Brak wdrożenia programu oszczędnościowego grozi niekontrolowanym wzrostem kosztów produkcji i spadkiem konkurencyjności na rynku. Aby jednak skutecznie obniżyć energochłonność zakładu, niezbędne jest przejście od prostego pomiaru ilościowego do zaawansowanej akwizycji, przetwarzania oraz analizy danych w ramach systemu zarządzania energią klasy EMS (Energy Management System), działającego zgodnie z normą ISO 50001. Ze względu na wysoki stosunek możliwych do osiągnięcia oszczędności do nakładów wdrożeniowych, inwestycja w system EMS jest dziś uważana za jedno z najszybciej zwracających się przedsięwzięć IT w przemyśle.
Geneza i architektura systemu Asix Energy
Odpowiedzią na te potrzeby jest Asix Energy — oprogramowanie klasy EMS stworzone przez polską firmę ASKOM Sp. z o.o., rozwijającą komputerowe systemy sterowania i zarządzania produkcją od ponad 25 lat. Rozwiązanie bazuje na autorskiej, sprawnej i otwartej platformie SCADA Asix oraz bazie danych MS SQL Server. Jak podkreśla producent, doświadczenia firmy ASKOM ze zrealizowanych w ciągu ostatnich ponad 25 lat wdrożeń systemów zarządzania mediami energetycznymi pozwoliły na stworzenie na bazie własnego systemu SCADA Asix dodatkowego gotowego rozwiązania klasy EMS, które charakteryzuje się unikalnymi możliwościami.
Asix Energy łączy atuty gotowego produktu z elastyczną możliwością swobodnej rozbudowy o nowe funkcjonalności i kolejne punkty pomiarowe. System jest budowany oraz rozszerzany w sposób automatyczny, a po krótkim przeszkoleniu użytkownik końcowy jest w stanie samodzielnie dołączać nowe pomiary i urządzenia.
Pomiary dowolnych mediów i otwartość komunikacyjna
System zapewnia wszechstronny monitoring wszystkich typowych mediów energetycznych występujących w zakładach przemysłowych, takich jak: energia elektryczna, gaz ziemny i koksowniczy, ciepło, sprężone powietrze (wysokiego i niskiego ciśnienia oraz próżnia), gazy techniczne (wodór, tlen, azot, argon), woda lodowa, wentylacja i klimatyzacja, a także woda przemysłowa, socjalna i ścieki. Dzięki otwartości technologicznej platformy SCADA Asix, oprogramowanie wspiera ponad 140 protokołów komunikacyjnych, co gwarantuje bezproblemową integrację z urządzeniami pomiarowymi oraz sterownikami niemal wszystkich producentów na rynku. W przypadku rozległych sieci energetycznych czy dużych kompleksów przemysłowych czytelną prezentację opomiarowania zapewnia obsługa technologii mapowych GIS z płynnym skalowaniem szczegółowości danych.
Powiązanie z produkcją i wskaźniki wydajności KPI
Pełen potencjał Asix Energy ujawnia się w momencie zestawienia danych energetycznych z informacjami o przebiegu produkcji i realizowanych zleceniach. Umożliwia to precyzyjne wyznaczanie wskaźników EnPI (Energy Performance Indicator) oraz szczegółowych wskaźników KPI, co pozwala kadrze zarządzającej i inżynierom na bieżąco analizować i porównywać zużycie energii.
Precyzyjne wskaźniki KPI obejmują kluczowe obszary funkcjonowania zakładu:
- energochłonność jednostkowa i cykliczna - badanie ilości energii pobieranej przez maszynę na wyprodukowanie jednostki wyrobu, na cały cykl lub na konkretne zlecenie produkcyjne;
- koszty nieprodukcyjne - kontrola energii zużywanej podczas postoju maszyny, na danej zmianie oraz przez cały zakład w czasie braku produkcji ze wskazaniem miejsc strat;
- optymalizacja przezbrojeń i eksploatacji - ocena ilości energii traconej przy przezbrojeniu linii oraz porównywanie wskaźników między maszynami, zmianami i operatorami, jak również wykrywanie zużywania się maszyn na podstawie wzrostu ich zapotrzebowania na energię.
Ochrona przed przekroczeniami – Moduł Strażnika Mocy
Integralną częścią systemu jest moduł strażnika mocy Asix, który nieprzerwanie nadzoruje bieżący pobór mediów (np. energii elektrycznej lub gazu). Na podstawie ciągłej prognozy system z wyprzedzeniem ostrzega przed ryzykiem przekroczenia mocy zamówionej, co zapobiega nakładaniu przez dostawców dotkliwych kar finansowych. Powiadamianie może odbywać się poprzez wysłanie wiadomości SMS lub e-mail do operatorów bądź automatyczne wykonanie zdefiniowanych działań naprawczych, takich jak czasowe wyłączenie mniej istotnych odbiorów czy blokada załączenia napędów. Moduł pozwala także na kontrolę kompensacji mocy biernej.
Finanse, taryfy i moduł Kontrahenci
Analityka w Asix Energy nie ogranicza się wyłącznie do jednostek fizycznych (kWh, m³). Oprogramowanie przelicza zużycie na wartości finansowe w dowolnej walucie, wyznaczając procentowy udział każdego z mediów w całkowitym koszcie wytworzenia produktu. Dla przedsiębiorstw rozliczających wewnętrzne wydziały lub podmioty zewnętrzne (np. w parkach przemysłowych czy galeriach handlowych) przeznaczony jest dedykowany moduł Kontrahenci. Umożliwia on modelowanie dowolnych taryf opłat stałych i zmiennych oraz generowanie kompletnych załączników do faktur rozliczeniowych.
Raportowanie, analiza trendów i integracja z MS Office
W zakresie wizualizacji i analityki system oferuje bogaty zestaw narzędzi:
- Portal raportowy MS SQL Server Reporting Services: ponad 25 gotowych, konfigurowalnych szablonów raportów (np. dobowo-godzinowych), z możliwością automatycznego generowania według harmonogramu i eksportu do formatów PDF, DOC, XLS czy HTML.
- Program AsTrend: narzędzie do zaawansowanej graficznej analizy przebiegów, umożliwiające m.in. porównywanie trendów z różnych okresów, tworzenie wykresów X-Y oraz płynne powiększanie fragmentów.
- Wtyczka Asix Excel: dodatek do pakietu Microsoft Office pozwalający na bezpośredni odczyt danych bieżących i archiwalnych z systemu Asix Energy do komórek arkusza kalkulacyjnego MS Excel.
Wsparcie dla ISO 50001 i wysoki zwrot z inwestycji
Wdrożenie Asix Energy stanowi bezpośrednie wsparcie przy wdrażaniu oraz utrzymaniu systemu zarządzania energią wg ISO 50001, ułatwia prowadzenie obowiązkowych audytów energetycznych oraz pozyskiwanie białych certyfikatów. Wysoka skalowalność, obsługa redundancji, dostęp mobilny (Ethernet, Internet, Intranet, VPN) oraz możliwość pracy w środowiskach zwirtualizowanych sprawiają, że Asix Energy jest trafnym wyborem dla nowoczesnych zakładów przemysłowych nastawionych na długofalową optymalizację kosztów.
Źródło: ASKOM Sp. z o.o.
Więcej na www.askom.pl
