Wtorek, 23 lipca 2019

Oprogramowanie przemysłowe

Tytułowe oprogramowanie to kategoria bardzo pojemna, która rozciąga się od rozwiązań embedded, poprzez systemy projektowe i programistyczne, narzędzia do wizualizacji i kontroli maszyn oraz instalacji technologicznych, analizy danych, raportowania, aż po całościowe rozwiązania wspierające zarządzanie produkcją i działalnością firmy. Rynek związany z software’em stanowi też atrakcyjną branżę dla dostawców i integratorów systemów, w szczególności tych oferujących kompleksowe rozwiązania wychodzące poza typowe oprogramowanie SCADA/HMI. W nowym raporcie przyglądamy się branży oraz trendom w niej widocznym - popularyzacji tematyki analizy Big Data, wykorzystania rozwiązań mobilnych, a także zmianom w podejściu polskich firm do tematyki chmur obliczeniowych.

Oprogramowanie przemysłowe

RYNEK ODBIORCÓW OPROGRAMOWANIA

 
Rys. 1. Obszary najczęstszego wykorzystania oprogramowania SCADA/HMI przez polskich klientów

Wykorzystanie omawianego oprogramowania dotyczy nie tylko typowego przemysłu, ale też wielu innych branż. Biorąc pod uwagę najpopularniejsze narzędzia, tj. HMI (Human-Machine Interface) oraz SCADA (Supervisory Control And Data Acquisition), są one - oprócz kontroli pracy maszyn i systemów w branży produkcji dyskretnej - wykorzystywane również do nadzoru pracy instalacji w elektrowniach, stacjach oraz sieciach przesyłowych, w automatyce budynkowej oraz obiektach infrastrukturalnych i wielu innych. Ważnym obszarem jego zastosowań są aplikacje w sektorze wodociągowo-kanalizacyjnym oraz inne zastosowania w obszarze kontroli procesów ciągłych.

W przypadku rodzimej gospodarki najważniejszymi rynkami końcowymi są: energetyka, sektor spożywczy i chemiczny, branża wod-kan i maszynowa (OEM). Zestawienie wyników badania z tym związanych przedstawiono na rysunku 1 i, jak widać na rysunku, wskaźniki wiązane z tymi kategoriami są od lat bardzo bliskie sobie.

W tym roku na czoło zestawienia awansowała energetyka, dawniej był to sektor maszynowy, jednak ogólne zmiany są nieduże i trudno dopatrywać się tu istotnych trendów. Jednocześnie stałość wskazań i czołowych kategorii potwierdza dojrzałość oraz stabilność omawianego rynku.

Branża oprogramowania przemysłowego znajduje się na długoterminowej ścieżce rozwoju, zaś sprzedaż na tym rynku rośnie (z dokładnością do okresów dekoniunktury i fluktuacji na rynku). Na początku bieżącej dekady szacowana wartość sektora związanego ze sprzedażą licencji oraz wdrażaniem systemów SCADA/HMI wynosiła od 35 do 50 mln złotych rocznie.

W kolejnych latach (publikacje w raportach w 2015 i 2017 roku) respondenci podawali średnie kwoty wynoszące od 50 do 65 mln złotych i więcej. W bieżącym badaniu wyliczone średnie, zależnie od ujęcia w statystyce wartości skrajnych, wynoszą 68-85 mln zł, co stanowi dalszy wzrost wartości rynku.

Nieco gorzej było z szacowaniem wartości całego rynku oprogramowania przemysłowego. Wprawdzie jest on większy niż ten związany z systemami nadzoru produkcji i wizualizacyjnymi, ale też trudniejszy do określenia pod względem wielkości. Ostatnio, tj. dwa lata temu, branża związana z całym oprogramowaniem przemysłowym - od HMI oraz SCADA, poprzez oprogramowanie Historian i bazodanowe, służące do analizy danych, aż do systemów zarządzania produkcją - szacowana była na około 100 mln zł i więcej.

Jednocześnie rozrzut podawanych przez respondentów wartości był bardzo duży. W tym roku zakres wskazań wyniósł od 30 do ponad 250 mln zł, natomiast średnia - około 160 mln zł rocznie.

Przed systemami SCADA/HMI widzimy jasną przyszłość

Wacław Bylina
ASKOM

  • Jakie są wymogi klientów będących odbiorcami oprogramowania przemysłowego? Jakimi nowościami są zainteresowani?

Jako producent i integrator oprogramowania klasy SCADA trzymamy rękę na pulsie i pilnie śledzimy, co w trawie piszczy. Ostatnie lata to duży wzrost sprzedaży naszego systemu Asix.Evo. Z tej perspektywy możemy zaobserwować pewne prawidłowości - np. klienci coraz częściej pytają o funkcje monitorowania mediów energetycznych w ślad za koniecznością przeprowadzania audytów energetycznych.

Dużym zainteresowaniem cieszą się również systemy monitoringu sieci dystrybucji tych mediów w oparciu na diagramach mapowych GIS. Obowiązkowe staje się zapewnienie dostępu do systemu przez urządzenia mobilne, często z możliwością sterowania procesem.

Zmienia się też motywacja do wprowadzania tego typu oprogramowania. Teraz coraz częściej SCADA jest traktowany jako konieczny dostawca rzetelnych danych dla systemów MOM/APS/ERP wprowadzanych w celu sprawniejszego zarządzania firmą lub produkcją. Pojawia się też wymaganie, aby SCADA był aktywnym graczem w procesie śledzenia produktu.

  • A co z chmurą obliczeniową i innymi rozwiązaniami z obszaru Industry 4.0?

Nowym trendem jest nacisk na pracę w środowisku wirtualnym oraz zapytania o pracę w chmurze - firmy pozbywają się serwerów fizycznych, co zmniejsza koszty i ułatwia zarządzanie infrastrukturą. Zwłaszcza rozwiązania chmurowe stają coraz popularniejsze, choć pozostaje też grupa zatwardziałych tradycjonalistów, którzy obawiają się utraty kontroli nad własnymi danymi. Będziemy dalej śledzić tę kwestię, ale sądzimy, że chmurowe rozwiązania staną się standardem przynajmniej do mniej odpowiedzialnych aplikacji.

Z satysfakcją zauważamy też inny trend, którego autorstwo przypisujemy sobie: coraz częściej punkty sterowania lokalnego są realizowane w oparciu o nasze aplikacje uruchamiane na komputerach typu all-in-one, a nie na tanich panelach z semigrafiką czy nawet tych w pełni graficznych, ale jednak mających swój oddzielny system. Unifikacja aplikacji, mniejszy nakład pracy, pełna integracja systemu alarmów w ramach całego obiektu - to niezaprzeczalne korzyści takiego rozwiązania. Mamy nadzieję, że ten trend się utrwali.

Reasumując, możemy stwierdzić, że widzimy przed systemami SCADA/HMI jasną przyszłość. Wprowadzanie mechanizmów Przemysłu 4.0 jeszcze wzmocni ten trend.

Prezentacje firmowe

Polecane

Nowe produkty

Zobacz również