Temat miesiąca

Nowoczesna produkcja wymaga szybkich, precyzyjnych i niezawodnych rozwiązań w zakresie sterowania ruchem. Wszystko to zapewniają serwonapędy, które dzięki temu stały się kluczowymi elementami zaawansowanych linii technologicznych. W artykule przedstawiamy ich główne komponenty, wyzwania towarzyszące ich kompletowaniu i eksploatacji, a także przykłady aplikacji.

Zakłady z sektora przetwórstwa ropy naftowej, gazu i chemikaliów opierają swoją działalność produkcyjną na zaawansowanych systemach automatyki i pomiarów, które gwarantują sprawność, wydajność i bezpieczeństwo procesów. W artykule przybliżamy najnowsze rozwiązania technologiczne, które odgrywają kluczową rolę w optymalizacji wydobycia, transportu oraz przetwarzania surowców.

Przekładnie to komponenty mechaniczne służące do przenoszenia ruchu z napędu na element napędzany wraz z jednoczesną zmianą parametrów ruchu (prędkości, momentu obrotowego). Gdy są zintegrowane z silnikiem i dodatkowymi elementami (sprzęgło, hamulec), tworzą motoreduktory – kompaktowe jednostki napędowe. W artykule przedstawiamy różne rodzaje przekładni i wyjaśniamy, jakie są zalety zintegrowanego rozwiązania w postaci motoreduktora.

Rdzeniem współczesnego przemysłu – opartego na automatyzacji i cyfryzacji – jest możliwość niezawodnego przesyłania zasilania, sygnałów oraz danych. Kable oraz przewody, choć często niedoceniane, mają w tym zakresie znaczenie fundamentalne. Ich asortyment obejmuje wersje od wytrzymałych kabli i złączy zasilających maszyny po delikatne przewody sygnałowe oraz światłowodowe do transmisji danych. W branży przemysłowej i maszynowej dodatkowo często wykorzystywane są kable wysoce specjalizowane – np. do aplikacji w ruchu oraz pracy w obszarach wysokotemperaturowych. Ich właściwy dobór, instalacja oraz serwisowanie mają bezpośredni wpływ na wydajność, ciągłość i bezpieczeństwo produkcji. W artykule wyjaśniamy, na co zwrócić uwagę, wybierając do aplikacji przemysłowych zarówno kable, jak też stanowiące ich uzupełnienie złącza oraz osprzęt kablowy.

Trwa czwarta rewolucja przemysłowa. Fabryki przechodzą transformację, zmieniając się w cyberfizyczne systemy połączonych ze sobą obiektów oraz systemów informatycznych odpowiedzialnych za ich monitorowanie i analizę pracy. Zmienia to wydajność oraz elastyczność produkcji, pozwalając też na jej personalizację na masową skalę. Aczkolwiek warunkami przemiany są m.in.: dostępność danych, możliwość ich przetwarzania, obróbki i prezentacji. A to staje się coraz łatwiejsze dzięki nowym technologiom – sieciom TSN i 5G, protokołowi OPC, sztucznej inteligencji oraz rzeczywistości rozszerzonej.

Warunki panujące w przemyśle oraz wielu miejscach poza nim – w pojazdach szynowych, na statkach czy też na budowach, są często niekorzystne dla maszyn i urządzeń. Ekstremalnie wysokie oraz niskie temperatury, zapylenie, wilgoć, chemikalia czy drgania powodują awarie i przyspieszają zużywanie się wyposażenia. Stąd też, aby zapewnić jego jak najdłuższe i bezpieczne funkcjonowanie, stosuje się odpowiednie rozwiązania konstrukcyjne, a także specjalnie dobrane wyposażenie i automatykę. Przedstawiamy omówienie tych zagadnień, w szczególności w kontekście przemysłu, sektora budowlanego i rolnictwa.

Intralogistyka oraz logistyka zakładowa obejmują rozwiązania w zakresie organizacji, realizacji i optymalizacji wewnętrznego przepływu materiałów oraz produktów w magazynach i na liniach produkcyjnych. Zagadnienia te są kluczowe dla zapewniania wydajności i ciągłości funkcjonowania przedsiębiorstw. Również w związanej z nimi branży technologicznej regularnie wprowadzane są innowacje, przykładowo autonomiczne roboty mobilne, a także modernizuje się urządzenia i systemy o już ugruntowanej pozycji – takie jak wózki widłowe czy przenośniki taśmowe. Przedstawiamy kompendium dotyczące tytułowej tematyki.

Regulacja prędkości obrotowej maszyn i urządzeń możliwa jest na kilka sposobów. Relatywnie najprostszym jest wykorzystanie silnika wielobiegowego, ewentualnie uzupełnienie układu przeniesienia napędu o przekładnię. W przypadku niektórych systemów – np. wentylatorów – stosować też można dławiki. Rozwiązaniem znacznie efektywniejszym energetycznie jest wykorzystanie przemienników częstotliwości. Sterują one pracą silników poprzez odpowiednie modyfikacje napięcia i częstotliwości zasilającego je prądu przemiennego. Umożliwia to zmiany prędkości oraz momentu obrotowego, pozwala też na realizację różnorodnych funkcji całego układu. Przedstawiamy kompendium nowoczesnych napędów elektrycznych.

Identyfikowalność to w przemyśle możliwość śledzenia materiałów oraz produktów od surowców i podzespołów, po gotowe wyroby – w całym procesie ich produkcji, a także w ramach łańcucha dostaw. Identyfikowalność to również możliwość zarządzania aktywami przedsiębiorstwa – przykładowo narzędziami i maszynami. Przez lata w tym zakresie nastąpił duży postęp. Dzięki rozwojowi technik znakowania, automatyzacji odczytu oznaczeń i transmisji oraz analizy danych do lamusa odchodzą często niedokładne i ręcznie tworzone rejestry papierowe.

Starzenie się wielu społeczeństw oraz braki pracowników, którzy mogą być oddelegowani do zadań powtarzalnych czy obciążających fizycznie, to dzisiaj częste problemy w przemyśle oraz branży magazynowej. Odpowiedzią na nie są automatyzacja i robotyzacja, w przypadku których ma zresztą miejsce nieustanny postęp techniczny. Dzięki niemu, poza tradycyjnymi robotami przemysłowymi, odgrodzonymi i zaprogramowanymi do wykonywania konkretnych zadań, przybywa maszyn pracujących z ludźmi ramię w ramię oraz takich, które podejmują decyzje autonomicznie. Roboty popularyzują się również poza fabrykami i magazynami – przykładowo w medycynie.

Rozdzielnice niskiego napięcia to zespoły urządzeń elektroenergetycznych do rozdziału energii elektrycznej, łączenia oraz ochrony obwodów zasilania i odbiorczych. Stanowią nagromadzenie łączników, współpracującego sprzętu sterowniczego, sygnalizacyjnego, zabezpieczającego i regulującego oraz elementów konstrukcyjnych. W artykule przedstawiamy wybrane kwestie z zakresu zgodności rozdzielnic z obowiązującymi przepisami i przykłady aparatury nn w nich instalowanej.

Kiedy wraz z końcem grudnia 2009 roku zaczęła obowiązywać dyrektywa maszynowa 2006/42/WE, było to ważnym wydarzeniem w branży przemysłowej. Po latach przyszedł czas na jej weryfikację i zmianę, czego rezultatem jest nowe, unijne rozporządzenie w sprawie maszyn. Zostało ono opublikowane w czerwcu 2023 roku i zastąpi dyrektywę maszynową 20 stycznia 2027 roku. Oznacza to, że producenci, integratorzy, ale też użytkownicy maszyn mają trzy lata na przygotowanie się do zmiany.