Wtorek, 26 maja 2020

Silniki i napędy dla przemysłu

Rynki produkcji i dystrybucji silników oraz napędów elektrycznych tworzą wartościowo bardzo duże branże, co wynika z powszechności tych produktów w przemyśle i innych gałęziach gospodarki. Są to również sektory rozwijające się, w przypadku których istotnymi trendami są te związane ze zwiększaniem energooszczędności oraz funkcjonalności układów napędowych. Dzisiaj na rynku polskim dostępna jest kompletna gama nowoczesnych silników, przemienników częstotliwości oraz osprzętu, zaś ich dostawcami są zarówno duże firmy międzynarodowe, jak też popularni w branży producenci rodzimi. W nowej edycji raportu przedstawiamy stan branży wiosną 2020 roku, wskazując na kształtujące ją czynniki oraz perspektywy rozwojowe.

Silniki i napędy dla przemysłu

Rynki związane z silnikami i napędami elektrycznymi tworzą globalnie branże o dużej wartości. W jednym z poprzednich raportów APA, który publikowaliśmy w drugiej połowie bieżącej dekady, przytaczaliśmy za IHS dane dotyczące globalnego rynku silników i generatorów – było to 40 mld dolarów rocznie. W raporcie tej samej firmy z 2018 roku pojawiły się zaś szacunki dotyczące rynku silników i napędów niskonapięciowych, którego wartość miała wtedy wynieść około 24 mld dolarów, zaś tempo wzrostu – około 4% rocznie. Inna z firm badawczych, Allied Market Research, informowała w opublikowanym w 2017 roku raporcie, że wartość globalnego rynku silników elektrycznych wyniosła aż 96 mld dol., a do 2025 roku ma ona wzrosnąć do 136 mld dolarów. Statystyki te obejmowały całość stosowanych na świecie silników, a więc też np. tych używanych w pojazdach.

Niezależnie od szacunków kwotowych, niezmiennie największymi ilościowo grupami sprzedawanych silników i napędów są wersje niskiego napięcia, których rocznie dostarczanych jest ponad 60 mln sztuk (dotyczy silników) oraz ponad 30 mln sztuk (przemienników częstotliwości). Produkty te są również bardzo rozpowszechnione w przemyśle, w tym w zastosowaniach związanych z automatyką, systemami HVAC, a także wieloma maszynami (zarówno złożonymi, ale najczęściej dosyć prostymi – takimi jak pompy czy wentylatory). Tak też jest na polskim rynku, który wartościowo stanowi niecały jeden procent globalnego obszaru urządzeń napędowych.

W raporcie tradycyjnie skupiamy się na omówieniu dwóch grup produktów – przemienników częstotliwości oraz silników elektrycznych. Oczywiście należy zaznaczyć, że "systemy napędowe" obejmują kompletne zespoły, a więc również elementy mechaniczne (m.in. przekładnie, motoreduktory), a także aparaturę niskiego napięcia, jednak dwa wymienione typy urządzeń wykorzystywane są najczęściej i stanowią podstawę ofert większości firm. Nie omawiamy również produktów średnionapięciowych (dużych mocy) oraz urządzeń z obszaru techniki serwonapędowej. Tym ostatnim poświęcony jest oddzielny raport publikowany w APA i na stronie AutomatykaB2B.pl.

GDZIE WYKORZYSTYWANE SĄ SILNIKI I NAPĘDY?

Zastosowania niskonapięciowych silników i napędów na naszym rynku stopniowo zmieniają się, bowiem produkty te trafiają do coraz bardziej zaawansowanych urządzeń. Na rysunku 1 prezentujemy statystykę aplikacji przemienników częstotliwości obejmującą pięć raportów rynkowych publikowanych w APA i cztery kluczowe obszary aplikacji. Grupy te pokrywają większość ogółu zastosowań systemów napędowych i widać tutaj stopniowy wzrost udziału aplikacji bardziej złożonych kosztem tych najprostszych. Ową hipotezę wspierają komentarze respondentów, którzy stwierdzali, że w Polsce wytwarza się coraz bardziej zaawansowane urządzenia i maszyny.

Omawiana statystyka wymaga komentarza. "Proste maszyny" to szeroka grupa produktów, do których zaliczyć można m.in. układy z pompami, sprężarki, mieszalniki, filtry, młyny i różnego rodzaju inne urządzenia, gdzie wykonywany musi być ruch obrotowy. Są one stosowane nie tylko w przemyśle, ale też w wielu innych branżach – np. ochronie środowiska czy zastosowaniach budowlanych. Grupa HVAC obejmuje różne urządzenia związane przede wszystkim z wentylacją i klimatyzacją, systemami automatyki oraz aplikacjami grzania, wentylacji i klimatyzacji – w różnych zastosowaniach (budynki, przemysł, infrastruktura). W przypadku "systemów" przemienniki częstotliwości i silniki stosowane są przede wszystkim jako elementy różnorodnych instalacji technologicznych – np. przenośników, układów pozycjonowania, transportu wewnątrzzakładowego czy taśmociągów w górnictwie i energetyce. Należy tutaj dodać ważną grupę aplikacji związanych z windami, wózkami szynowymi i podnośnikami. Maszyny wieloosiowe i inne o większym stopniu złożoności to systemy, gdzie często stosowane są zaawansowane napędy lub po prostu systemy serwonapędowe.

 
Rys. 1

Jeżeli chodzi o silniki elektryczne, to prezentujemy tylko wyniki dla badania z tego roku (również rys. 1). Tutaj głównymi zastosowaniami są standardowe maszyny i systemy automatyki, przy czym statystyka ta może być zaburzona spojrzeniem branżowym nakierowanym właśnie na automatyzację. Można bowiem sądzić, że gdyby podobnie badania przeprowadzić np. w branży związanej z klimatyzacją, to wyniki byłyby silnie przesunięte w stronę HVAC.

TANIO I DOBRZE, CZYLI ODWIECZNY DYLEMAT

Systemy napędowe wykorzystywane są praktycznie w każdym obszarze przemysłu i poza nim, przez co grupa odbiorców silników oraz napędów była zawsze silnie zdywersyfikowana. Przy dokonaniu ich klasyfikacji na: producentów maszyn, usługodawców (integratorzy systemów) oraz odbiorców końcowych, zwykle dominowali ci pierwsi. Jest to zrozumiałe, bowiem rozwiązania napędowe stanowią typowo elementy składowe maszyn czy większych instalacji technologicznych. W przypadku tegorocznych wyników (rys. 2) również wygrali producenci maszyn, aczkolwiek wskazania dotyczące integratorów oraz klientów końcowych były tu praktycznie równie częste. Warto zwrócić uwagę na różnice pomiędzy wskazaniami dotyczącymi napędów oraz silników (w tym przypadku dominują odbiorcy OEM).

 
Rys. 2

Na skutek kierowania produktów do wielu grup odbiorców i stosowania ich w różnych aplikacjach lista wymogów względem samych produktów staje się długa i zróżnicowana (rys. 3). Na jej początku znalazły się koszty zakupu (komponentu, systemu) oraz podstawowe parametry techniczne wyrobów – i jest to sytuacja powtarzająca się co raport. Aczkolwiek wymogów jest znacznie więcej i dotyczą one: sprawności oraz kosztów użytkowania (szczególnie w zakresie silników), zakresu regulacji, dynamiki pracy czy też długości gwarancji. Dla odbiorców niezmiennie liczy się też marka, co wynika zarówno z kwestii formalnych (listy zakupowe), ale też względów bardziej praktycznych – odbiorcy wybierają produkty, które znają i z którymi mieli wcześniej pozytywne doświadczenia. Marka to również lokalne wsparcie producenta – szczególnie w obszarze posprzedażowym związanym z suportem i serwisem.

 
Rys. 3 Główni krajowi odbiorcy przemienników częstotliwości i silników

Należy podkreślić, że preferencje zakupowe powiązane są również każdorazowo z zastosowaniami urządzenia i cechami samej aplikacji. Obejmuje to algorytmy sterowania pracą silników, oczekiwane parametry, dynamikę i wiele innych cech oraz funkcji. Dodatkowo też np. firmy OEM będą miały zupełnie inne oczekiwania względem poziomu cen, dostępności czy wsparcia udzielanego przez dostawcę niż klienci końcowi – inżynierowie utrzymania ruchu poszukujący komponentu na potrzeby wymiany serwisowej. Dostawcy wychodzą naprzeciw tym potrzebom, oferując urządzenia o funkcjonalności dopasowanej do konkretnych zastosowań, z algorytmami i z cechami wspierającymi aplikacje w danych branżach (np. maszynach, układach pompowych czy obszarach zagrożonych wybuchem).

Firmy działające na rynku napędowym podkreślają też dużą rolę zapewnianego przez nich wsparcia technicznego. Jest ono rzeczywiście bardzo istotne – i to na każdym z etapów sprzedaży oraz użytkowania produktów. Wsparcie liczy się przy doborze urządzeń napędowych, podczas uruchamiania systemów i ich użytkowania – szczególnie gdy potrzebna jest szybka pomoc lub wymiana uszkodzonego elementu układu napędowego. Do tej listy doliczyć też należy aktywność w zakresie organizacji szkoleń technicznych. Dodatkowo dyskusję dotyczącą preferencji zakupowych odbiorców w naturalny sposób można przenieść na obszary nowości technicznych oraz czynników kształtujących branżę.

Łukasz Zadroż
Adam Kosmala

 Lenze


  • Jak wygląda krajowy rynek silników i napędów z punktu widzenia dostawców tych urządzeń? Jakie są wymogi tutejszych odbiorców?

Adam Kosmala: W dobie braków personalnych, na jakie cierpią firmy produkcyjne, coraz większą wagę przykłada się do automatyzacji procesów produkcyjnych. Wiele branż każdego roku decyduje się na modernizację starszych linii produkcyjnych, duże zainteresowanie rozwiązaniami automatyki wykazują też firmy produkujące urządzenia. Istotnym aspektem nowoczesnej inżynierii staje się zastosowanie jak najbardziej energooszczędnych komponentów. Z jednej strony wynika to z nowych przepisów, z drugiej zaś z nacisków inwestorów, którzy liczą na krótsze czasy zwrotu z inwestycji.

Łukasz Zadroż: Klienci chcą kupować markowe produkty w niskich cenach – produkty, które można szybko zainstalować i uruchomić. Koszty robocizny oraz pracy automatyków są coraz wyższe i wielu odbiorców boryka się z brakiem kadry inżynierskiej. Stąd też, poza samym sprzętem, dostarczamy naszą wiedzę i doświadczenia. Dotyczy to np. pisana programu i uruchamiania sprzętu. Dzisiaj sprzedaje się też coraz więcej systemów z jednej ręki, co obejmuje: sterownik, panel, falownik i motoreduktor od jednego poddostawcy, często z napisanym programem.

  • Jakie są najczęstsze zastosowania systemów napędowych? Do kogo docieracie?

ŁZ: Przede wszystkim staramy się pozyskiwać klientów typu OEM oraz integratorów naszych systemów. Aby to było możliwe, musimy prezentować nasze rozwiązania klientom końcowym, tak aby zobaczyli wartości dodane z nimi związane. Klienci wiedzą, że na ten moment braki w ludziach i wysokie koszty pracy trzeba minimalizować poprzez automatyzację procesów. Każdy jest świadomy, że jeżeli nie będzie się modernizował i automatyzował, jego koszty staną się zbyt duże.

Najczęstsze aplikacje systemów napędowych to m.in.: przenośniki, manipulatory, windy, nawijaki i odwijaki. Klienci w tych przypadkach przede wszystkim zwracają uwagę na koszt, markę, gwarancję, możliwości techniczne, darmową pomoc techniczną, szybkość serwisu w przypadku awarii oraz możliwość implementacji z dowolnym systemem sterowania. Z kolei my, aby dobrze dobrać rozwiązanie, musimy porozmawiać z nimi, poznać oczekiwania oraz problemy, z którym się mierzą.

  • Jakie są cechy charakterystyczne przemienników częstotliwości i jakie są tu nowości?

ŁZ: Klienci coraz częściej wybierają falowniki, które mają wbudowane moduły bezpieczeństwa (safety). Również coraz więcej falowników jest łączonych za pomocą sieci przemysłowych – np. EtherCAT, Ethernet czy Profinet. Użytkownicy chcą mieć wgląd do falownika zdalnie, z dowolnego miejsca. Coraz częściej wybierane są też przemienniki do zabudowy na silnikach, czyli w formie zdecentralizowanej techniki napędowej. Dzięki temu szafy przy maszynach są mniejsze, również ich koszt oraz kabli przyłączeniowych są niższe. Napędy stają się coraz bardziej inteligentne i energooszczędne, ale też są coraz bardziej dopasowane do potrzeb klienta. Stąd też muszą one mieć duże możliwości funkcjonalne, aby podołać coraz większym wymogom aplikacji i szybkości działania maszyn.

  • Jaka jest skłonność lokalnych klientów do inwestycji w energooszczędne silniki i systemy napędowe?

AK: Zachodząca na naszych oczach rewolucja technologiczna nie ominęła także silników. Te obecnie produkowane muszą spełniać coraz bardziej rygorystyczne wymagania dotyczące klas energooszczędności. Przepisy te wymusiły na producentach silników inne spojrzenie na procesy projektowania poszczególnych komponentów. Jedną z propozycji Lenze, poza produktami spełniającymi wymogi klas IE2 i IE3, są silniki 120 Hz.

ŁZ: Przepisy dotyczące efektywności energetycznej wymuszają na branży zmiany, ale przychodzi to powoli. Klientów najbardziej przekonują aktualne ceny prądu – gdy widzą wzrosty, to szukają energooszczędnych napędów. Takimi są np. te z modułami zwrotu energii do sieci, do tego dochodzą wysoko sprawne przekładnie, silniki oraz falowniki, które "inteligentnie" zarządzają poborem energii. W naszej ofercie mamy też narzędzia (oprogramowanie DSD), dzięki którym możemy pokazać klientowi, jaki jest pobór prądu przy określonej aplikacji, i co zrobić, aby go ograniczyć. Przykładowo możemy łączyć falowniki, korzystając z szyny DC, co pozwala na równoważenie zapotrzebowania energetycznego. Niewątpliwie skończyły się czasy, gdy energię elektryczną zamieniamy na ciepło w rezystorach hamujących – dzisiaj trzeba ją odzyskiwać, gdzie tylko się da i powtórnie używać.

TRENDY I TROCHĘ NOWOŚCI

Branża techniki napędowej żyje już od lat pewnymi stałymi trendami, które wynikają, z jednej strony, z konieczności odpowiedzi na potrzeby klientów, z drugiej zaś – z pojawiających się możliwości technicznych wynikających z innowacji w elektronice czy materiałoznawstwie. W przypadku napędów jednym z kluczowych obszarów zmian jest, zdaniem naszych respondentów, proces miniaturyzacji. Urządzenia napędowe stają się coraz mniejsze, przy czym oczywiście chodzi tu o zmniejszanie gabarytów przy zachowaniu stałej gęstości mocy. Jest to o tyle istotne, że przemienniki są często montowane obok siebie, stosowane w systemach rozproszonych, gdzie dodawane są do niewielkich szafek sterowniczych czy wręcz nadbudowywane bezpośrednio na silnikach. Stąd też mniejszy, ale cały czas wydajny i funkcjonalny napęd jest produktem preferowanym.

W przypadku rozwoju funkcjonalności należy wskazać dwa trendy. Pierwszym jest integracja w napędach dodatkowych komponentów (filtry aktywne, rezystory hamujące) oraz większych podzespołów (moduły odzysku energii i zwrotu energii do sieci), które rozszerzają cechy funkcjonalne urządzeń. Drugi dotyczy zwiększania możliwości w zakresie sterowania. Nowoczesne napędy pozwalają na używanie wielu trybów kontroli pracy silników, wykorzystanie zaawansowanych algorytmów sterowania oraz obsługę różnych typów silników (trendem jest zapewnianie możliwości pracy z silnikami z magnesami trwałymi już nawet podstawowych wersji napędów). Do tego dochodzi rozwój w zakresie możliwości komunikacji z użytkownikiem (np. różne wersje językowe) czy funkcji konfiguracji seryjnej urządzeń. Pojawia się tu również modułowość, która dotyczy możliwości stosowania różnych wersji np. interfejsów sieciowych czy innych podzespołów.

Często wskazywanym trendem dotyczącym technologii urządzeń napędowych był wzrost ich możliwości komunikacyjnych. Respondenci wymieniali m.in. możliwość komunikacji przez Ethernet i w innych standardach (np. IO-Link), a także wykorzystanie protokołów komunikacyjnych do obsługi IoT. Obecnie, w epoce Przemysłu 4.0, niewątpliwie transmisja danych z wykorzystaniem sieci wysokiego poziomu staje się czymś koniecznym, bowiem umożliwia łatwe włączanie napędów w większe systemy. Komunikacja taka pozwala też na zdalne sterowanie napędami, ich zdalny monitoring, a także zapewnianie informowania o ew. problemach (predykcja awarii). Dostawcy napędów coraz częściej rozbudowują je o możliwości komunikacji bezprzewodowej i sterowania z wykorzystaniem urządzeń mobilnych. Stosowane tu mogą być różne standardy, przy czym preferowana jest komunikacja na bliskie odległości – np. z wykorzystaniem interfejsów Bluetooth czy NFC.

Z napędami integrowane są też moduły logiczne, a nawet kompletne sterowniki PLC. Pozwala to na niezależną pracę przemienników w systemach rozproszonych i niewielkich maszynach. Istotną cechą nowoczesnych napędów są wreszcie zintegrowane funkcje bezpieczeństwa (bezpieczne wyłączanie momentu, bezpieczne zatrzymanie, kontrolowanie prędkości bezpiecznej i inne). Stosowanie tego typu rozwiązań, oprócz zapewniania bezpieczeństwa i zgodności z przepisami, pozwala uprościć konstrukcję całego systemu automatyzacji maszyny.

Podsumowując – można uznać, że o ile podstawowa funkcjonalność przemienników znacząco się nie zmienia, o tyle producenci kładą nacisk na zwiększanie funkcjonalności (uniwersalności), efektywności i ergonomii tych urządzeń. Zmiany te mają zaś charakter ewolucyjny.

W zakresie trendów dotyczących silników elektrycznych listę odpowiedzi zdominowały wskazania związane z energooszczędnością. Jest ona osią rozwoju branży już od wielu lat i ma to związek z potrzebami oszczędności energii elektrycznej oraz realizacją wymogów związanych z ekoprojektem silników elektrycznych. Na ten temat pisaliśmy w APA już wielokrotnie, szczególnie gdy wchodziły w życie kolejne przepisy dotyczące klas sprawności. Dzisiaj, zgodnie z komentarzami respondentów, silniki klasy IE2 oraz IE3 (a czasami nawet IE4) to już wyroby standardowe. Pojawiło się natomiast kilka komentarzy dotyczących dalszego zwiększania energooszczędności – w kierunku silników z magnesami trwałymi klasy IE5. Sumarycznie zaś wskazania związane z oszczędnością energii obejmowały ponad 80% odpowiedzi, kolejne pozycje listy zajęły zaś m.in.: miniaturyzacja, decentralizacja oraz możliwości integracji z falownikami.

Marek Bukieda


 Yaskawa

  • Jakie są najczęstsze zastosowania przemienników częstotliwości? Jak wygląda rynek z nimi związany?

Polski rynek przemienników częstotliwości jest dość stabilny. Wielu producentów maszyn sięga po rozwiązania markowych firm, aby móc eksportować urządzenia za granicę. Wysokie ceny energii dodatkowo napędzają stały i stabilny wzrost branży napędów AC.

Przemienniki małej mocy trafiają przede wszystkim do producentów maszyn i aplikacji HVAC. Z kolei moce ponad 30 kW to rynek klientów finalnych. O ile wielu odbiorców OEM zwraca uwagę na niską cenę oraz pewność działania, bezawaryjność, o tyle klienci końcowi preferują przede wszystkim sprawdzonych dostawców, którzy zapewniają dobry serwis.

  • Jakie są problemy eksploatacyjne omawianych urządzeń i jakie są nowości w branży?

Duża liczba zainstalowanych napędów AC prowadzi niechybnie do zakłóceń w sieci. Stąd też konieczność oferowania zintegrowanych filtrów EMC klasy C1 i C2. Od lat również konieczne jest oferowanie napędów zapewniających możliwość bezpiecznego zatrzymywania. Wejście safety STO to już coś standardowego. Nowością staje się natomiast wejście USB do programowania nie tylko z komputera, ale również z urządzeń mobilnych, takich jak tablet czy smartfon.

  • A co z silnikami? Jakie kupują polscy klienci i jak wyglądają tu kwestie energooszczędności?

Przeważają silniki indukcyjne od polskich dostawców. Z kolei silniki synchroniczne z magnesami trwałymi to głównie dostawcy zagraniczni. Przy doborze silników istotne są cena i dostępność, znaczenie ma również kompleksowość oferty.

Niestety krajowi odbiorcy rzadko kiedy wybierają droższe silniki w wyższej klasie energetycznej. Nasza firma oferuje silniki synchroniczne w klasie IE4+, ale nie są to popularne rozwiązanie z uwagi na cenę. W przyszłości z pewnością będzie rosło zainteresowanie silnikami synchronicznymi, ale muszą to wymusić sami odbiorcy.

SYTUACJA NA RYNKACH

 
Rys. 4 Najważniejsze dla lokalnych odbiorców cechy urządzeń napędowych

W APA regularnie publikujemy analizy branży napędów i silników elektrycznych, co daje możliwość porównywania wyników badań. Dotyczy to przede wszystkim ocen koniunktury na rynku, o którą każdorazowo pytamy dostawców (rys. 4). O ile dwa lata temu sytuacja w branży oceniana była wyjątkowo korzystnie, o tyle dzisiaj postrzegana jest ona jako słabsza – porównywana z tą z okresu 2013‒2014. Można się spodziewać, że jako pokłosie epidemii koronawirusa nastąpi jej dalsze pogarszanie się, co związane będzie z mniejszą liczbą inwestycji i niższym zapotrzebowaniem na maszyny. O niekorzystnym kierunku zmian dodatkowo informują wyniki pytania o trendy w branży, które przedstawiono na rysunku 5. Co piąty respondent uznał, że sytuacja pogarsza się, choć też większość stwierdziła, że nie ma tu większych zmian.

Pytanie o wartość rynku krajowego przyniosło wyniki podobne do tych, jakie podawane były w poprzednich raportach. W przypadku przemienników częstotliwości pojawiały się wartości od kilkunastu mln zł aż do miliarda, przy czym średnia wyniosła 300‒360 mln zł rocznie (zależnie od ujęcia w danych wskazań skrajnych), zaś mediana – 300 mln zł. W przypadku silników elektrycznych odpowiedzi było mniej, ale ich rozrzut był analogiczny. W tym przypadku średnia znalazła się w obszarze 350‒440 mln zł, zaś mediana to 450 mln zł. Wyniki te są zbliżone lub większe w porównaniu do danych publikowanych w raporcie w 2018 roku. Wtedy średnia dla napędów wyniosła 300‒330 mln zł, a dla silników – 330‒380 mln zł. Jednocześnie, sięgając do starszych raportów publikowanych w APA, można mówić o ciągłych, choć relatywnie niewielkich wzrostach w przypadku każdej z omawianych branż.

 
Rys. 5

PRODUCENCI I DYSTRYBUTORZY TECHNIKI NAPĘDOWEJ

Konkurencja w branżach produkcji oraz dystrybucji urządzeń napędowych zawsze uznawana była za silną i to się nie zmienia. Jako taką określiła ją zdecydowana większość ankietowanych. Jedynie jedna na pięć osób stwierdziła, że jest ona standardowa, a więc podobna do tej w innych obszarach rynku (patrz rys. 6). Są to wyniki zbliżone do tych uzyskiwanych w poprzednich raportach publikowanych w APA. Znamienne jest również to, że typowo jako trudniejszy traktowany jest rynek dystrybucji napędów elektrycznych, czyli przede wszystkim związany z popularnymi przemiennikami częstotliwości.

 
Rys. 6

W raporcie prezentujemy informacje o blisko 50 dostawcach, przy czym są to firmy znane czytelnikom APA, które w większości pojawiały się już w poprzednio publikowanych badaniach. Na ową grupę składają się zarówno firmy międzynarodowe, które obecne są w Polsce poprzez swoje oddziały lokalne i partnerów, producenci krajowi, jak też liczni dystrybutorzy produktów. Oczywiście podział ten jest poniekąd umowny, bowiem wielu dostawców oferuje dzisiaj nie tylko produkty czy kompletacje, a wraz z nimi usługi, wykraczając poza typową rolę dystrybutora.

Nowością w raporcie jest druga tabela raportowa dotycząca dostawców niewielkich silników prądu stałego i osprzętu do nich. Zdecydowaliśmy się umieścić to zestawienie z powodu konieczności uporządkowania wiedzy o rynku. O ile bowiem serwonapędom oraz silnikom skokowym poświęcamy odrębne raporty, o tyle wersje prądu stałego – w tym bardzo popularne silniki BLDC – nie miały nigdy odrębnego opracowania. Tym razem ujmujemy te produkty oraz ich dostawców w prezentowanej tabeli.

POPULARNE W POLSCE MARKI

Chociaż na rynku napędowym w Polsce pojawiają się regularnie nowi dostawcy napędów, w branży mamy do czynienia z dużą stabilnością jeżeli chodzi o preferowane przez odbiorców marki produktów. Można stwierdzić, że rynek jest podzielony pomiędzy grupę dostawców, w tym głównie producentów markowych.

 
Rys. 7

W zakresie przemienników częstotliwości niezmiennie najpopularniejszymi urządzeniami są te wytwarzane przez firmy europejskie. Liderem zestawienia zaprezentowanego na rysunku 7 jest duński Danfoss, w pierwszej trójce znalazły się też dwie firmy z obszaru niemieckojęzycznego – ABB oraz Siemens. Oferują one znacznie szerszy asortyment produktów automatyki i napędów, w tym również wersje średnionapięciowe. Kolejne miejsca należą m.in. do LS Industrial Systems, SEW-Eurodrive, Lenze, Schneider Electric, Eaton, Astraada, Yaskawa i Allen-Bradley (Rockwell Automation).

Popularność marek silników elektrycznych przedstawiono na rysunku 8. W tym przypadku można mówić o kilku wiodących firmach, które również popularne są na rynkach europejskich i globalnych. Specyfiką jest tu jednak rozpoznawalność polskich producentów, takich jak Besel, Celma, Indukta czy ATB Tamel. Trzy pierwsze marki należą do Grupy Cantoni Motor, z kolei ATB Tamel to obecnie własnościowo część holdingu Wolong Electric. Wymieniona grupa została ex aequo z Siemensem wytypowana jako lider omawianego zestawienia. Bardzo wysoko znalazły się też firmy Lenze, SEW-Eurodrive, ABB oraz Nord. Należy tu zaznaczyć, że podane informacje dotyczą rozpoznawalności omawianych firm, a nie ich udziałów rynkowych.

 
Rys. 8 Najpopularniejsze w Polsce marki przemienników częstotliwości – zestawienie nie odzwierciedla udziału wymienionych firm w rynku

BRANŻA MASZYNOWA I SEKTOR HVAC

Próba prognozowania zmian w najbliższych miesiącach i latach jest, ze względu na obecną sytuację, trudna i obarczona niewiadomymi. Pod względem aplikacji urządzeń napędowych w branży zmieni się prawdopodobnie niewiele. Rynkami mającymi być głównymi odbiorcami omawianych produktów wytypowane zostały przez naszych respondentów sektory: HVAC, maszynowy oraz motoryzacyjny (rys. 9). Są to branże tradycyjnie kupujące silniki i napędy, a odpowiedzi były tu podobne, jak w ostatnim raporcie, przy czym odnotować można zmniejszenie się liczby wskazań związanych z motoryzacją. Ważnymi obszarami pozostaną również: energetyka, sektor wod-kan, przemysł spożywczy, aplikacje intralogistyczne oraz związane z branżami drzewną i rolniczą. Mamy tu do czynienia z tzw. długim ogonem – występowaniem dużej liczby specyficznych, nieraz niszowych zastosowań.

 
Rys. 9 Najpopularniejsze w Polsce marki silników prądu przemiennego – zestawienie nie odzwierciedla udziału wymienionych firm w rynku; w przypadku Cantoni Group do wyniku wliczono również wskazania należących do grupy firm takich jak: Besel, Celma, Emit oraz Indukta
 
Rys. 10 Najbardziej perspektywiczne branże będące odbiorcami przemienników częstotliwości i silników prądu przemiennego

Dużą niewiadomą jest natomiast wpływ na rynek dekoniunktury spowodowanej problemami gospodarczymi wynikającymi z epidemii koronawirusa. Dzisiaj jest za wcześnie, aby o tym mówić z dużą pewnością, natomiast przynajmniej w perspektywie roku trudno spodziewać się wyklarowania sytuacji ekonomicznej, przez co część inwestycji i zakupów może być wstrzymywana. Polska jest wprawdzie w tej komfortowej sytuacji, że liczba branż przemysłowych i występujących w nich zastosowań silników oraz napędów jest duża, przez co negatywny wpływ na określone sektory (np. tymczasowe wstrzymanie wiosną produkcji motoryzacyjnej) nie jest u nas tak silnie widoczny, jak choćby u południowych sąsiadów. Z drugiej strony nasz rynek i działające na nim firmy są włączone w globalną sieć gospodarczą, w efekcie czego tutejsza koniunktura zawsze stanowiła będzie pochodną zmian na świecie. Proponuję zatem w najbliższych miesiącach śledzić rozwój sytuacji gospodarczej na poziomie makro, bowiem to ona będzie jednym z wyznaczników trendów również w omawianej branży.

 

Zbigniew Piątek

Źródłem wszystkich danych przedstawionych w tabelach oraz na wykresach są wyniki uzyskane w badaniu ankietowym przeprowadzonym wśród firm działających w polskich branżach związanych z produkcją i dystrybucją przemienników częstotliwości, softstartów oraz silników prądu przemiennego.

Prezentacje firmowe

Polecane

Nowe produkty

Zobacz również