wersja mobilna
Online: 664 Piątek, 2016.12.09

Galeria produktów

Rynek

BEZPIECZEŃSTWO

piątek, 07 października 2016 08:55

Tematyka bezpieczeństwa stanowi w przemyśle jeden z ważniejszych tematycznie obszarów. Dotyczy to zarówno techniki maszynowej i instalacji technologicznych (bezpieczeństwo funkcjonalne), jak też produkcji i przetwarzania substancji chemicznych czy wydobycia węgla (procesowe). Bezpieczeństwo to nie tylko stosowanie odpowiednich podzespołów - mających funkcjonalność potwierdzoną zgodnością z normami i przepisami, ale też poprawne projektowanie i użytkowanie maszyn oraz instalacji. Jest to również obszar, w którym wyspecjalizowała się grupa firm branżowych. Poza ofertą urządzeń zapewniają one klientom usługi w zakresie analizy ryzyka, szkoleń oraz projektowania i walidacji systemów pod kątem zgodności z przepisami.

Spis treści » Bezpieczeństwo funkcjonalne
» ATEX i bezpieczeństwo procesowe
» Pokaż wszystko
Bezpieczeństwo funkcjonalne

Bieżącą analizę rozpoczynamy od omówienia rynku dystrybucji urządzeń i komponentów bezpieczeństwa, w tym sektorów będących głównymi odbiorcami tych produktów. W dalszej części przedstawiamy preferencje zakupowe przedstawicieli firm produkcyjnych oraz wytwórców maszyn, a także nowości technologiczne na rynku.

Mając możliwość porównania odpowiedzi respondentów redakcyjnych ankiet z rezultatami aż pięciu poprzednich analiz, które publikowaliśmy od połowy zeszłej dekady, wskazujemy kluczowe trendy kształtujące omawianą branżę w Polsce.

Stabilizacja rynku

Najbardziej perspektywiczne sektory rynku będące odbiorcami komponentów bezpieczeństwa

Zacznijmy od oszacowania wartości omawianego rynku w kraju - zadania o tyle łatwego, że od respondentów o to poproszonych otrzymaliśmy zestaw bliskich sobie odpowiedzi. Podawane były kwoty od 40 do 100 mln zł rocznie, co po uśrednieniu dało około 60 mln zł rocznie.

W poprzednich badaniach rynku wartość branży szacowana była na około 65-70 mln zł (dwa lata temu) oraz na 50 mln zł (cztery lata temu). Jak widać, tym razem znajdujemy się w środku tego zakresu. Dodatkowo można zauważyć, że rynek osiągnął stabilizację. Jego zmiany jako całości postępują w takt zmian koniunktury gospodarczej, co doskonale widać po przedstawianych kwotach.

Grupy klientów będący najczęstszymi odbiorcami komponentów i systemów bezpieczeństwa

Gdzie trafiają komponenty i systemy bezpieczeństwa? Ich użycie obejmuje przede wszystkim zastosowania maszynowe, w szczególności te związane z urządzeniami niebezpiecznymi, a także całymi liniami technologicznymi.

Do tych pierwszych zaliczane są m.in. prasy oraz obrabiarki, a także roboty i stanowiska zrobotyzowane i inne maszyny. W ich przypadku podzespoły bezpieczeństwa służą do nadzoru pracy urządzeń, w tym kontroli zamknięcia osłon i dostępu osób do określonych stref.

W branży można spotkać się z przekonaniem, że najlepiej dostosowane do wymagań w zakresie bezpieczeństwa są zazwyczaj firmy duże oraz te, które są filiami koncernów zagranicznych, ew. z dużym zagranicznym kapitałem właścicielskim. Jest w tym dużo prawdy, bowiem w takich przypadkach firmy mają wewnętrzne standardy, w tym związane z bezpieczeństwem, a wypracowana za granicą polityka bezpieczeństwa przenoszona jest na grunt krajowy.

Zestawienie ocen dotyczących sytuacji w branży oraz konkurencyjności sektora

Stosowanie zabezpieczeń obejmuje też windy i podnośniki oraz systemy transportowe. Ważnym obszarem są aplikacje górnicze oraz związane z transportem kruszyw, gdzie przykładowo kontroluje się poprawność pracy taśmociągów.

Stan ten, jeżeli spojrzymy na zmiany strony popytowej w ostatniej dekadzie, jest dosyć niezmienny - i to pomimo problemów górnictwa, o których regularnie słyszy się w mediach.

Podczas badania rynku tradycyjnie zapytaliśmy respondentów o przyszłość branży. Dostawcy nie wskazywali tu większych zagrożeń w kontekście krótko- i średnioterminowym, natomiast zdefiniowali najbardziej perspektywiczne, ich zdaniem, branże będące odbiorcami komponentów bezpieczeństwa. Takimi zostały przede wszystkim: przemysł produkcyjny, motoryzacja, sektor produkcji maszyn oraz obróbki metali.

Mariusz Głowicki

Elokon Polska

  • Gdzie używane są podzespoły bezpieczeństwa i czym kierują się odbiorcy przy ich doborze? Jak wygląda dzisiaj stopień znajomości przez klientów dyrektywy maszynowej oraz norm?

Elementy bezpieczeństwa są wykorzystywane we wszystkich branżach użytkujących maszyny, czyli praktycznie wszędzie. Zasady doboru i stosowania technicznych środków ochronnych są wspólne dla wszystkich maszyn, a różnice wynikające z ich specyfiki są niewielkie. Odbiorcy elementów bezpieczeństwa kierują się cechami uniwersalnymi, czyli funkcjonalnością, niezawodnością i ceną. Kluczem do obsługi jest wiedza, umiejętności, terminowość, znośna cena i wzięcie pełnej odpowiedzialności za oferowane produkty, łącznie z usługami.

Znajomość dyrektywy maszynowej i norm z nią zharmonizowanych jest coraz wyższa. Wszystkim sprawiają kłopoty niejasności sformułowanych wymagań zarówno w samej dyrektywie, jak i w normach. Nawet przewodnik do dyrektywy, będący zbiorem komentarzy do wszystkich wymagań w niej zawartych, nie objaśnia bardzo ważnych kwestii, takich jak np. czym jest maszyna, maszyna nieukończona, maszyna zespolona. Nie objaśnia też przenikania się wymagań dla maszyn starych i nowych oraz wielu innych problemów.

  • Kto dostarcza komponenty i systemy bezpieczeństwa? Jaką rolę w działalności dostawców odgrywa zapewnianie usług związanych z tworzenie projektów?

Rynek elementów bezpieczeństwa adresowanych do maszyn jest zdominowany przez uznanych producentów zagranicznych, co przy obecnej globalizacji ma znaczenie bardziej symboliczne niż praktyczne. Prognoza rozwojowa jest optymistyczna, ponieważ rośnie pośród producentów i użytkowników maszyn świadomość wymagań i odpowiedzialności. Zwłaszcza dotyczy to pracodawców użytkujących stare maszyny, które trzeba doprowadzać do zgodności z wymaganiami prawnymi.

Obecnie większość producentów elementów bezpieczeństwa oprócz sprzedaży stara zajmować się również wdrożeniami. Wynika to z potrzeb rynku, gdzie firmy oczekują kompleksowych usług. To nie jest proste, ponieważ wiąże się z wzięciem za nie pełnej odpowiedzialności.

Wymaga to również głębokiej wiedzy dotyczącej oceny ryzyka i praktycznego przełożenia tych ocen na dobór cech elementów bezpieczeństwa i budowy struktur niezawodnościowych układów sterowania. Trzeba dysponować kompletną wiedzą formalną wymagań prawnych oraz techniczną dotyczącą konstrukcji maszyn i technicznych środków ochronnych.

Wymogi klientów ewoluują

Dostawcy komponentów i systemów bezpieczeństwa maszyn

Wymogi stawiane przez klientów konkretnym produktom oraz ich dostawcom zależą przede wszystkim od rodzaju urządzenia oraz jego przeznaczenia.

Stąd też trudno, nawet po uśrednieniu odpowiedzi, wskazać wybraną cechę, która byłaby dla ogółu klientów kluczowa. Niska cena, odpowiednie parametry oraz wysoka jakość urządzeń były typowane w odpowiedziach ankietowych równie często.

Dokonując przeglądu analogicznych wyników w raportach publikowanych w informatorze IRA oraz magazynie APA, widać jednak stopniowe zmiany - w ostatnich latach w szczególności spadała pozycja "jakość" kosztem wzrostu rangi "cena", a w drugiej kolejności "parametry".

Nie oznacza to, że ta pierwsza jest nieważna - w przypadku zastosowań związanych z bezpieczeństwem jakość i niezawodność są bowiem kluczowe.

Różnice można natomiast interpretować jako nasilanie się konkurencji na rynku, pojawianie się w branży nowych podmiotów, a także wchodzenie w obszar zagadnień bezpieczeństwa firm, które wcześniej były producentami lub dystrybutorami standardowej automatyki.

Wraz z tym rosła presja cenowa, natomiast wysoka jakość stała się nie tyle wyróżnikiem, co wymogiem do działania w tej branży.

W tym miejscu warto wskazać dwa czynniki, które nie dotyczą bezpośrednio cech produktów. Po pierwsze w oferowaniu komponentów bezpieczeństwa ważne jest posiadanie oferty kompleksowej, a przynajmniej obejmującej jakiś szerszy pakiet urządzeń. Ważnym elementem biznesu jest oferowanie systemów, ew. kompletacji.

Do tego dochodzi dodatkowo zapewnianie usług - zarówno w postaci doradztwa, opracowywania projektów dostosowujących maszyny i linie produkcyjne do wymogów bezpieczeństwa, jak też związanych z tworzeniem systemów pod konkretne aplikacje.

Takie usługi obejmują też szkolenia i szeroko pojęty konsulting. W zakresie tego ostatniego specjalizują się firmy takie jak m.in. Elokon Polska, LUC- CE Consulting, Festo, Pilz oraz Sick.

W branży popularyzują się urządzenia bezprzewodowe

"Na czym zarabia się w branży związanej z dystrybucją komponentów bezpieczeństwa?" - zestawienie odpowiedzi (każde ze wskazań może przyjmować wartości od 0 do 100%)

Aż połowa krajowych dostawców zapytanych o nowości technologiczne stwierdziła, że takim są te dotyczące rozwoju urządzeń z możliwością komunikacji bezprzewodowej. O ile komunikacja radiowa w przemyśle popularyzuje się już od lat, o tyle obszar związany z bezpieczeństwem funkcjonalnym pozostawał przez długi czas jednym z ostatnich bastionów technologii przewodowych.

Za sprawą dostawców takich jak Schmersal, Turck, Pepperl+ Fuchs czy .steute to się jednak zmienia. Drugim z ważnych trendów jest popularyzacja układów RFID wbudowywanych do omawianych podzespołów. Gwarantują one wysoki poziom bezpieczeństwa nawet w przypadku próby umyślnego obejścia zabezpieczeń.

Kolejnymi najczęściej wymienianymi nowościami były: przekaźniki (kontrolery) i sterowniki bezpieczeństwa. Są to urządzenia mniej lub bardziej swobodnie programowalne, które zapewniają zaawansowaną funkcjonalność sterowania/ logiczną przy jednoczesnej możliwości kontroli wielu sygnałów bezpiecznych.

Rozwijają się też rozproszone systemy bezpieczeństwa oparte na sieciach komunikacyjnych bazujących na Ethernecie przemysłowym, w odpowiedziach ankietowych pojawiło się także kilka wskazań skanerów bezpieczeństwa (skanerów obszaru) oraz kurtyn świetlnych z zaawansowanymi funkcjami w standardzie.



 

Najlepsi w branży