany, jeżeli chodzi o grupę firm działających na omawianym rynku. Cały czas wśród nich są przede wszystkim przedsiębiorstwa specjalizujące się w omawianej tematyce (Pilz, Schmersal, itp.), większe firmy o silnie rozbudowanym portfolio produktów bezpieczeństwa (SICK, Siemens, Rockwell Automation, Omron Electronics, Schneider Electric, itd.) oraz spora grupa dystrybutorów.

Dostawcy komponentów i systemów bezpieczeństwa - oferowane usługi

Wśród tych ostatnich znajdują się firmy o profilu ogólnym (np. dystrybutorzy katalogowi) oraz grupa dostawców specjalizowanych, którzy są znani w branży automatyki i dla których bezpieczeństwo stanowi ważny obszar zagadnień (takimi firmami są przykładowo Eltron czy Ins-Tom). Warto też dodać, że również wyniki pytania dotyczące wymogów klientów obsługiwanych przez te firmy nie przyniosły większych niespodzianek. Produkty bezpieczeństwa mają być odpowiedniej jakości, spełniać wymogi aplikacji, być markowe, a przede wszystkim tanie. Mamy tutaj klasyczny przykład sprzecznych wymogów, co w branży automatyki nie jest właściwie niczym nowym.



 

Najlepsi w branży