Piątek, 11 stycznia 2013

Rynek dystrybucji przełączników, przycisków i klawiatur to sektor ściśle związany z przemysłem

Tytułowe elementy, które określić można zbiorczo mianem osprzętu sterowniczo-sygnalizacyjnego, to produkty o bardzo długiej historii obecności rynkowej. Stanowią one element interfejsu użytkownika o dużej uniwersalności, trafiający do odbiorców z wielu branż. Pomimo istnienia produktów do nich alternatywnych - np. dotykowych paneli operatorskich, przyciski i przełączniki cały czas doskonale sprawdzają się w maszynach, urządzeniach i wszędzie tam, gdzie istnieją wysokie wymogi w zakresie oczekiwanej odporności mechaniczno-środowiskowej oraz niezawodności działania.

Rynek dystrybucji przełączników, przycisków i klawiatur to sektor ściśle związany z przemysłem

Rys. 1. Najważniejsze sektory rynku będące odbiorcami osprzętu sterowniczo-sygnalizacyjnego w kraju oraz najistotniejsze aplikacje omawianych produktów

Jednocześnie zaistnienie na tym rynku jest niełatwe ze względu na dużą konkurencję wśród dostawców i oczekiwania klientów związane z jakością, marką produktów oraz dostępnym asortymentem. W raporcie analizujemy tytułową branżę, przedstawiając działających w kraju producentów i dystrybutorów oraz perspektywy przyszłego rozwoju.

Osprzęt sterowniczo-sygnalizacyjny to elementy służące do przełączania sygnałów elektrycznych i sygnalizowania stanu pracy maszyn oraz urządzeń. W raporcie zajmujemy się produktami profesjonalnymi, czyli takimi, które stosowane są w szeroko rozumianym przemyśle oraz energetyce i transporcie.

Obejmuje to obszerną grupę podzespołów różniących się wykonaniem oraz parametrami technicznymi. Przełączniki i przyciski to elementy pozwalające zazwyczaj na przełączanie większych napięć i prądów. Oferowane są one, podobnie jak lampki, najczęściej w typoszeregach znormalizowanych pod względem wielkości otworów montażowych.

Przyciski dostępne są w wersjach o różnym typie elementu naciskanego, w tym z podświetleniem i możliwością ryglowania. Różnią się one też budową wewnętrzną - konstrukcją mechaniczną, materiałem wykonania styków oraz samej obudowy, a także stopniem ochrony i zakresem temperatur pracy.

Podobnie jak przełączniki, przyciski mają często budowę modułową (korpus, napęd i front), co pozwala na stworzenie wersji dopasowanej do wymagań aplikacji. Na zróżnicowanie oferty dostawców składa się też wzornictwo oraz inne parametry produktów - np. wykonania specjalne przeznaczone do pracy w strefie zagrożonej wybuchem.

Analogicznie do nich tworzona jest oferta lampek sygnalizacyjnych - te również występują w obudowach o znormalizowanych wielkościach, klienci mogą także dobierać typ źródła światła, charakter świecenia i wzornictwo. Specyficznym typem wyrobów omawianych w raporcie są kasety sterownicze.

TABELA 1. Oferta krajowych dostawców osprzętu sterowniczo-sygnalizacyjnego

Instalowane są one na maszynach lub łączone z nimi za pomocą elastycznego przewodu i zawierają często kilka przycisków, przełączników oraz lampek. Dostawcy oferują też komponenty do składania tego typu kaset, co oprócz samych obudów kaset oraz elementów sterowniczo-sygnalizacyjnych obejmuje przepusty kablowe, uchwyty i podobne podzespoły.

Z racji zastosowań kasety wytwarzane są zazwyczaj w wersjach metalowych oraz ze wzmocnionych tworzyw sztucznych. W raporcie omawiamy również klawiatury i ich dostawców, przy czym ze względu na specyfikę tych produktów tematyce tej poświęcamy odrębny rozdział.

PRZEMYSŁ NAJWAŻNIEJSZYM ODBIORCĄ

Rys. 2. Najważniejsze aplikacje omawianych produktów

Głównym odbiorcą przełączników, przycisków i klawiatur, z którym od lat związana jest najbardziej wartościowa część rynku, jest szeroko rozumiany sektor przemysłowy. Z produktów tych korzystają przede wszystkim firmy wytwarzające maszyny i urządzenia, producenci i tzw. prefabrykatorzy tablic rozdzielczych i szaf sterowniczych oraz różni inni odbiorcy z tej branży.

Wśród tych ostatnich wyróżnić należy firmy z sektora motoryzacyjnego, elektronicznego oraz spożywczego. Bazując na zsumowanych wynikach ankiet, można uznać, że średnio trzy na cztery sprzedawane produkty z omawianego zakresu trafiają właśnie do przemysłu i stan ten jest od dłuższego czasu niezmienny.

Branżami, które znalazły się na kolejnych miejscach listy, są energetyka oraz sektor dźwigowo-windowy (patrz rys. 1). Chcąc przypatrzeć się zastosowaniom omawianych produktów nieco bliżej, należy dokonać ich rozdziału na trzy grupy wyrobów - tak jak to przedstawiono na rysunku 2.

Podstawowym zastosowaniem lampek i przycisków oraz sterowników są tablice rozdzielcze, różnego rodzaju urządzenia elektryczne i maszyny, w tym obrabiarki i dźwigi oraz suwnice. Do tych ostatnich trafiają też często kasety sterownicze, gdyż zachodzi tam zazwyczaj potrzeba zintegrowania kilku elementów sterujących oraz wskazujących w jednej, trwałej obudowie.

Z kolei domeną klawiatur są różnego rodzaju urządzenia elektryczne, tablice sterujące i zastosowania typu OEM - np. w elektronice konsumenckiej czy medycznej.

Anna Podulka

Eltron

  • Kto kupuje omawiane produkty? Na co klienci zwracają uwagę?

Głównymi odbiorcami osprzętu sygnalizacyjno-sterującego są producenci maszyn, tablic synoptycznych i firmy z przemysłu transportowego. Niezmiennie istotnymi cechami skłaniającymi klientów do zakupu tego typu urządzeń są: duża trwałość mechaniczna, jakość wykonania i łatwość montażu. Odbiorcy zwracają również uwagę na możliwość dostosowania rozwiązania do ich bieżących wymagań.

  • Jakie są najważniejsze cechy technologiczne przycisków i jakie tu można wskazać trendy?

Przyciski i lampki sygnalizacyjne to przede wszystkim uniwersalność, funkcjonalność, trwałość i prosty serwis. Obecny rynek wymaga, aby oferować klientom rozwiązania systemowe obejmujące nie tylko elementy sterujące czy sygnalizacyjne, ale również te związane z komunikacją, wizualizacją procesu oraz elementy konstrukcyjne systemów.

Jeśli chodzi o cechy użytkowe, to zmiany są raczej kosmetyczne - nowocześniejsze wzornictwo, ciekawsze, wielokolorowe, pierścieniowe podświetlenie LED, itp. Coraz częściej pojawiają się też przyciski o zwiększonej odporności na zniszczenie (tzw. wandaloodporne), o wysokim IP oraz wersje, które można stosować w miejscach o małej przestrzeni montażowej.

  • Jaki charakter ma rynek dystrybucji osprzętu?

Rynek został wyraźnie podzielony na rozwiązania zaawansowane technologicznie, jakie oferuje m.in. firma EAO, której jesteśmy oficjalnym dystrybutorem, oraz rozwiązania niskokosztowe, gdzie istotnym parametrem jest cena wybranego przez klienta rozwiązania.

Osprzęt sygnalizacyjno-sterujący najczęściej stosowany jest w nowych urządzeniach, więc dynamika tego rynku ściśle zależy od obecnej koniunktury gospodarczej. Ostatnie dwa lata, mimo trudnej sytuacji ekonomicznej, to okres wzrostu. Fakt ten świadczy o potencjale omawianego rynku.

ZASTOSOWANIA PROFESJONALNE SPRZYJAJĄ ROZWOJOWI RYNKU…

Rys. 3. Najważniejsze dla klientów cechy omawianych produktów brane pod uwagę przy zakupach

Tym, co łączy omawiane produkty, jest profesjonalny charakter ich aplikacji. W zastosowaniach takich przyciski, przełączniki i podobne podzespoły powinny charakteryzować się odpowiednią jakością wykonania, odpornością na narażenia mechaniczne i środowiskowe oraz zapewniać bezpieczeństwo podczas obsługi ze względu na wartości przełączanych sygnałów.

Podzespoły elektromechaniczne - w odróżnieniu od elementów elektronicznych - są też znacznie bardziej narażone na uszkodzenia wynikające z warunków i sposobów ich użytkowania, przez co wspomniane kwestie jakości w bezpośredni sposób rzutują na czas poprawnej pracy. Często liczy się też spełnianie odpowiednich norm, posiadane atesty, a nawet kwestie takie jak specyficzny montaż, sposoby podłączania przewodów, itd.

Suma tych cech sprawia, że produkty profesjonalne, przemysłowe różnią się i technicznie, i cenowo od popularnych przełączników oraz sygnalizatorów stosowanych przykładowo w elektronice konsumenckiej. Ponadto o ile rozwój tej ostatniej idzie w kierunku sprowadzania liczby przycisków w urządzeniu jedynie do włącznika oraz zastąpienia reszty klawiaturami i np. ekranami dotykowymi, o tyle zmian takich raczej nie widać w urządzeniach przemysłowych, elektrycznych, sprzęcie wojskowym czy też medycznym.

TABELA 2. Przyciski sterownicze - przykładowe produkty

Jest to z pewnością też dobry prognostyk dla dostawców branżowych - firm specjalizujących się w omawianym rynku, zapewniających odpowiedni asortyment produktów, w tym wyroby niszowe, jak np. przyciski i klawiatury wandaloodporne. Polscy klienci są niezmienni w swoich poglądach, jeżeli chodzi o najważniejsze cechy omawianych produktów.

Zdaniem dostawców listę preferencji decydujących o zakupach otwiera najczęściej cena zakupu i kwestie związane z jakością wyrobów, zaś na kolejnych miejscach znajdują się m.in. kompletność oferowanego asortymentu, marka oraz certyfikaty (patrz rys. 3). Waga dwóch pierwszych czynników związana jest przede wszystkim z dosyć dużą podażą produktów (dotyczy ceny) oraz koniecznością ich pracy w często trudnych warunkach środowiskowych, a przy tym zagwarantowania długoterminowej niezawodności (dotyczy jakości wykonania).

Rys. 4. Konkurencja w polskiej branży dystrybucji przełączników - ocena dostawców (źródło: magazyn Elektronik)

Warto zwrócić uwagę również na trzeci element listy - kompletność asortymentu. Producenci maszyn czy też prefabrykatorzy rozdzielnic elektrycznych często muszą korzystać z zestawu elementów służących do sygnalizacji i sterowania - zarówno na etapie tworzenia projektu, jak też rozbudowy maszyny bądź instalacji.

W takich przypadkach kluczowa staje się możliwość korzystania z oferty jednego kontrahenta, który zaoferuje szeroki pakiet produktów kompatybilnych ze sobą mechanicznie, elektrycznie i wizualnie. Na potrzeby te odpowiadają dostawcy, proponując rodziny standaryzowanego osprzętu - często rozwiązań otwartych, w których można swobodnie łączyć różne wersje elementów przełączających, ich napędów, frontów, podświetleń i innych podzespołów.

…ALE WYSTĘPUJĄ TEŻ CZYNNIKI HAMUJĄCE

Rys. 5. Popularne w kraju marki osprzętu sterowniczo-sygnalizacyjnego (lampki, przyciski, przełączniki, kasety sterownicze); wielkość napisu jest proporcjonalna do rozpoznawalności firmy

Ze względu na wielość sektorów, do których trafia osprzęt sterowniczo-sygnalizacyjny, trudno jest wskazać trendy dotyczące całej branży. Zauważyć można jednak pewne czynniki, które są dla tego rynku ważne i stopniowo go zmieniają. Jednym z nich - w tym przypadku dotyczącym przede wszystkim klawiatur - jest rozwój nowoczesnych interfejsów użytkownika wbudowywanych w urządzenia elektroniczne.

W sytuacji, gdy używamy coraz więcej smartfonów, tabletów i podobnych urządzeń z ekranami dotykowymi, nie jest zaskoczeniem, że również użytkownicy sprzętu profesjonalnego coraz częściej oczekują udogodnień w zakresie prezentacji informacji i możliwości sterowania.

Oczywiście w szafach elektrycznych, obrabiarkach czy podnośnikach montowanie panelu z ekranem LCD nie jest konieczne, jednak w przypadku wielu mniejszych produktów, niekoniecznie związanych z samą automatyką, tego typu HMI coraz częściej wypierają standardowe klawiatury. O trendzie tym od kilku lat mówią zresztą przedstawiciele firm dostarczających ostatnie z wyrobów.

TABELA 3. Kasety sterownicze - przykładowe produkty

Dodatkowo sprzyja mu zachodząca popularyzacja ekranów pojemnościowych, wsparcie ze strony dostawców oprogramowania i producentów układów elektronicznych, a także zmniejszanie się cen zakupów samych wyświetlaczy. Należy jednak zdecydowanie podkreślić - zmiany te dotyczą głównie klawiatur i elektroniki sterującej, a nie przycisków i przełączników służących do przełączania sygnałów o dużych wartościach.

Wśród czynników regresywnych znajdują się też te związane z kwestiami ekonomicznymi i samym rynkiem. Patrząc wstecz na zeszłe pięć lat, wskazać można tutaj m.in. zmiany popytu, fluktuacje cen walut i surowców (plastiki, metale) oraz generalnie oszczędności firm w momentach, gdy sytuacja w gospodarce się pogarsza.

Rys. 6. Popularne w kraju marki klawiatur przemysłowych; wielkość napisu jest proporcjonalna do rozpoznawalności firmy

W branży wiele mówiło się też o zagrożeniu ze strony tanich produktów dalekowschodnich, co dotyczyło różnego osprzętu, choć w największym stopniu klawiatur. O największej konkurencji można mówić w przypadku ich wersji standardowych, natomiast im bardziej personalizowany musi być wyrób (i występować w mniejszym wolumenie), tym więcej do powiedzenia mają producenci lokalni.

Na powyższy problem warto spojrzeć nieco szerzej, gdyż pomimo istnienia zagrożenia ze strony dostawców tanich produktów oraz dużej presji ze strony klientów na ceny, perspektywy dla dostawców produktów markowych nie są złe. Należy tutaj bowiem spojrzeć nie tylko na podaż, ale raczej skupić się na czynnikach decydujących o popycie.

Omawiany rynek porównać można pod tym względem z sektorem złączy przemysłowych. Tam również obecni są dostawcy markowi, tacy jak HARTING, Phoenix Contact czy Schurter, a wraz z nimi działają dystrybutorzy produktów dalekowschodnich - szczególnie w zakresie produktów dla sektora elektronicznego.

TABELA 4. Klawiatury przemysłowe - przykładowe produkty

Linię podziału tworzą aplikacje samych złączy - im bardziej zastosowanie ma odpowiedzialny charakter (np. złącze służy do podłączenia całej maszyny, używane jest w pojazdach szynowych czy generalnie trudnych warunkach środowiskowych), tym klienci są bardziej skłonni zaakceptować wyższą cenę w zamian za niezawodność, odpowiednie parametry oraz markę i certyfikaty produktu.

W przypadku osprzętu sterowniczo-sygnalizacyjnego występuje wiele analogii - często służy on do przełączania większych sygnałów, wymaga się od niego wieloletniej niezawodności i odporności środowiskowej.

Wymogi te w naturalny sposób przekładają się na kwestie jakości, której oczekuje klient, a więc w rezultacie też patrzenie przez pryzmat marki. Jednocześnie im mniej odpowiedzialne zadanie, im znajdujemy się bliżej obszaru elektroniki konsumenckiej, tym większa skłonność do sięgania po produkty o niższych cenach.

RYNEK DYSTRYBUCYJNY I SEKTOR PRODUKCYJNY

Rys. 7. Ocena aktualnej sytuacji na rynku osprzętu sterowniczo- sygnalizacyjnego w Polsce

Omawiany rynek cechuje się, zdaniem działających na nim dostawców, dużą konkurencyjnością (patrz rys. 4). Ponieważ oferowanymi produktami zainteresowani są zarówno automatycy, elektrycy, różnego rodzaju producenci, integratorzy i inni odbiorcy, również sam osprzęt sterowniczo-sygnalizacyjny stanowi część oferty wielu podmiotów.

Wśród nich są zarówno wytwórcy działający na rynku bezpośrednio, w tym firmy o dużej specjalizacji - np. polscy producenci klawiatur, jak też liczni dystrybutorzy. Do układanki tej należy dołożyć fakt, że asortyment produktów jest bardzo przekrojowy - zawiera zarówno wyroby markowe, zazwyczaj pochodzenia zachodnioeuropejskiego, jak też produkty dalekowschodnie, które są popularne szczególnie w obszarze wyrobów standardowych.

Suma wymienionych czynników sprawia, że prowadzenie biznesu w branży wymaga zazwyczaj znalezienia odpowiednich nisz rynkowych i postawienia na specjalizację. Reprezentacja firm jest w miarę niezmienna, podobnie jak popularność marek produktów w kraju.

W ankiecie redakcyjnej zadaliśmy o to pytanie w przypadku kilku grup produktów, przy czym ze względu na duże podobieństwo rezultatów w przypadku lampek, przełączników i przycisków oraz kaset sterowniczych, otrzymane dane zostały uśrednione i przedstawione na jednym wykresie (rys. 5). Oczywiście taka chmurka nie odzwierciedla wyników finansowych firm, ale można ją traktować jako przybliżoną informację o rozpoznawalności marki.

Respondenci uznali, że zdecydowanymi liderami rynku są u nas Schneider Electric oraz Eaton Electric (dawniej Moeller). Obydwie firmy działają w kraju bezpośrednio poprzez swoje oddziały, oferując szeroki asortyment aparatury niskiego napięcia, podzespołów automatyki, oprogramowania i naturalnie różnych komponentów.

Omawiana branża jest również jednym z tych rynków, gdzie istnieje silna reprezentacja rodzimych producentów. Są nimi trzy przedsiębiorstwa mające status zakładów pracy chronionej - Promet, Spamel oraz Pokój. Każde z nich działa od wielu lat, wytwarzając m.in. przyciski, przełączniki, kasety oraz różnorodne podzespoły niskiego napięcia dla przemysłu, automatyki i energetyki.

Markami, które należy również wskazać jako popularne w omawianej branży, są (podano alfabetycznie): Apem, Baco, EAO, Giovenzanna, Lovato Electric, Pizzato Elettrica, RAFI, Schurter oraz Siemens i steute. Niektóre z tych firm działają w kraju bezpośrednio, jednak produkty większości z nich trafiają na rynek poprzez dystrybutorów.

Do tych ostatnich należą m.in. CompArt Automation, Dacpol, Eltron, Ins-Tom, Nowimex, OEM Automatic, RAControls oraz grupa przedsiębiorstw zajmujących się tzw. dystrybucją katalogową.

Warto w tym miejscu dodać, że omawiany asortyment ma zazwyczaj niewielki udział w obrotach przedsiębiorstw - często na poziomie kilku-, kilkunastu procent. Sygnalizuje to, że duża część rynku ma charakter rozproszony, a sprzedaż omawianego osprzętu jest zazwyczaj raczej dodatkiem do znacznie większego biznesu.

Trendy technologiczne

Asortyment omawianych produktów, choć obejmuje wyroby pozornie podobne do ich odpowiedników pochodzących sprzed kilkudziesięciu lat, cały czas się rozwija, zmieniają się również stosowane technologie. Poniżej przedstawiamy listę najważniejszych zdaniem polskich dostawców trendów w tym zakresie.

  • Nowe źródła światła - to od lat najczęściej wymieniane przez przedstawicieli firm hasło. Standardem w lampkach i przyciskach stają się diody LED (w tym wielokolorowe), używane zamiast tradycyjnych żarówek oraz neonówek.
  • Miniaturyzacja - o ile omawiane podzespoły występują zazwyczaj w znormalizowanych typoszeregach, jeżeli chodzi o wielkości otworów montażowych, o tyle następuje postęp w zmniejszaniu ich głębokości. Pozwala to na montaż w panelach o niskich profilach.
  • Zwiększanie odporności środowiskowej - oferowane są wersje o wysokim stopniu ochrony, czyli wersje wodo- i pyłoszczelne; rozbudowywana jest również oferta produktów odpornych na środki chemiczne, w tym węglowodory i rozpuszczalniki.
  • Wzrost estetyki - omawiany osprzęt, w szczególności klawiatury, to produkty trafiające na różne rynki, są także wykorzystywane w urządzeniach konsumenckich. Zdaniem ich dostawców wymogi klientów w zakresie wzornictwa i aspektów wizualnych rosną, na co odpowiadają producenci, oferując przykładowo cyfrowy druk elewacji frontowych.
  • Wykorzystanie elementów bezstykowych - w zastosowaniach, gdzie przycisk musi charakteryzować się bardzo długim czasem pracy, używać można wersji bez ruchomych styków - np. bazujących na czujnikach Halla oraz pojemnościowych.
  • Komunikacja sieciowa - elementy sterujące i sygnalizacyjne wyposażane są w interfejsy sieciowe - m.in. AS-I, CANopen oraz oparte na rozwiązaniach własnościowych, czego przykładem jest SmartWire-DT firmy Eaton Electric.
  • Klawiatury z dodatkowymi warstwami - oferowane są wersje mające dodatkowe elementy m.in. zapewniające ekranowanie elektromagnetyczne i pozwalające na podgrzewanie klawiatury.

Prezentacje firmowe

Polecane

Nowe produkty