Szafy sterownicze, rozdzielnice elektryczne

Przesyłanie i rozdział energii elektrycznej, przełączanie obwodów, a także zapewnianie odpowiedniej ochrony systemów montowanych w szafach i obudowach - z tymi zagadnieniami automatycy oraz elektrycy spotykają się bardzo często. Tematyka zasilania stanowi zarówno dla przemysłu, jak też branży infrastrukturalnej czy teleinformatycznej, jedno z kluczowych zagadnień - szczególnie w kontekście wzrostu liczby stosowanych urządzeń elektronicznych. Skutkiem tego po stronie producentów i dostawców tworzy to atrakcyjny, ale też wysoce konkurencyjny rynek.

Szafy sterownicze, rozdzielnice elektryczne

Obudowy i szafy przemysłowe

Obudowy oraz szafy, od których omówienia rozpoczynamy drugą z analiz bieżącego informatora, to produkty o bardzo dużej istotności, z którymi powiązane są sektory o dużej wartości. Wynika to z wykorzystania obudów zarówno w przemyśle i produkcji, jak też, co dotyczy skrzynek i szaf, w branży energetycznej, infrastrukturalnej oraz teleinformatycznej.

Jak wynika z najnowszego badania ankietowego przeprowadzonego przez redakcję, koniunktura na rynku szaf i obudów jest dzisiaj nieco gorsza niż w latach poprzednich. Na ocenę respondentów wpłynęło przede wszystkim zmniejszenie się liczby krajowych inwestycji, co jest pochodną ograniczenia dostępności funduszy unijnych, a także ciągła ekspansja dostawców tanich produktów dalekowschodnich.

Sposobami na przeciwdziałanie tym trendom są dla krajowych dostawców m.in. wprowadzanie nowych produktów pod względem wzornictwa oraz stosowanych rozwiązań technicznych, a także oferowanie klientom pakietu usług - głównie z zakresu wytwarzania i modyfikacji obudów.

Jakie obudowy są wykorzystywane w przemyśle?

Najpopularniejsze rodzaje obudów dostarczanych przez firmy branżowe

A dokładniej - co trafia do przemysłu i innych zastosowań profesjonalnych, takich jak te w energetyce, transporcie czy budownictwie? Oferta szaf i obudów dostępnych na rynku krajowym jest bardzo szeroka i rozciąga się od produktów z tworzyw sztucznych do tych metalowych i od wersji małych - np. obudów dla elektroniki, do szaf umożliwiających montaż aparatury elektrycznej, systemów sterowania i napędowych.

Tym, co łączy dużą część wyrobów wykorzystywanych w zastosowaniach profesjonalnych, jest spełnianie przez nie wymogów związanych z odpornością mechaniczną i środowiskową, posiadanie certyfikatów, możliwości łatwego montażu komponentów oraz modułowego obudów w większe systemy. Rozszerzeniem omawianej oferty jest różnorodny osprzęt - m.in. wentylatory i klimatyzatory oraz systemy rozdziału energii.

Podstawowym sposobem klasyfikacji obudów jest ich podział pod względem stosowanych materiałów. Trzon omawianego rynku związany jest z produkcją i dystrybucją wersji metalowych, które wykonywane są ze stali, rzadziej z aluminium.

Najpopularniejsze w kraju marki obudów i szaf metalowych - zestawienie nie odzwierciedla udziałów firm w rynku

Tego typu szafy i obudowy cechują się wysoką odpornością mechaniczną, termiczną oraz bardzo dobrym zabezpieczeniem wewnętrznych urządzeń przed wpływem zaburzeń elektromagnetycznych. Po stronie negatywów są oczywiście koszty, a także podatność na korozję.

Z drugiej strony w branży istnieje duża podaż produktów z tworzyw sztucznych (poliwęglan, ABS, poliester). Pomimo obiegowego stwierdzenia, że "plastik" to raczej słaba jakość, a same obudowy nadają jedynie do wytwarzania niewielkich urządzeń, w ostatnich latach coraz częściej stosowane są one jako zamienniki tych metalowych.

Dostępne są w wersjach o wysokich stopniach ochrony IP oraz IK, cechują się atrakcyjnym wzornictwem, modułowością, przez co stosowane są zarówno w przemyśle, jak też w budowie maszyn, energetyce i oczywiście aplikacjach elektroinstalacyjnych.

Portfolio wyrobów dostarczanych przez działających w kraju dostawców obejmuje pełny pakiet obudów i szaf. Miks produktów - uśredniony dla wszystkich dostawców - przedstawiono na pierwszym z publikowanych w rozdziale wykresów.

W przypadku obudów z tworzyw sztucznych dominują wersje małogabarytowe oraz kompaktowe szafki sterownicze, natomiast w zakresie wersji metalowych mamy do czynienia z trzema grupami o podobnych udziałach w całkowitej sprzedaży.

Dodatkowo w ostatnim z przypadków istotną część statystyki stanowi sprzedaż pełnogabarytowych szaf sterowniczych, w których zwykle specjalizują się najwięksi dostawcy działający na rynku. Porównując te wyniki z rezultatami poprzednich badań, trudno o wskazanie większych zmian, szczególnie że po raz pierwszy przedstawiamy je w podziale na materiały obudów.

Parametry, cena, termin dostawy

Kluczowe dla krajowych odbiorców cechy szaf i obudów

Jakie elementy ofert dostawców obudów są kluczowe dla rodzimych odbiorców? Jakie są wymogi tych ostatnich? Okazuje się, że pomimo różnorodności typów i zastosowań obudów, producenci oraz dystrybutorzy branżowi spotykają się z dosyć podobnymi do siebie potrzebami klientów.

Zostały one zestawione w formie graficznej na trzecim z publikowanych wykresów w podziale na obudowy metalowe i wykonywane z tworzyw sztucznych. W obydwu przypadkach liczą się przede wszystkim parametry techniczne (wymiary, materiał, stopień ochrony, izolacja, itd.) i atrakcyjna cena, aczkolwiek cech istotnych przy decyzjach zakupowych jest znacznie więcej.

Przede wszystkim można zauważyć istotność parametru "krótki termin dostawy". Okazuje się, że o ile proces pozyskiwania klienta i podejmowania przez niego decyzji zakupowej może być długi, o tyle sama realizacja zamówienia powinna być jak najkrótsza. Wymaga to oczywiście odpowiedniej logistyki po stronie dostawcy i nierzadko wiąże się z posiadaniem odpowiednich stanów magazynowych.

Inną z ciekawych cech i jednocześnie zmianą w stosunku do analiz publikowanych w poprzednich informatorach, jest spadek znaczenia przywiązania do marki. Poprzednio znajdowała się ona na czwartym miejscu, obecnie - wraz z parametrem "długotrwała współpraca z dostawcą" - trafiła na dalszą pozycję zestawienia.

Jedną z możliwych tego interpretacji jest fakt dostępności na rynku wielu produktów markowych, jakościowych i o parametrach zgodnych ze standardami, co zwiększa możliwości ich doboru przez klientów. Pewnym wyjątkiem może być obszar związany z produktami specjalizowanymi - np. obudowami do urządzeń elektronicznych. Wyroby takie podlegają często rozwojowi w ramach dłuższej współpracy ich producenta z dostawcą obudów.

Najpopularniejsze w kraju marki obudów z tworzyw sztucznych - zestawienie nie odzwierciedla udziałów firm w rynku

Oczywiście zależnie od typu obudowy i jej zastosowania istotność omawianych cech zmienia się. Pisaliśmy o tym już wielokrotnie i jedynie można podkreślić, że specjalizacja pod względem dopasowywania obudów do aplikacji cały czas postępuje, a klienci wymagają dzisiaj od dostawców znacznie więcej niż tylko oferty produktów standardowych.

Tak jest też w przypadku usług, które w wielu firmach stały się standardowym elementem oferty. Dotyczy to przede wszystkim modyfikacji obudów - czy to poprzez otworowanie, zmianę kształtu, czy też pod względem malowania i wykonywania nadruków. Do usług należy również integracja systemów, aczkolwiek dotyczy to najczęściej większych obudów i szaf.

Wiktor Kozioł

CSI

  • Gdzie wykorzystuje się najczęściej szafy i obudowy przemysłowe? Na jakie ich cechy zwracają przede wszystkim uwagę ich odbiorcy?

Najbardziej cenny dla użytkownika urządzeń przemysłowych jest brak przestoju linii produkcyjnej, dlatego klienci sięgają po sprawdzone i niezawodne rozwiązania. Oprócz wysokiej jakości obudowa powinna być odporna na ciężkie warunki środowiskowe, w jakich pracuje, np.: sodę kaustyczną, mgiełkę olejową, kwasy, zasady.

Źle dobrany materiał obudowy powoduje nieraz, że po kilku tygodniach pracy ulega ona zniszczeniu i potrzebna jest wymiana, a co za tym idzie przerwa w procesie produkcyjnym. Jeszcze gorzej jest, gdy przy źle dobranej obudowie awarii ulega zainstalowana wewnątrz elektronika - wtedy etap naprawy ulega wydłużeniu i niesie ze sobą dodatkowe koszty. Oprócz wyrobów katalogowych oferujemy również niestandardowe rozwiązania zgodnie z wymaganiami klienta lub jego projektem.

Obudowy przemysłowe znajdują zastosowanie wszędzie tam, gdzie mamy do czynienia z aparaturą elektroniczną, którą chcemy przechowywać w sposób zapewniający jej bezpieczeństwo i niezawodność działania. Szafy najczęściej są integrowane z automatyką przemysłową, komputerami przemysłowymi bądź elektroniką pomiarową.

Przykładem zastosowania obudowy jest panel operatorski. Głównymi odbiorcami są branże: przemysłowa (hale produkcyjne), teleinformatyczna (serwerownie, skrzynki telekomunikacyjne) oraz energetyczna (zagadnienia dotyczące rozdziału energii).

  • Jakie są cechy charakterystyczne nowoczesnych szaf oraz co zmienia się w ich sposobach wentylacji i klimatyzacji?

Nowoczesne szafy to przede wszystkim pełna dowolność w konfiguracji, szerokie pole zastosowań oraz konstrukcja umożliwiająca późniejszą łatwą rozbudowę. Zapewniają one nie tylko ochronę umieszczonej w nich aparatury elektronicznej, lecz, w połączeniu z bogatą ofertą akcesoriów, kontrolę warunków klimatycznych, stanowiąc kompleksowe rozwiązanie zapewniające bezawaryjną eksploatację systemów.

Rosnące koszty energii elektrycznej wymuszają zmiany w segmencie kontroli termicznej, a klimatyzatory do szaf sterowniczych mają coraz większą sprawność. Klienci są też częściej zainteresowani innymi sposobami montażu klimatyzatorów niż klasyczny na ścianie bocznej.

Producenci, wychodząc naprzeciw ich oczekiwaniom, oferują rozwiązania pozwalające na montaż klimatyzatora częściowo osadzony w szafie oraz oferują wersje typu slim fit, które nie zajmują wiele miejsca od obrysu szafy, dzięki czemu można je stosować wszędzie tam, gdzie przestrzeń jest ograniczona przy jednoczesnym zachowaniu wysokich parametrów chłodzenia.

Rynek: Obudowy z tworzyw sztucznych

Branże będące w kraju najczęstszymi odbiorcami obudów z tworzyw sztucznych

W ramach badania zapytaliśmy dostawców o czynniki sprzyjające rozwojowi rynku oraz te psujące im biznes. Do pierwszej z grup zostały zaliczone m.in. inwestycje i modernizacje w przemyśle, w szczególności te wspierane funduszami unijnymi (choć z uwzględnieniem uwagi, którą podajemy w kolejnym akapicie), a także rozszerzanie się rynków zbytu pod względem terytorialnym.

Powiązania firm krajowych z odbiorcami zagranicznymi są coraz silniejsze, czemu sprzyja rosnąca jakość wytwarzanych u nas produktów - twierdzi jeden z naszych respondentów. Lokalni producenci inwestują w nowe wzornictwo obudów, zapewniając też ich daleko idącą indywidualizację. Wszystko to, w połączeniu z dobrymi cenami, tworzy z nas atrakcyjnego w Europie dostawcę.

Z drugiej strony lokalni odbiorcy obudów z tworzyw sztucznych, sądząc po opiniach naszych respondentów, są relatywnie mało lojalni wobec dostawców - szczególnie gdy nie korzystają z wyrobów wytwarzanych na zamówienie. Dosyć łatwo zmieniają kontrahenta, o ile inny zaoferuje nieco lepszą cenę, zaś na samym rynku jest cały czas bardzo dużo towarów o niskich kosztach zakupu, głównie z Chin.

Powoduje to silną presję na obniżanie cen, a w parze z tą ostatnią idzie pojawianie się produktów niższej jakości. Branży nie pomaga też ogólna sytuacja na rynku, w tym zmniejszenie dostępności środków unijnych. Tych ostatnich jest o wiele mniej niż w pierwszej dekadzie członkostwa Polski w UE, co często pojawiało się w komentarzach do odpowiedzi ankietowych.

Maciej Abratkiewicz

Rittal

  • W jakich branżach i zastosowaniach wykorzystywane są szafy oraz obudowy przemysłowe? Co zmienia się w ich aplikacjach?

Szafy i obudowy przemysłowe mają bardzo wiele zastosowań, a wynika to z szerokiego zakresu dostępnych rozwiązań - od niewielkich puszek instalacyjnych, do pełnogabarytowych szaf automatyki. Wykorzystuje się je przede wszystkim do ochrony umieszczonych w nich urządzeń, czyli układów sterowania procesami czy maszynami, a także do zabudowy systemów rozdziału energii elektrycznej.

Dodatkowo producenci stawiają duży nacisk na liczbę akcesoriów dodatkowych, które pozwalają na elastyczną rozbudowę systemu. Dzięki temu klienci praktycznie nie są ograniczeni co do możliwości zastosowań, a co więcej, bardzo często zaskakują nas zaproponowanym przez siebie rozwiązaniem.

W zasadzie nie ma również większych ograniczeń, jeżeli chodzi o dziedziny przemysłu, w których używane są szafy pełnogabarytowe oraz mniejsze obudowy. Do głównych branż należą automotive, transport, przemysł energetyczny, maszynowy czy przetwórczy. Dodatkowo do bardziej agresywnych środowisk stosuje się obudowy ze stali nierdzewnej i kwasoodpornej.

W tej dziedzinie należałoby wymienić przemysł surowcowy, chemiczny i petrochemiczny, spożywczy, a także szeroko pojętą branżę offshore. Dzięki temu szafy i obudowy sterownicze można spotkać m.in. w zakładach produkcyjnych, na lotniskach, w kopalniach, oczyszczalniach czy elektrowniach konwencjonalnych i tych wykorzystujących źródła odnawialne.

Warto również zwrócić uwagę, że wraz z rozwojem technologicznym producenci szaf i obudów przemysłowych mogą cały czas udoskonalać procesy wytwórcze. Przykładem może być stosowanie farb oraz podkładów antykorozyjnych najlepszej jakości. Dzięki temu, w trudnych warunkach przemysłowych, coraz częściej lakierowana obudowa z blachy stalowej sprawdza się praktycznie tak dobrze jak szafka ze stali nierdzewnej czy kwasoodpornej.

Rynek: Obudowy metalowe i szafy

Dostawcy szaf i obudów przemysłowych oraz oferowane marki produktów

Jakie są w jego przypadku czynniki prorozwojowe i hamujące te zmiany? Argumenty podawane przez lokalnie działających dostawców były w dużej mierze podobne do tych przytoczonych powyżej, przy czym wydźwięk całości był bardziej pozytywny i wskazujący na lepszą sytuację w całym biznesie.

Obudowy z metalu to przede wszystkim zastosowania o charakterze profesjonalnym, takie jak te w przemyśle czy energetyce. Tutaj różnorodność nie jest tak duża jak w przypadku wersji plastikowych, a realizowane projekty mają często charakter długoterminowy. Szafy i obudowy do montażu aparatury elektrycznej, sterującej czy przykładowo napędów to zastosowania również w transporcie (szczególnie szynowym), infrastrukturze oraz budownictwie.

Odbiorcy poszukują tu dobrych jakościowo produktów, często o specjalnych cechach, takich jak pełna ochrona EMC, pokrycie wybranym lakierem, itd. Dodatkowo "rośnie świadomość klientów co do stosowania produktów markowych" - stwierdził jeden z naszych respondentów. Sprzyja to dostawcom zachodnioeuropejskim, których produkty elektrotechniczne są w Polsce bardzo popularne.

Po stronie negatywów wymieniane były głównie przeciwieństwa powyższych argumentów, a więc: problemy z funduszami, słaba decyzyjność klientów, a także duża liczba produktów o niskiej jakości na rynku.

Tutaj z kolei można przytoczyć słowa jednego z producentów tablic elektrycznych: "na rynku działają producenci oferujący towar w atrakcyjnej cenie, ale o mizernej jakości - przykładem jest wykonywanie obudów licznikowych/modułowych z blach o grubości poniżej 1 mm oraz bez dodatkowych przetłoczeń usztywniających konstrukcję".

Tego typu opinie nie są odosobnione, ale sumarycznie było ich znacznie mniej niż komentarzy pozytywnych.

Jeżeli zaś chodzi o nowości i tendencje na rynku produktów metalowych, to wymieniane tu były m.in. modularyzacja szaf i obudów, nowe materiały i wzornictwo oraz wzrost jakości.

Pojawiały się też wskazania dotyczące indywidualizacji wyrobów, aczkolwiek częściej wskazywana była integracja tych ostatnich oraz dostarczanie wraz z osprzętem - np. systemami chłodzenia czy rozdziału energii.

Konkurencja na rynku

Konkurencja w branży produkcji i dystrybucji szaf oraz obudów

Omawiana branża, niezależnie o jakim typie obudów i firm mowa, oceniana jest przez uczestników jako silnie konkurencyjna. Taka opinię przedstawiło ponad 60% ankietowanych dostawców szaf i obudów metalowych oraz aż 3 na 4 oferentów wersji plastikowych.

Wykracza to poza typowe wartości dla tego typu statystyk publikowanych w APA. Sektor dystrybucji obudów, choć atrakcyjny, jest silnie konkurencyjny, a działalność w nim wymaga stworzenia dobrej oferty - to podstawowe z wniosków nasuwających się w kontekście przedstawionych wyników.

Sposobem na zwiększanie własnej konkurencyjności jest dla dostawców obudów ucieczka do przodu - czy to technologiczna, czy też bazująca na rozbudowie oferty. To ostatnie to często rozwój usług dla klientów z zakresu indywidualizacji produktów (możliwości modyfikacji wersji standardowych i tworzenia wyrobów na zamówienie), wprowadzania grup produktów o nowym wzornictwie czy wersji modułowych.

Pod względem technologicznym jest to zaś dalsze zwiększanie precyzji wykonywania obudów, jak też coraz częściej możliwość tworzenia prototypów z użyciem technik addytywnych (druku 3D). Dostawcy szukają też swojego miejsca na rynkach tradycyjnie zdominowanych przez oferentów obudów metalowych, oferując wzmacniane mechanicznie szafki oraz inne obudowy.

Szczegółowe oferty dostawców szaf i obudów przemysłowych przedstawiono w formie tabelarycznej w poprzednim wydaniu informatora (IRA 2018).

Najlepsi w branży