Przemysłowe ciepło procesowe wciąż oparte na paliwach kopalnych
Około jedna piąta globalnego zużycia energii przypada na ciepło procesowe w przemyśle, przy czym zdecydowana większość tego zapotrzebowania jest nadal pokrywana z paliw kopalnych. Sprawia to, że przemysłowe źródła ciepła należą do największych i jednocześnie najtrudniejszych do dekarbonizacji emitentów CO₂.
Magazynowanie ciepła w piasku jako odpowiedź na zmienność OZE
Startup TheStorage opracował rozwiązanie, które wykorzystuje energię elektryczną ze źródeł odnawialnych do wytwarzania wysokotemperaturowego ciepła, magazynuje je w piasku, a następnie dostarcza do zastosowań przemysłowych. Według firmy technologia ta może obniżyć koszty energii nawet o 70% oraz zredukować emisję dwutlenku węgla nawet o 90%.
Wiele procesów przemysłowych wymaga ciągłych i stabilnych dostaw ciepła, często w postaci pary technologicznej. Branże takie jak spożywcza, napojowa czy chemiczna są w dużym stopniu uzależnione od energii cieplnej dostępnej przez cały rok. Zmienna charakterystyka produkcji energii odnawialnej sprawia jednak, że bezpośrednia elektryfikacja ciepła procesowego pozostaje dużym wyzwaniem.
Instalacja pilotażowa w browarze Nokian Panimo
Pierwszy przemysłowy projekt pilotażowy TheStorage został uruchomiony w styczniu 2026 roku w fińskim browarze Nokian Panimo. System jest tam testowany w rzeczywistych warunkach eksploatacyjnych i produkuje parę technologiczną bez wykorzystania paliw kopalnych na potrzeby linii produkcyjnych browaru.
– Produkcja pary bez użycia paliw kopalnych to istotny krok w kierunku neutralności klimatycznej – powiedział Vesa Peltola, dyrektor ds. produkcji w Nokian Panimo.
Zasada działania i parametry techniczne systemu
Technologia TheStorage magazynuje energię cieplną w zwykłym piasku, wykorzystując dwa izolowane silosy, elektryczny układ grzewczy oraz wymiennik ciepła. Energia elektryczna służy do nagrzewania piasku do temperatur sięgających 800°C, po czym zgromadzone ciepło jest przechowywane w tzw. gorącym silosie aż do momentu zapotrzebowania.
W chwili zapotrzebowania na energię cieplną piasek krąży przez zewnętrzny wymiennik ciepła, gdzie wykorzystywany jest do produkcji pary technologicznej lub oleju termalnego. Według TheStorage takie rozwiązanie zapewnia znacznie wyższą efektywność wymiany ciepła w porównaniu z konwencjonalnymi, statycznymi systemami magazynowania energii cieplnej.
System może być skalowany w zakresie od 20 do 500 MWh pojemności magazynowej, przy mocy ładowania od 1 do 20 MW, w zależności od warunków lokalnych i potrzeb zakładu.
Oddzielenie produkcji ciepła od dostępności energii elektrycznej
Firma podkreśla, że instalacja może być ładowana w okresach nadwyżek i niskich cen energii elektrycznej, a następnie oddawać ciepło na żądanie. Umożliwia to oddzielenie produkcji ciepła od bieżącej dostępności mocy elektrycznej.
– Przemysł od lat dąży do dekarbonizacji, jednak brakowało realnych rozwiązań. Wreszcie produkcja energii odnawialnej może pokrywać zapotrzebowanie na ciepło przemysłowe w sposób zarówno ekologiczny, jak i ekonomicznie uzasadniony – powiedział Timo Siukkola, prezes TheStorage.
Źródło: The Engineer