Wsparcie dla przemysłu
Program ma zostać oparty na unijnych ramach pomocy państwa CISAF – Clean Industrial Deal State Aid Framework. Jego głównym celem jest poprawa konkurencyjności przedsiębiorstw szczególnie narażonych na wysokie koszty energii oraz ograniczenie ryzyka przenoszenia produkcji poza Unię Europejską.
Planowany budżet wynosi 4,8 mld zł. Środki mają trafić do sektorów, w których ceny energii istotnie wpływają na koszty działalności, a tym samym na zdolność konkurowania z producentami z innych regionów świata.
Z przedstawionych informacji wynika, że koszty energii w Europie są obecnie nawet dwu- lub trzykrotnie wyższe niż w krajach azjatyckich czy w Stanach Zjednoczonych. Program ma więc pomóc przedsiębiorstwom utrzymać produkcję, miejsca pracy i krajowe łańcuchy dostaw w okresie utrzymujących się wysokich cen energii.
Polska wysoko pod względem budżetu
Pod względem skali planowanego finansowania Polska ma znaleźć się na drugim miejscu w Unii Europejskiej wśród programów wykorzystujących sekcję 4.5 CISAF.
Największy budżet przewidziano w Niemczech, gdzie podobny mechanizm ma dysponować kwotą 3,8 mld euro. W Bułgarii wartość programu wynosi 334 mln euro, w Irlandii 300 mln euro, a w Słowenii 90 mln euro.
Polski program ma zostać uruchomiony na lata 2027–2030. Jego założeniem jest czasowe ograniczenie obciążeń związanych z cenami energii, a nie stałe subsydiowanie działalności przedsiębiorstw.
Pomoc obejmie część zużycia
CISAF określa warunki, na jakich firmy będą mogły korzystać ze wsparcia. Pomoc ma obejmować maksymalnie 50% kwalifikującego się zużycia energii elektrycznej.
Jednocześnie po zastosowaniu mechanizmu cena energii ponoszona przez przedsiębiorstwo nie będzie mogła spaść poniżej 50 euro/MWh.
Program został skonstruowany w taki sposób, aby bieżące wsparcie kosztów energii było powiązane z późniejszymi działaniami modernizacyjnymi. Beneficjenci nie będą więc mogli przeznaczyć całej otrzymanej pomocy wyłącznie na pokrywanie bieżących wydatków.
Co najmniej 50% ekwiwalentu otrzymanych środków trzeba będzie skierować na przedsięwzięcia związane z transformacją energetyczną przedsiębiorstwa.
Efektywność, OZE i magazyny energii
Wśród obszarów, na które będą mogły zostać przeznaczone środki, wskazano poprawę efektywności energetycznej, dekarbonizację, rozwój odnawialnych źródeł energii, magazynowanie energii oraz zwiększanie elastyczności poboru.
Takie powiązanie pomocy z modernizacją ma sprawić, że firmy wykorzystają okres obowiązywania programu również do trwałego ograniczania kosztów energii.
Program ma więc pełnić podwójną funkcję. Z jednej strony zapewnić przedsiębiorstwom wsparcie w okresie wysokich cen, z drugiej – stworzyć warunki do realizacji projektów, które w kolejnych latach zmniejszą ich zależność od bieżących kosztów energii elektrycznej.
Minister finansów i gospodarki Andrzej Domański określił tę koncepcję jako „ulgę dzisiaj za inwestycje jutra”, wskazując, że pomoc ma iść w parze z modernizacją przedsiębiorstw.
Program potrwa do 2030 roku
Mechanizm ma funkcjonować od 2027 do 2030 r. Jego czasowy charakter ma dać przedsiębiorstwom przestrzeń na zmianę struktury kosztów energetycznych i przygotowanie się do działania bez dalszego wsparcia.
Założeniem programu nie jest więc utrzymywanie cen energii na obniżonym poziomie w sposób trwały, lecz umożliwienie przedsiębiorstwom przeprowadzenia inwestycji, które w przyszłości mają poprawić ich konkurencyjność.
W praktyce pomoc ma być kierowana przede wszystkim do firm, dla których wysoki udział kosztów energii stanowi istotną barierę w konkurowaniu z producentami spoza Unii Europejskiej.
Szersze działania dla przemysłu
Program oparty na CISAF ma być tylko jednym z elementów działań dotyczących energochłonnych sektorów gospodarki.
Ministerstwo Rozwoju i Technologii prowadzi równolegle prace nad rozszerzeniem systemu rekompensat kosztów pośrednich emisji o kolejne sektory i podsektory energochłonne.
Długoterminowym kierunkiem pozostaje transformacja energetyczna przemysłu obejmująca poprawę efektywności energetycznej, rozwój OZE oraz modernizację procesów produkcyjnych. Celem jest stworzenie przedsiębiorstwom warunków do utrzymania produkcji w Polsce i zachowania konkurencyjności również po zakończeniu programu wsparcia.
Źródło: Gov.pl
