Środa, 30 czerwca 2021

Elementy wykonawcze - sytuacja po pandemii COVID-19

Automatyzacja i robotyzacja procesów produkcyjnych, praca maszyn roboczych, zdalna kontrola klap wentylacyjnych – wiele tych i podobnych im zadań byłoby niemożliwych bez elementów wykonawczych. W przemyśle stosowane są różne rodzaje siłowników: pneumatyczne, hydrauliczne oraz elektryczne, a także szeroka gama osprzętu do nich. Jednocześnie branże związane z ich dystrybucją stanowią odmienne od siebie rynki – zarówno pod względem klientów, jak też wielkości i tempa rozwoju. Przedstawiamy wyniki nowego badania, które przynosi ich ciekawy obraz w postpandemicznej rzeczywistości.

Elementy wykonawcze - sytuacja po pandemii COVID-19

W kraju działa kilkudziesięciu kluczowych producentów i dystrybutorów przemysłowych elementów wykonawczych. Grupa ta jest od lat w miarę stała, zaś przedsiębiorstwa zapewniają szeroką gamę produktów standardowych, podzespoły wytwarzane na zlecenie oraz ofertę usług. Często też specjalizują się w jednej lub kilku grupach siłowników oraz produktów z nimi powiązanych. Zanim przedstawimy sytuację na rynku i trendy w trakcie trwania oraz po pandemii COVID-19, spójrzmy na skrótowe omówienie rodzajów wyrobów, o których będzie mowa w raporcie.

Trzy grupy siłowników

Elementami wykonawczymi prawdopodobnie najczęściej wykorzystywanymi do zadań automatyzacji produkcji są siłowniki pneumatyczne. Stosowane są one aplikacjach związanych z przemieszaniem produktów (handling), ich sortowaniem, pakowaniem i w wielu innych, w szczególności w obszarze produkcji dyskretnej. Obejmuje to branże takie jak: spożywcza, opakowaniowa, motoryzacyjna, pojazdów szynowych oraz produkcji maszyn (OEM).

Użycie sprężonego powietrza pozwala na generowanie sił z relatywnie dużego zakresu, wykonywanie ruchów z dużymi prędkościami i na odległości pokrywające większość typowych zastosowań związanych z automatyzacją produkcji. Same siłowniki cechuje też w miarę prosta budowa oraz możliwość pracy w różnych warunkach środowiskowych. Dodatkowo są one szeroko rozpowszechnione w obszarach wymagających zachowania wysokiego poziomu czystości, a także dostępne w wersjach specjalnych.

Jeżeli chodzi o przemysł ciężki i maszyny takie jak prasy, podnośniki, dźwigi, itp., to dominują tutaj elementy hydrauliczne. Sprężony olej pozwala na wytwarzanie bardzo dużych sił roboczych, co jest niezbędne również w maszynach roboczych i pojazdach specjalnych, a także konieczne w licznych zastosowaniach we wspomnianym przemyśle ciężkim. Tego typu elementy wykonawcze stosowane są również w budowie obiektów wodnych oraz technice scenicznej. Naturalnie same siłowniki to nie wszystko, bowiem są to jedynie elementy wykonawcze. W skład systemów – czy to pneumatycznych, czy hydraulicznych, wchodzą również inne podzespoły i urządzenia. Obejmuje to przede wszystkim systemy przygotowania powietrza, regulatory i filtry do zastosowań pneumatycznych, sterowniki, a także cały asortyment podzespołów z zakresu hydrauliki siłowej. Do tego dochodzą elementy łączeniowe oraz osprzęt, w szczególności elementy siłowników, podzespoły pomiarowe i elementy montażowe.

Rodzajem siłowników o najkrótszym stażu rynkowym, ale też najszerszych zastosowaniach, są siłowniki elektryczne (napędy liniowe). Obszar ich aplikacji rozciąga się od przemysłu i maszyn (np. obrabiarek, maszyn montażowych oraz portalowych), poprzez aplikacje związane z kontrolą klap, zasuw i okien, wykorzystanie w pojazdach, aż do użycia poza przemysłem. Mogą one być używane w meblach, łóżkach (w szczególności medycznych) czy stołach regulowanych elektrycznie. Cechą je wyróżniającą jest łatwość wdrażania – zamiast sprężonego powietrza czy oleju wykorzystywana jest tu energia elektryczna. Jak wiadomo – prąd jest zazwyczaj najłatwiej doprowadzić do układu wykonawczego, szczególnie gdy ten jest wykorzystywany w mniej typowych aplikacjach (np. na końcu podnośnika).

Niektóre z siłowników elektrycznych mają też możliwość ustawania parametrów roboczych (długość skoku, prędkość ruchu, itd.), co pozwala na ich konfigurację już w aplikacji, czyniąc z nich produkty bardzo uniwersalne. Napędy liniowe mają przy tym minusy, do których zaliczają się: nieraz gorsze parametry w zakresie szybkości ruchu, generowanych sił oraz niższa żywotność niż w przypadku wcześniej omawianych wyrobów. Również ich odporność środowiskowa może być niewystarczająca do zastosowań w części aplikacji.

Wiele obszarów zastosowań

Jeżeli chodzi o aplikacje elementów wykonawczych oraz ich typowych odbiorców, to wyniki uzyskane w tegorocznym badaniu ankietowym nie różnią się znacząco od tych publikowanych w latach poprzednich. Mamy tutaj do czynienia przede wszystkim z dwoma głównymi grupami odbiorców – klientami końcowymi (zakłady przemysłowe z różnych sektorów) oraz producentami maszyn. Ci pierwsi kupują elementy wykonawcze, zawory i pokrewne podzespoły zarówno na potrzeby utrzymania ruchu i serwisu, jak też modernizacji oraz rozbudowy istniejących instalacji.

 
Rys. 1. Główni odbiorcy produktów oferowanych przez firmy biorące udział w raporcie; wartości procentowe dotyczą bieżącego badania

W przypadku większych zakładów wdrożenia mogą być wykonywane przez znajdujące się w nich zespoły automatyki lub zewnętrzne firmy zajmujące się integracją systemów (rys. 1).

Jeżeli zaś chodzi o producentów maszyn, to w tej kategorii zagregowano zarówno wytwórców typowych maszyn produkcyjnych, jak też podnośników, wind czy przykładowo bram. Dwie kolejne grupy to integratorzy systemów oraz producenci pojazdów (szynowych, budowlanych, rolniczych, roboczych, śmieciarek, pługopiaskarek i innych). Należy dodać, że każda z grup produktów ma specyfikę zastosowań, co powiązane jest z cechami samych siłowników. Zagadnienia te omówiono skrótowo w poprzednim rozdziale.

Radosław Sobociński


igus

  • Gdzie wykorzystywane są elektryczne napędy liniowe? Czy to popularne produkty?

Wraz z postępem technologicznym napędy elektryczne coraz częściej zastępują zwykłe siłowniki pneumatyczne oraz hydrauliczne. Dzieje się to głównie ze względu na większą możliwość regulacji położenia i pozycjonowania. Głównymi ich odbiorcami są różnego rodzaju producenci maszyn z branży automotive, pakującej, meblowej (producenci mebli) czy też medycznej.

  • Czy klienci szukają pojedynczych komponentów czy raczej kompletacji i gotowych rozwiązań?

Coraz więcej klientów zainteresowanych jest rozwiązaniami kompleksowymi, które mimo wszystko powiązane są z tym, że oferowane produkty są specjalizowane pod konkretnego klienta czy aplikację. W przypadku napędów liniowych opcji wyboru jest bardzo dużo – od skoku, przez wielkość, po poszczególne parametry wybranego silnika. Jako igus oferujemy kompleksowe rozwiązania z zakresu doboru elementów liniowych wraz z silnikami, przewodami czy prowadnikami kablowymi. Współpracujemy również z firmami, które zajmują się instalacjami.

  • Jaka była w ostatnich latach koniunktura na omawianym rynku?

W ubiegłym roku nie odnotowaliśmy spadków sprzedaży, jednak i wzrosty nie były na poziomie, jaki chcieliśmy osiągnąć. Ten rok zapowiada się jednak bardzo dobrze. Widać, że branża odreagowuje zeszłoroczny przestój. Niestety są też tego negatywne skutki – obecną sytuację można nazwać klęską urodzaju. Rynek jest tak bardzo przeciążony, a poddostawcy części tak obłożeni pracą, że terminy dostaw wydłużają się bardzo i jest to widoczne w każdym aspekcie sprzedaży.

Skutki pandemii COVID-19

Naturalnym pytaniem, które należało zadać dostawcom podczas bieżącego badania, było to o skutki pandemii oraz jej wpływ na koniunkturę w omawianych sektorach. Zasadniczo owe skutki okazały się być umiarkowane, relatywnie niewielkie, jednocześnie występowało tu zróżnicowanie. O ile niektórzy respondenci przyznali, że pandemia nie wpłynęła na ich działalność lub wiązała się z niepewnością (ale bez realnego wpływu), o tyle część mówiła o ograniczeniu inwestycji i istotnych spadkach – szczególnie w początkowym jej okresie, czyli pierwszej połowie 2020 roku. Malała wtedy sprzedaż, firmy wstrzymywały inwestycje o charakterze odtworzeniowym. Również niektóre branże, w szczególności motoryzacja, bardziej odczuły efekty COVID-19 niż inne. Sumarycznie jednak było więcej strachu niż realnych, dużych problemów. Jeden z respondentów stwierdził, że widoczne są wzrosty, przy czym odnosiło się to już do chwili obecnej.

Pomimo powyższych komentarzy, uśrednione wyniki badania i odpowiedzi na pytanie o sytuację w poszczególnych branżach nie wskazują, jakoby dzisiaj można obserwować skutki pandemicznego spowolnienia. Na rys. 2 przedstawiono statystykę dotyczącą ocen sytuacji w trzech omawianych branżach. Prezentowane oceny są średnią wyliczaną na bazie odpowiedzi ankietowych dostawców, zaś skala rozciąga się od zera (sytuacja fatalna) do pięciu (bardzo dobra). Można je podsumować stwierdzeniem, że jest całkiem nieźle, nawet lepiej niż tuż przed pandemią. Być może wynika to również z tego, że badania prowadzone były jesienią 2019 roku, jeszcze przed COVID-19, a kolejne wiosną 2021 roku, a wiec de facto pod koniec (oby!) pandemii.

 
Rys. 2. Sytuacja w branży w podziale na konkretne produkty (0 – fatalna, 5 – bardzo dobra)

Więcej o rynku

Przejdźmy do oceny wartości rynku, czyli rocznej sprzedaży w branżach związanych z dystrybucją siłowników, hydrauliki siłowej oraz napędów liniowych. Taka ocena była zawsze dla dostawców kłopotliwa – podobnie jak dla nas wnioskowanie na bazie uzyskanych wyników. W odpowiedziach ankietowych z poprzednich lat pojawiało się mało wskazań, dużą trudność sprawiała też kategoryzacja produktów. Zróżnicowanie szacunków wynikało ponadto z istnienia wielu rynków końcowych – szczególnie w przypadku napędów liniowych.

W ostatnich latach oszacowania wartości sektora związanego z pneumatyką wynosiły od kilkudziesięciu do kilkuset milionów zł rocznie ze średnią w okolicy 80‒100 mln zł. Obecne wskazania, choć było ich bardzo niewiele, potwierdzają ten poziom. Mniej dokładnie szacowana była sprzedaż siłowników hydraulicznych. Dawniej był to poziom 100-130 mln zł, aczkolwiek pojawiały się też kwoty po kilkaset milionów. W bieżącym badaniu zróżnicowanie było również ogromne i trudno tu podać jedną, konkretną liczbę.

W przeciwieństwie do powyższych, branża dystrybucji siłowników elektrycznych jest znacznie lepiej oszacowana. Wskazania respondentów zawierały się między 20 a 50 mln zł, ze średnią na poziomie 32 mln, a więc większą niż w poprzednich raportach (20-30 mln zł). Nie pytaliśmy natomiast o wartość rynku zaworów i osprzętu z nimi związanego. Jego ostatnie oszacowanie podane w raporcie w 2013 roku wynosiło 100 mln zł rocznie.

O ile wielkość rynku to jedno, o tyle dla jego uczestników równie ważnym zagadnieniem jest jego tempo rozwoju. Respondentów zapytaliśmy o to, jaka jest obecnie roczna dynamika branży lub jaka będzie w kolejnych latach – i dla każdego z omawianych sektorów otrzymaliśmy sporą grupę zbliżonych do siebie odpowiedzi. W przypadku elementów pneumatycznych dynamika rynku to średnio 9% (podawano wartości od 5% do 10%), zaś dla sektora komponentów hydraulicznych – kilka procent (5‒6%). Odpowiedzi bazują na bardzo małych próbkach i są statystycznie mało wiarygodne. Więcej wskazań otrzymaliśmy dla siłowników elektrycznych – tutaj zakres podawanych wartości wynosił od 3% do 20%, zaś średnia 9%, a więc 2/3 tego, co podawaliśmy w raporcie sprzed dwóch lat.

Niska cena jest ważna, ale to nie jedyny wymóg

Polscy odbiorcy siłowników, zaworów i pokrewnych produktów w swoich decyzjach zakupowych kierują się wieloma kryteriami, aczkolwiek tym dominującym pozostaje cały czas cena (72% wskazań na rys. 3). Niewątpliwie wynika to z charakteru samych produktów oraz cech branży. Omawiany rynek charakteryzuje duża liczba działających na nim dostawców i związana z tym podaż produktów, co w naturalny sposób sprzyja konkurencji cenowej. Również same produkty, poza innowacjami takimi jak np. zintegrowane z napędami elektrycznymi wyspy zaworowe, również należą do wyrobów dosyć standardowych, a w każdym razie takich, które na pierwszy rzut oka są do siebie podobne.

 
Rys. 3 Czynniki decydujące o wyborze siłowników i zaworów przez polskich klientów; wartości procentowe dotyczą bieżącego badania

Stąd też dostawcy często przenoszą dyskusje z klientami na obszary dotyczące parametrów technicznych (60% wskazań), niezawodności (62%), czasu dostawy czy też możliwości dostarczenia kompletnej aplikacji, w tym obejmującej elementy niestandardowe. Jest to jak najbardziej słuszne, bo nie tylko pozwala na wyróżnienie się na rynku, ale kryteria te należą też do wysoce istotnych dla klientów.

Ponadto odbiorcy szukają produktów jakościowych i niezawodnych (58%), co wprost wynika z charakteru tworzonych przez nich aplikacji. W maszynach czy na liniach produkcyjnych elementy wykonawcze są z jednej strony obciążone mechaniczne i pracują w warunkach narażeń środowiskowych, z drugiej zaś przerwa w ich działaniu na skutek awarii może wiązać się z zatrzymaniem odcinka instalacji technologicznej, a więc też kosztami. Z tych powodów oszczędność na zamienniku i zastosowanie wyrobu od producenta o niewiadomej reputacji jest często odrzucane już na wstępie procesu wdrożeniowego.

Wybór produktów markowych (52%) jest też często podyktowany możliwością stworzenia kompletnego systemu sterowania i wykonawczego z komponentów jednego dostawcy. Jego integracja ma zazwyczaj miejsce po stronie klienta – czy to wytwórcy maszyn, czy przykładowo integratora systemów, dla których istotna jest szybkość i łatwość uruchomienia docelowego układu. Stąd też ważnym wymogiem kompleksowość asortymentu, a tę zazwyczaj gwarantują producenci specjalizujący się w omawianej tematyce. Część przedsiębiorstw oferuje też produkcję na zlecenie – dotyczy to szczególnie siłowników, w przypadku których wykonania katalogowe nie zawsze pasują odbiorcom pod względem wymiarów czy też innych parametrów.

 
Rys. 4. "Na czym się zarabia się w branży?" – odpowiedzi na pytanie
 
Rys. 5. Sposoby sprzedaży omawianych komponentów

W badaniu zapytaliśmy również producentów i dystrybutorów o to, na czym w rzeczywistości zarabiają. O ile bowiem elementy wykonawcze stanowią dla wielu z nich rdzeń oferty, o tyle biznes w omawianych branżach związany jest też z dostarczaniem osprzętu do siłowników – a takiego jest szczególnie dużo w przypadku wersji pneumatycznych i hydraulicznych. Do tego dochodzą układy sterowania i inne produkty z omawianego zakresu. Udział każdej z kategorii jest spory, co przedstawiono na rys. 4. Co ciekawe – wyniki te są od lat dosyć stałe. Respondentów zapytaliśmy również o to, czy ich zdaniem elementy wykonawcze sprzedają się samodzielnie czy jako kompletacje oraz większe systemy. W tym przypadku odpowiedzi ułożyły się w proporcji 59% do 41% (rys. 5).

Kim są dostawcy?

Wśród przedsiębiorstw działających na omawianych rynkach wyróżnić można przede wszystkim: producentów zagranicznych, którzy są u nas obecni poprzez swoje oddziały lokalne, firmy będące producentami polskimi oraz grupę podmiotów dystrybucyjnych. Chociaż zawarta w tym raporcie (i poprzednich tego typu opracowaniach) nie jest bardzo długa, pakiet oferowanych u nas produktów jest praktycznie kompletny i nie odbiega od tych dostępnych na innych rynkach.

Jeżeli chodzi o pierwszą z wymienionych grup, dominują tu firmy zachodnioeuropejskie. Takimi są m.in. Bosch Rexroth (hydraulika siłowa, napędy elektryczne, sterowanie), Festo (pneumatyka i napędy elektryczne, mechatronika, sterowanie), IMI International (pneumatyka, zawory, siłowniki i inne produkty), a także Parker Hannifin Sales Poland (pneumatyka, hydraulika, zawory, pompy, napędy elektryczne), Hydac (hydraulika siłowa) oraz igus (bezsmarowe napędy liniowe oraz wiele innych produktów).

 
 
Rys. 6. Najpopularniejsze zdaniem dostawców marki siłowników sprzedawanych w Polsce; zestawienie nie świadczy o udziałach firm w rynku

lokalnych mamy do czynienia z firmami o długiej historii działalności rynkowej, które specjalizują się głównie w hydraulice siłowej oraz produktach pneumatycznych. Do tych ostatnich należą przykładowo: Pneumat System, Prema, a także nieujęte na chmurach z produktami (rys. e): Agromet ZEHS Lubań, FMB Bumar Hydroma, Hydrotor czy Ponar Wadowice. Finalnie ostatnią z grup, a więc dystrybutorów, można dodatkowo podzielić na dwie podgrupy. Takimi podmiotami są bowiem zarówno dystrybutorzy specjalistyczni – np. Bibus Menos, Rectus Polska, Multiprojekt i WObit, którzy oferują nie tylko produkty, ale też daleko idące doradztwo i usługi, a także grupa firm ogólno-dystrybucyjnych (czyli m.in. dystrybutorzy katalogowi).

Omawiane rynki cechują się sporym nasileniem walki konkurencyjnej. W przypadku sektorów pneumatyki oraz hydrauliki siłowej respondenci dawniej oceniali ją na blisko 5 punktów, co oznaczało "bardzo duża". Od tych wyników odstawał obszar siłowników elektrycznych, czego powodem mogło być zarówno duże rozproszenie rynków końcowych obsługiwanych przez ich dostawców, jak też fakt, że sektor ten jest najmłodszym z trzech omawianych w raporcie. Obecnie, w 2021 roku średnia dla każdego z rynków wyniosła około 4, co pozwala podsumować, że konkurencja jest tu cały czas duża (rys. 7).

 
Rys. 7. Konkurencja w branży w podziale na grupy produktów (0 – bardzo mała, 5 – bardzo duża)

Niezmienna popularność kilku marek

Jeżeli chodzi o popularność marek, to wyniki tegorocznego badania nie zaskakują. W przypadku produktów pneumatycznych liderem jest Festo – niemiecki producent szerokiej gamy elementów wykonawczych pneumatycznych i elektrycznych, zaworów i różnego osprzętu. Drugim najlepiej rozpoznawalnym dostawcą wybrany został ponownie japoński SMC Industrial Automation, zaś kolejne miejsca zajęły m.in. Aventics, IMI Norgren oraz Parker, Metal Work, Camozzi Automation. W zestawieniu (rys. 6 "Siłowniki pneumatyczne") znalazły się też firmy polskie, tj. Prema oraz Pneumat System.

Jeżeli chodzi o hydraulikę siłową, to zdecydowanymi liderami są tu: Parker oraz Bosch Rexroth, którzy oferują napędy hydrauliczne, hydraulikę siłową i wiele innych produktów (np. siłowniki elektryczne, napędy, układy sterowania, itd.). Popularnymi dostawcami są też m.in. Hydac oraz Festo. Całość tegorocznych wskazań przedstawiono na rys. 6 "Siłowniki hydrauliczne".

W zakresie siłowników elektrycznych grupa dostawców jest najbardziej zdywersyfikowana obszerna. Na rys. 6 "Siłowniki elektryczne" znaleźć można zarówno nazwy podmiotów specjalizujących się w napędach elektrycznych czy systemach pozycjonujących (np. Thomson Tollo, Linak, HIWIN), jak też przedsiębiorstwa oferujące też innego rodzaju elementy wykonawcze (np. Bosch Rexroth, Festo, SMC, Parker, Aventics). Trudniej tu również wskazać liderów, a w każdym razie ich grupa jest większa, niż w przypadku poprzednich rodzajów produktów.

W raporcie tradycyjnie nie publikujemy wykresu chmurowego związanego z markami zaworów, wysp zaworowych i podobnych produktów. Występują one zazwyczaj w systemach z elementami wykonawczymi, przez co wśród ich dostawców znaleźć można również wielu producentów siłowników. Należy również dodać, że prezentowane zestawienia stanowią ocenę popularności, rozpoznawalności marek na rynku krajowym, którą utworzono na bazie głosów respondentów redakcyjnej ankiety. Nie powinno się ich utożsamiać z udziałami tych firm w rynku czy wielkością realizowane sprzedaży.

Trendy technologiczne i perspektywy rynkowe

W ostatnim rozdziale spójrzmy w przyszłość – zarówno pod kątem zmian technologicznych (otrzymaliśmy wskazania dotyczące przede wszystkim elementów pneumatycznych i elektrycznych), jak też ewolucji samego rynku. Jeżeli chodzi o te pierwsze, to obejmują postępy związane z miniaturyzacją siłowników i zaworów, zwiększaniem zakresów temperatur pracy oraz modularyzacją, ale też zmiany na poziomie "wyższym", dotyczące możliwości sterowania pracą siłowników. Jest to przykładowo integracja modułów elektronicznych w siłownikach w celu zapewnienia możliwość ich podłączania plug&play do sieci komunikacyjnych i generalnie tworzenie produktów (np. wysp zaworowych, terminali sterujących) dających możliwość łatwego sterowania oraz komunikacji zdalnej. Jest to zresztą trend wieloletni i dotyczy również siłowników elektrycznych, które mają interfejsy komunikacyjne pozwalające na ich konfigurację oraz odczyt parametrów.

 
Rys. 8. Perspektywiczne branże będące odbiorcami elementów wykonawczych

W przypadku napędów liniowych następuje ponadto ciągły rozwój w kierunku m.in. zwiększania sił, prędkości ruchu i stopnia ochrony (aż do IP69k), tak aby siłowniki mogły być stosowane w domenach zarezerwowanych dotychczas dla wersji pneumatycznych, a nawet hydraulicznych. Napędy są coraz bardziej kompaktowe, ważnym trendem jest stosowanie w nich silników bezszczotkowych oraz układów pozwalających na zdalną kontrolę. Praktycznie nie pojawiły się natomiast wskazania dotyczące nowości w przypadku elementów hydraulicznych. Jedynym było "zwiększona wydajność", co jednak trudno określić mianem innowacji.

Finalnie, jeżeli chodzi o sam rynek, jego rozwój będzie miał charakter ewolucyjny. Domeną siłowników pneumatycznych pozostanie automatyzacja produkcji – respondenci wskazywali tu najczęściej branżę motoryzacyjną, w drugiej kolejności spożywczo-napojową, a wraz z nią opakowaniową. W zakresie hydrauliki siłowej głównymi obszarami aplikacyjnymi będą te związane z maszynami i pojazdami, a także przemysłem ciężkim. Dla siłowników elektrycznych wskazań było najwięcej i obejmowały one zarówno te, które pojawiły się w przypadku pneumatyki (motoryzacja, sektor spożywczy), jak też m.in.: aplikacje meblowe, medyczne, OZE, wojskowe, robotykę mobilną i zastosowania związane z budową jachtów. Łącząc wszystkie wskazania utworzyliśmy statystykę przedstawioną na rys. 8, gdzie zestawiono perspektywiczne branże będące odbiorcami dowolnych elementów wykonawczych w Polsce.

 

Zbigniew Piątek

Źródłem wszystkich danych przedstawionych w tabelach oraz na wykresach są wyniki uzyskane w badaniu ankietowym przeprowadzonym jesienią 2021 roku wśród firm dostarczających w Polsce elementy wykonawcze i zawory.

Zapytania ofertowe
Unikalny branżowy system komunikacji B2B Znajdź produkty i usługi, których potrzebujesz Katalog ponad 7000 firm i 60 tys. produktów
Dowiedz się więcej
Przejdź do kompendium

Prezentacje firmowe

Polecane

Nowe produkty