Modernizacja systemu pracującego w trybie ciągłym
Zakład Wodociągów i Kanalizacji w Grodzisku Mazowieckim przeprowadził modernizację systemu SCADA odpowiedzialnego za wizualizację, nadzorowanie i archiwizację danych związanych z pracą infrastruktury wodociągowo-kanalizacyjnej. Środowisko bazuje na oprogramowaniu Proficy iFIX oraz Proficy Historian, a prace wdrożeniowe zrealizowali inżynierowie VIX Automation.
Jednym z najważniejszych założeń projektu było ograniczenie do minimum niedostępności systemu. W przedsiębiorstwie wodociągowo-kanalizacyjnym rozwiązania SCADA pracują w sposób ciągły i odpowiadają za bieżącą kontrolę procesów, dlatego długotrwałe wyłączenie środowiska na czas modernizacji nie było możliwe.
Skala infrastruktury dodatkowo zwiększała znaczenie zachowania ciągłości działania. ZWiK Grodzisk Mazowiecki dostarcza rocznie 2,5 mln m³ wody. Zarządzana przez spółkę sieć wodociągowa ma prawie 400 km długości, natomiast sieć kanalizacyjna liczy ponad 220 km. Przedsiębiorstwo świadczy usługi na terenie czterech gmin i zatrudnia około 80 pracowników.
Aktualizacja SCADA i przygotowanie systemu do dalszej rozbudowy
ZWiK Grodzisk Mazowiecki od wielu lat rozwija środowisko SCADA w oparciu o rodzinę oprogramowania Proficy. Obecny etap modernizacji obejmował aktualizację Proficy iFIX oraz Proficy Historian do aktualnych wersji, ale zakres projektu wykraczał poza samo podniesienie wersji wykorzystywanych aplikacji.
Jednym z celów było stworzenie stabilnego i skalowalnego środowiska, które będzie można dalej rozwijać bez konieczności przebudowy całej architektury. Przewidziano również zwiększenie samodzielności zespołu inżynierskiego ZWiK. W tym celu wdrożono dedykowaną stację deweloperską, umożliwiającą pracownikom przedsiębiorstwa samodzielną rozbudowę ekranów synoptycznych i aplikacji bez konieczności każdorazowego angażowania zewnętrznego serwisu.
Modernizacja miała także zapewnić ciągłość archiwizacji danych procesowych i zdarzeń alarmowych. Istotnym elementem prac było ponadto przygotowanie architektury IT/OT do dalszego utrzymania zgodnie z wymaganiami dotyczącymi cyberbezpieczeństwa i NIS2.
Środowisko objęto również planem wsparcia Acceleration Plan, zapewniającym dostęp do kolejnych aktualizacji, poprawek bezpieczeństwa i wsparcia producenta.
Migracja przeprowadzona na środowiskach testowych
Ze względu na konieczność utrzymania ciągłości pracy przyjęto wieloetapową strategię migracji. Nową strukturę środowiska przygotowano i sprawdzono wcześniej w systemach testowych, zanim została wdrożona na obiektach ZWiK.
Zakres migracji obejmował serwery, klientów oraz logikę systemu. Do nowych wersji środowiska Proficy przeniesiono konfigurację, bazy danych, system alarmowy, rysunki synoptyczne oraz drivery komunikacyjne.
Równolegle rozwinięto architekturę klient-serwer i uporządkowano strukturę środowiska SCADA. Prace objęły także aplikacje operatorskie – ich interfejs został ujednolicony i uporządkowany, tak aby uprościć korzystanie z systemu i jego dalsze utrzymanie.
Wykorzystanie środowisk przejściowych oraz wcześniejsze zaplanowanie kolejnych etapów migracji pozwoliło ograniczyć ewentualną przerwę w działaniu systemu do minimum.
Rozbudowa archiwizacji i raportowania
Ważną częścią projektu był rozwój obszaru odpowiedzialnego za gromadzenie i udostępnianie danych procesowych. Proficy Historian służy do centralnej archiwizacji danych, alarmów i zdarzeń, zapewniając dostęp do informacji historycznych wykorzystywanych następnie w analizach oraz raportowaniu.
W ramach modernizacji rozbudowano możliwości raportowe systemu. Wdrożona została integracja z wtyczką Excel Add-in oraz raportowanie w formacie HTML. Rozwiązania te mają ułatwiać dostęp do parametrów operacyjnych oraz ich analizę na różnych poziomach organizacji.
Projekt obejmował również szkolenia dla kadry inżynierskiej ZWiK Grodzisk Mazowiecki. Przeprowadzono praktyczne warsztaty dotyczące obsługi Proficy Historian oraz wykorzystywanych narzędzi analitycznych.
Większa samodzielność zespołu ZWiK
Jednym z rezultatów modernizacji jest możliwość samodzielnego rozwijania części środowiska przez pracowników zakładu. Dedykowana stacja deweloperska pozwala zespołowi ZWiK modyfikować i rozbudowywać aplikacje oraz ekrany synoptyczne bez konieczności angażowania zewnętrznych specjalistów przy każdej zmianie.
Uporządkowana architektura klient-serwer ma jednocześnie ułatwiać zarządzanie systemem i jego dalszą rozbudowę. Po modernizacji użytkownicy uzyskali centralny dostęp do danych procesowych, informacji historycznych, alarmów, zdarzeń oraz raportów.
Zgodnie z założeniami projektu środowisko ma zapewniać nieprzerwane logowanie danych procesowych oraz umożliwiać szybką analizę zgromadzonych informacji, między innymi za pomocą raportów generowanych w Excelu i HTML.
System przygotowany do dalszej eksploatacji
Po zakończeniu wdrożenia przeprowadzono testy zmodernizowanego środowiska. Ich wyniki potwierdziły gotowość systemu SCADA do dalszej eksploatacji oraz rozwoju.
Aktualizacja Proficy iFIX i Proficy Historian, uporządkowanie architektury, centralizacja danych i rozszerzenie narzędzi raportowych mają ułatwić obsługę instalacji oraz analizę informacji dotyczących procesów technologicznych. Modernizacja objęła również mechanizmy związane z monitorowaniem podatności i reagowaniem na zalecenia bezpieczeństwa.
ZWiK Grodzisk Mazowiecki uzyskał w efekcie środowisko SCADA przygotowane zarówno do bieżącej pracy, jak i do dalszego rozwijania aplikacji oraz utrzymywania systemu zgodnie z wymaganiami dotyczącymi cyberbezpieczeństwa.
Źródło: VIX Automation Sp. z o.o.
Więcej na www.vix.com.pl
