wersja mobilna
Online: 838 Czwartek, 2016.12.08

Temat miesiąca

Zbuduj elektrownię wiatrową!

wtorek, 23 marca 2010 11:11

Chociaż energetyka wiatrowa w Polsce nie rozwija się w takim tempie jak w niektórych innych państwach Unii Europejskiej, to na rynku krajowym pojawia się coraz więcej komponentów do budowy tego typu elektrowni - i to nie tylko farm dużej mocy, ale też małych instalacji przydomowych. W związku z rosnącym zainteresowaniem tą metodą pozyskiwania energii, dostawcy z obszaru energetyki, ale też automatyki, coraz częściej włączają do oferty komponenty mogące być wykorzystywane do tworzenia elektrowni wiatrowych. W artykule prezentujemy zagadnienia związane z pracą i budową tego typu obiektów.

Spis treści » Klasyfikacja
» Generatory
» Parametry turbin
» Hałas
» Podsumowanie
» Pokaż wszystko

Kluczowym elementem każdej elektrowni wiatrowej jest turbina zamontowana na maszcie zamocowanym w gruncie. Najczęściej składa się ona z wirnika w postaci kilku łopat (zazwyczaj jest to konstrukcja trójpłatowa) osadzonych na wale. Gdy wieje wiatr, wirnik zaburza przepływ strumienia powietrza, przejmując część jego energii, którą następnie przekształca w energię mechaniczną przekazywaną przez obracające się łopaty do generatora, często za pośrednictwem dodatkowej przekładni zwiększającej prędkość obrotową.

Zespół, w skład którego wchodzi wał, przekładnia oraz generator, jest zamknięty w jednej zwartej konstrukcji - tzw. gondoli. Dodatkowo umieszczane są w niej układy hamujące oraz serwomechanizmy, które pozwalają precyzyjnie zmieniać kąt nachylenia łopat wirnika oraz regulować ustawienie samej gondoli i co za tym idzie osi obrotu wirnika. Dzięki temu można zabezpieczyć elektrownię wiatrową przed zbyt silnym wiatrem, który może uszkodzić, a nawet zniszczyć turbinę (moc wiatru zmienia się proporcjonalnie do trzeciej potęgi jego prędkości).

Przy dużych prędkościach łopaty zaczynają się bardzo szybko obracać, co może skutkować nawet ich oderwaniem od korpusu wirnika. Możliwe jest też zniszczenie generatora w związku z nadmiernym wydzielaniem się ciepła. Stosowane zabezpieczenia nie tylko chronią całą konstrukcję przed uszkodzeniem, ale też dostosowują pracę wirnika do panujących warunków atmosferycznych, dzięki czemu można lepiej kontrolować moc wyjściową elektrowni.

KLASYFIKACJA

Ze względu na konstrukcję turbiny elektrownie wiatrowe dzieli się na instalacje z poziomą (Horizontal Axis Wind Turbine - HAWT) oraz pionową (Vertical Axis Wind Turbine - VAWT) osią obrotu. Turbiny VAWT (fot.1.) są rzadziej wykorzystywane, m.in. dlatego, że ze względu na zerowy moment rozruchowy wymagają dodatkowego napędu (silnika elektrycznego lub dodatkowych wirników). Największą popularność w praktyce zyskały turbiny HAWT, zwane turbinami o układzie klasycznym.

W obrębie tej grupy urządzeń stosuje się też podział ze względu na usytuowanie wirnika względem masztu w zależności od kierunku wiatru. Na tej podstawie rozróżnia się turbiny z wirnikiem przed wieżą, tzw. up-wind, oraz rzadziej spotykane turbiny down-wind, w których odnotowuje się większe straty ze względu na cykliczne przysłanianie wirnika masztem. Oprócz podziału ze względu na konstrukcję elektrownie wiatrowe klasyfikuje się też według wartości generowanej mocy.

Komponenty do budowy niewielkiej elektrowni

Coraz więcej firm oferuje gotowe zestawy urządzeń do budowy elektrowni wiatrowych. Jedną z nich jest wrocławski Eltron, który niedawno wprowadził do swojej oferty komponenty dla małej, przydomowej elektrowni wiatrowej - mikroturbinę wiatrową Mistral 3K oraz inwerter WTI3 marki Carlo Gavazzi. Mikroturbina zawiera 3-fazowy silnik z magnesem stałym o znamionowej mocy wyjściowej 3kW i maksymalnym napięciu na wyjściu generatora 200V (przy 700 obr./min).

Trzyłopatkowa turbina może pracować w zakresie prędkości 0 - 800 obr./min. Prędkość wiatru potrzebna do rozruchu to około 2,5 m/s, natomiast dla prędkości powyżej 13,5 m/s włącza się zabezpieczenie "furl", które obraca ogon turbiny wiatrowej, co powoduje skierowanie śmigła ukośnie do kierunku wiatru i zmniejszenie prędkości obrotów.

Do sterowania hamowaniem turbiny wykorzystywany jest też elektromagnetyczny hamulec nadobrotowy. Masa całkowita turbiny to 48,5kg. W komplecie z turbiną stosowany może być inwerter WTI3 o mocy znamionowej 3KW i zakresie napięć roboczych 30-300VAC.

Krzywa mocy obrazująca zależność mocy od prędkości wiatru

Wyróżnia się instalacje o mocy poniżej kilkuset watów, które mogą zasilać pojedyncze urządzenia, elektrownie o mocy do 50kW wykorzystywane np. do zasilania gospodarstw domowych oraz o mocy powyżej 100kW, które najczęściej włączane są do sieci energetycznej jako samodzielne jednostki lub ich zespoły, w postaci farm wiatrowych. Małe, przydomowe instalacje zaliczane do drugiej grupy najczęściej mają moc kilku kilowatów (typowo 3-5kW).

Rys. 1. Przykładowe konfiguracje elektrowni wiatrowej pracującej na potrzeby obwodów wydzielonych

Dodatkowo elektrownie wiatrowe dzieli się też na te, które część lub całą wygenerowaną energię elektryczną oddają do publicznej sieci energetycznej lub takie, które pracują w tzw. sieci wydzielonej. W drugim wypadku służą np. do ładowania baterii akumulatorów lub jako źródło zasilania np. ogrzewania podłogowego. W zależności od zastosowania w turbinach wiatrowych instalowane są generatory różnego typu.

GENERATORY

W elektrowniach wiatrowych dostarczających energię do publicznej sieci elektroenergetycznej najczęściej instaluje się generatory asynchroniczne - poza tym zastosowaniem spotykane są one dosyć rzadko. Pracują one ze stałą prędkością obrotową, co w pewnym stopniu ogranicza możliwości wykorzystania energii wiatru. Ich zaletą jest natomiast to, że nie wymagają synchronizacji z siecią energetyczną. Z drugiej jednak strony nie mogą pracować jako niezależne źródło energii w obwodach wydzielonych, ponieważ muszą pobierać prąd wzbudzenia z sieci.

Ponadto jeżeli w turbinie jest używany generator asynchroniczny szybkoobrotowy, niezbędna jest przekładnia, dodatkowo komplikująca konstrukcję gondoli. W przypadku obwodów wydzielonych ze względu na charakter odbiorników parametry generowanego prądu zazwyczaj nie są priorytetem. W takim wypadku gdy elektrownia wiatrowa ma być po prostu dodatkowym, niezależnym źródłem energii, można wykorzystać generator prądu stałego lub generator trójfazowy z magnesami trwałymi.

Generatory tego typu mogą pracować przy zmiennej prędkości obrotowej wirnika, co pozwala w bardziej efektywny sposób spożytkować energię wiatru. Ponadto wprowadzając dodatkowy falownik, można uzyskaną energią zasilić odbiorniki sieciowe. Innym rozwiązaniem jest układ z generatorem prądu przemiennego z falownikiem, na wejściu którego zostaje doprowadzone wcześniej wyprostowane napięcie z generatora. W konstrukcjach obu typów należy uwzględnić też niezbędne układy regulacji napięcia.



 

zobacz wszystkie Nowe produkty

Tanie czujniki obrazu do odczytu kodów 1D/2D i identyfikacji produktów

2016-12-08   |
Tanie czujniki obrazu do odczytu kodów 1D/2D i identyfikacji produktów

Teledyne DALSA, oddział Teledyne Technologies prezentuje nową serię czujników obrazu BOA Spot ID wyróżniających się niską ceną i łatwą integracją w systemie. Są to czujniki zaprojektowane do zastosowań na taśmach produkcyjnych, gdzie umożliwiają odczyt kodów 1D/2D oraz oferują funkcje OCR do identyfikacji i weryfikacji produktów dla potrzeb działów kontroli jakości i logistycznych.
czytaj więcej

Nowa platforma do frezowania stopów aluminium dla motoryzacji

2016-12-08   |
Nowa platforma do frezowania stopów aluminium dla motoryzacji

Aluminium to jeden z najłatwiejszych do obróbki materiałów, ale tylko jeśli chodzi o wszechobecne aluminium 6061-T6. Stopy wykorzystywane w motoryzacji, np. gatunki 319 i 390 mogą być łatwo odlewane formując złożone kształty potrzebne przy produkcji bloków silników, tłoków, głowic i kół pasowych, ale ze względu na 20...30-krotnie większą zawartość krzemu niż w przypadku gatunku 6061, działają jak piasek ścierny.
czytaj więcej

Nowy numer APA