wersja mobilna
Online: 494 Wtorek, 2016.09.27

Raporty

Energetyka odnawialna - nowy rynek dla branży automatyki i elektrotechniki

piątek, 11 lutego 2011 14:04

Energetyka odnawialna w Polsce była przez ponad pół wieku związana głównie z hydroenergetyką, a więc wykorzystaniem energii spadku wody do generowania prądu elektrycznego. W ostatnim dziesięcioleciu nastąpił duży wzrost w innych jej dziedzinach - szczególnie w energetyce wiatrowej, solarnej oraz wykorzystującej technologie biomasowe. Sprzyjała temu globalna popularyzacja tego typu rozwiązań oraz zmiany technologiczne skutkujące wzrostem dostępności i zmniejszeniem kosztów instalacji systemów do pozyskiwania prądu i ciepła z odnawialnych źródeł energii.

Spis treści » Część 1: Energetyka odnawialna - dlaczego, jaka i gdzie?
» W Unii Europejskiej i w Polsce
» Rynek rynkowi nierówny
» Część 2: Energetyka wiatrowa
» Energia z wiatru - jak?
» Automatyka w elektrowniach wiatrowych
» Usługi w energetyce wiatrowej
» Małe elektrownie pomysłem dla dostawców krajowych
» Czy w Polsce wieje wystarczająco silnie?
» Część 3: Energia z wody i biomasy
» Hydroenergetyka, czyli branża z tradycjami
» Bioenergetyka się rozwija
» Część 4: Energetyka słoneczna
» Pokaż wszystko

O ile wytwarzanie urządzeń takich jak ogniwa słoneczne i turbiny wiatrowe to w większości domena dużych firm zagranicznych, o tyle na rynek energetyki odnawialnej sięgają również dostawcy z rodzimego sektora automatyki, energoelektroniki i pokrewnych branż. Z tych powodów w raporcie, który jest pierwszym tego typu opracowaniem w kraju, omawiamy nie tylko nowe technologie w energetyce i możliwości ich wykorzystania, ale przede wszystkim wskazujemy te obszary produkcji, dystrybucji i usług, które mogą być interesujące dla polskich przedsiębiorców.

W relatywnie niewielkim zakresie poruszamy zaś kwestie związane z prawem, uzyskiwaniem pozwoleń na budowę elektrowni oraz funduszami europejskimi. Stanowią one bardzo obszerną i zmieniającą się tematykę, a informacje na ich temat z powodzeniem znaleźć można w różnych opracowaniach rządowych i publikacjach w Internecie.

CZĘŚĆ 1: ENERGETYKA ODNAWIALNA - DLACZEGO, JAKA I GDZIE?

Rys. 1. Moc zainstalowanych w Polsce zielonych elektrowni (w MW; źródło: Urząd Regulacji Energetyki; w przypadku elektrowni wodnych ujęto tylko te typu przepływowego - bez obiektów działających okresowo)

Odnawialne źródła energii wykorzystuje się najczęściej do pozyskiwania energii cieplnej i elektrycznej, zależnie od uwarunkowań lokalizacyjnych, potrzeb odbiorców i możliwości konwersji energii. Do najpopularniejszych tego typu źródeł należy biomasa, woda (dokładniej spadek wody), wiatr, słońce oraz geotermia.

Formalnie do źródeł odnawialnych zaliczyć można również ciepło z otoczenia, które pozyskiwane jest z wykorzystaniem pomp ciepła. Jednocześnie pod pojęciem "wykorzystanie odnawialnych źródeł energii" kryje się użycie wielu różnych rozwiązań - od małych kolektorów słonecznych instalowanych w budynkach jednorodzinnych, do dużych farm wiatrowych i elektrowni wodnych.

Pomimo trwającego od kilku lat bardzo szybkiego rozwoju energetyki wiatrowej i słonecznej, głównym rodzajem zielonych elektrowni, biorąc pod uwagę moc zainstalowanych na świecie instalacji, pozostają cały czas hydroelektrownie. W rankingu tym na kolejnych miejscach znalazły się elektrownie wiatrowe i biomasowe, a dopiero na czwartym słoneczne (fotowoltaiczne).

W UNII EUROPEJSKIEJ I W POLSCE

Rys. 2. "Jak będzie się rozwijał rynek urządzeń dla energetyki odnawialnej w Polsce w kolejnych latach?" - ocena możliwego kierunku i tempa zmian (podano liczbę odpowiedzi udzielonych w przypadku każdej z kategorii)

Bieżący raport poświęcony jest technologiom i rynkowi energetyki odnawialnej, jednak rozpocząć go należy od spojrzenia na zmiany legislacyjne i trendy w polityce unijnej, gdyż one właśnie leżą u podstaw obecnego rozwoju tytułowej branży. Unia Europejska jako jedne z głównych celów wspólnej polityki energetycznej wyznaczyła swoim krajom członkowskim poprawę efektywności energetycznej oraz dywersyfikację wykorzystywanych źródeł energii, a także ograniczanie negatywnego wpływu energetyki na środowisko naturalne.

Jednym z kluczowych środków na drodze do zrealizowania tego celu jest wykorzystania odnawialnych źródeł energii - wniosek taki został zawarty cztery lata temu w planie znanym jako tzw. pakiet energetyczny 3×20. Jego założenia obejmują zmniejszenie emisji gazów cieplarnianych do atmosfery o 20% w porównaniu do 1990 roku, zmniejszenie zużycia energii o 20% oraz zwiększenie udziału odnawialnych źródeł energii o 20% w całkowitej generacji energii w UE. Cele te przyjęto na 2020 rok.

Powyższe wymogi dotyczą wszystkich krajów członkowskich Unii Europejskiej, przez co jesteśmy - niezależnie, czy oceniamy ich spełnienie za możliwe bądź nie - zmuszeni do inwestowania w rozwój energetyki odnawialnej. Tymczasem przez wiele lat w Polsce dotowany był przede wszystkim rozwój konwencjonalnych źródeł energii, czego skutkiem największy wzrost wykorzystania energetyki odnawialnej przypada u nas na ostatnie kilka lat.

Fot. 1. Montaż jednej z elektrowni wiatrowych zainstalowanych przez spółkę Energia-Eco

Nie oznacza to jednak, że wcześniej firmy krajowe nie działały w tej branży - przykładowo hydroenergetyka rozwijała się już przed wojną, a w sektorze automatyki działają już od wielu lat firmy współpracujące z dostawcami elektrowni wiatrowych i innych tego typu systemów. Obecnie jednak Polska jest zobligowana do szybkiego rozwoju wykorzystania odnawialnych źródeł energii, przez co spodziewać się można powstawania kolejnych "zielonych" obiektów energetycznych w najbliższym dziesięcioleciu.

W powyższym pomagać mają różnego rodzaju programy wsparcia, w szczególności związane z możliwością pozyskania funduszy europejskich. Obecnie właśnie tego typu dotacje - czego przykładem są te przeznaczone na dofinansowanie zakupu kolektorów słonecznych - są niewątpliwie głównym czynnikiem napędzającym omawiany rynek. Również w przyszłości będą one w istotnym stopniu warunkowały rozwój branży - tak przyznała ponad połowa ankietowanych przez redakcję respondentów związanych z omawianym sektorem (patrz rysunek 2).

Część z przedstawicieli firm stwierdziła również, że przyszły rozwój będzie zróżnicowany i silnie zależny od sektorów rynku, niektórzy uznali, że tempo rozwoju będzie niższe ze względu na trudności w pozyskiwaniu funduszy na inwestycje. To ostatnie jest, patrząc na problemy fiskalne niektórych państw Unii Europejskiej, również możliwym scenariuszem. Generalnie jednak obecnie, tj. na początku 2011 roku, dostawcy działający w kraju w sektorze energetyki odnawialnej spoglądają w przyszłość raczej optymistycznie i oczekują dalszych wzrostów na rynku.

Energetyka wiatrowa i słoneczna - największe wzrosty

Prognoza globalnego wzrostu inwestycji w różnych sektorach energetyki odnawialnej (wartości w mld dolarów)

BCC Research ocenia, że rynek urządzeń i systemów energetyki odnawialnej wzrośnie z 225 mld dol. w 2010 roku do 331 mln dol. w 2015 roku, co oznacza średni roczny wzrost na poziomie 8,1%. W tym czasie zmieni się też kolejność w pierwszej trójce branż, w których inwestuje się obecnie najwięcej.

O ile w 2010 najszybciej rosnącym rynkiem była energetyka wiatrowa, a tuż za nią kolejno hydroenergetyka, wykorzystanie biomasy i biogazu, energetyka słoneczna, geotermalna oraz technologie wykorzystujące energię fal oceanu, to już w 2015 roku dominującą pozycję na tym rynku zająć może pod względem inwestycji energetyka słoneczna (ze średnim rocznym wzrostem 17,1%), wyprzedzając energetykę wiatrową (ze wzrostem średnio 6% rocznie) i hydroenergetykę (ze średnim wzrostem 3,5% rocznie).

RYNEK RYNKOWI NIERÓWNY

Rys. 3. Najważniejsi odbiorcy komponentów i gotowych systemów z zakresu energetyki odnawialnej

Gdzie w energetyce odnawialnej można u nas zrobić biznes? Rynek elektrowni wiatrowych i podobnych rozwiązań kojarzony jest zazwyczaj z dużymi producentami zagranicznymi, jednak patrząc z polskiej perspektywy, znaleźć można również kilka jego interesujących obszarów. Wyróżnić tutaj można przede wszystkim sektor klientów końcowych, do których zaliczają się odbiorcy prywatni, instytucje oraz różnego rodzaju firmy.

Tego typu klientów obsługują, w przypadku dużych inwestycji, większe firmy specjalizujące się w danych branżach energetyki odnawialnej, a w przypadku mniejszych wdrożeń - firmy lokalne zajmujące się montażem oraz uruchamianiem systemów solarnych, elektrowni wiatrowych i podobnych instalacji. Polscy dostawcy oferują również rozwiązania "pod klucz" - jak choćby kompletne farmy wiatrowe czy biogazownie.

Przyglądając się omawianemu rynkowi nieco bliżej oraz bazując na odpowiedziach przedstawicieli ankietowanych przez redakcję firm, stwierdzić można, że wśród klientów końcowych w "zielone" elektrownie najczęściej inwestują odbiorcy przemysłowi, instytucje oraz, na trzecim miejscu, osoby prywatne (patrz wykres 3). Rozwiązania takie wdraża średnio w co drugim przypadku integrator (zazwyczaj firma specjalizująca się w danej branży), w części przypadków wykonaniem i uruchomieniem aplikacji zajmuje się zaś firma dostarczająca komponenty (patrz wykres 4).

W Polsce znajdują się również duże firmy produkujące systemy i urządzenia dla energetyki odnawialnej, przy czym w większości są to filie koncernów zagranicznych. Przykładem jest sosnowiecki oddział produkującej kolektory słoneczne firmy Watt.

W przypadku mniejszych, branżowych dostawców lokalnych - takich, którzy działają w sektorze automatyki, energoelektroniki i pokrewnych, głównym biznesem jest świadczenie usług i produkcja jako poddostawca dla większych producentów oraz oferowanie rozwiązań klientom końcowym. Firmy takie dostarczają przykładowo komponenty systemów fotowoltaicznych, układy pomiarowo-kontrolne do turbin wiatrowych i inne dla energetyki odnawialnej, co opisane zostało w dalszej części raportu.

Tabela 1. Oferta dostawców gotowych rozwiązań dla energetyki odnawialnej

W swojej działalności szukają one często nisz rynkowych, stawiając na specjalizowane produkty na potrzeby konkretnych odbiorców i branż. Naturalnie w sektorze energetyki odnawialnej działają z powodzeniem również duże firmy z naszej branży - ABB, Siemens, Schneider Electric i inne, przy czym w przypadku Polski są to oddziały zagranicznych koncernów. Niemniej jednak bardzo często dzięki właśnie ich aktywności powstają nowe rozwiązania stosowane później w różnych obszarach energetyki odnawialnej.

Zgodnie z opiniami respondentów redakcyjnej ankiety sytuacja na omawianym rynku jest w Polsce dobra (dotyczy to komponentów i gotowych instalacji). Jedynie pojedyncze osoby oceniły ją jako słabą (patrz wykres 5), natomiast nikt nie udzielił odpowiedzi wskazującej na to, że jest ona wyjątkowo dobra lub zła. W ankiecie redakcyjnej zapytaliśmy również o wartość całego rynku urządzeń i systemów energetyki odnawialnej - respondenci ocenili ją na 1-2 mld zł, przy czym traktować to należy oczywiście jako zgrubny szacunek.



 

zobacz wszystkie Nowe produkty

Pakiet oprogramowania do symulacji i testów produktów

2016-09-26   | SIEMENS Sp. z o.o.
Pakiet oprogramowania do symulacji i testów produktów

Siemens PLM Software wprowadził do oferty nową rodzinę produktów Simcenter - rozbudowany pakiet rozwiązań programowych do symulacji i testów. Simcenter łączy te ostatnie z inteligentnym raportowaniem i analityką danych, tak aby móc przedstawić produkt na wszystkich etapach jego rozwoju, a także jego przewidywaną wydajność działania.
czytaj więcej

Linkowy czujnik przemieszczenia o zakresie pomiarowym do 10,2 mm

2016-09-26   |
Linkowy czujnik przemieszczenia o zakresie pomiarowym do 10,2 mm

Wachendorff Automation udostępnia nową serię precyzyjnych linkowych czujników przemieszczenia SZG140, których zakres pomiaru zwiększono do 10,2 m. Mogą być one wykorzystywane do pomiaru położenia, szybkości liniowej i odległości np. w dźwigach, cylindrach hydraulicznych i przenośnikach ślimakowych.
czytaj więcej

Nowy numer APA