Szkoleń dla pracowników przemysłu nie jest łatwo sklasyfikować – grupy docelowe niektórych są szerokie, innych sprofilowane, a poza tym często się pokrywają. Chcąc mimo to wprowadzić przynajmniej ich ogólny podział, wyróżnić możemy te: skierowane do personelu określonych branż, dotyczące działów techniki, zagadnień lub technologii, przedstawiające specyfikę obsługi konkretnych maszyn, objaśniające przepisy albo normy, skierowane do różnych grup zawodowych z podziałem na dział zakładu i stanowisko. Dalej przedstawiamy przykłady tematów szkoleń zaliczanych do wymienionych kategorii.
Z czego szkoli się branża spożywcza?
Ze względu na charakter tytułowej gałęzi przemysłu przedmiotem szkoleń do niej adresowanych jest głównie jakość i higiena produkcji, w tym przepisy, które je standaryzują. Zagadnienia w ich trakcie poruszane to w związku z tym m.in.: klasyfikacja i przegląd źródeł zanieczyszczeń, które występują na liniach technologicznych, charakterystyka procesów produkcyjnych i wyposażenia parków maszynowych pod kątem wystąpienia takich zagrożeń, wymagania sanitarne dla sprzętu produkcyjnego i wyposażenia hal produkcyjnych, przegląd technik mycia/dezynfekcji, w tym w ramach procesów CIP/SIP, czyli na miejscu, bez demontażu, i zasady higieny, które obowiązują personel. Omawiane są oprócz tego przepisy krajowe, unijne i międzynarodowe, które dotyczą bezpieczeństwa produkcji żywności, pod kątem ich interpretacji, wdrożenia i dobrych praktyk. Najważniejsze z nich to wymogi: GHP (Dobrej Praktyki Higienicznej), GMP (Dobrej Praktyki Produkcyjnej), HACCP (Systemu Analizy Kontroli i Krytycznych Punktów Kontroli) i normy ISO 22000 dotyczącej systemu zarządzania bezpieczeństwem żywności.
Do grupy szkoleń skierowanych do określonej branży zalicza się też te z zakresu przetwórstwa tworzyw sztucznych. Przedstawiamy je w ramce.
Szkolenia dla branży tworzyw sztucznych
Szkolenia z zakresu tworzyw sztucznych oraz ich przetwórstwa organizują firmy szkoleniowe, instytuty badawcze, jak również przedsiębiorstwa, które się w tej dziedzinie specjalizują. W programie tego typu kursów przeważnie na początku omawiane są właściwości tytułowych materiałów. W zależności od stopnia szczegółowości tworzywa sztuczne charakteryzowane są na poziomie cząsteczkowym i/lub klasyfikowane ze względu na zastosowanie i ich cechy (mechaniczne, termiczne, chemiczne, optyczne, elektryczne), użytkowe (w stanie stałym) oraz przetwórcze (w stanie uplastycznienia). Prowadzący zwykle również wprowadzają kursantów w tematykę badania tych materiałów oraz metod ich rozpoznawania, manualnych i z wykorzystaniem przyrządów pomiarowych. Informacje na temat właściwości tworzyw sztucznych są przedstawiane w ramach oddzielnie organizowanych kursów lub stanowią wprowadzenie podczas szkoleń, które dotyczą ich przetwórstwa. W dalszej kolejności jest w ich trakcie prezentowany przegląd różnych metod ich obróbki, jak wtrysk i wytłaczanie i ich różnych wersji. Podczas zajęć im poświęconym standardowo omawia się przebieg danego procesu i budowę maszyn, na przykład wtryskarek, w zakresie ich wyposażenia podstawowego oraz oprzyrządowania dodatkowego. Poza tym poruszane tematy to m.in. problemy występujące w przetwórstwie tworzyw sztucznych i wskazówki, jak je rozwiązać. Uczestników tych szkoleń zainteresować też może tematyka projektowania i eksploatacji form wtryskowych. Organizowane są także zajęcia o zawężonej tematyce, na przykład dotyczące określonych grup produktów z tworzyw sztucznych (profili, folii), podczas których charakteryzowana jest ich specyfika i częste problemy w produkcji. Uzupełnienie opisywanych kursów stanowią szkolenia z projektowania elementów z tych materiałów oraz ich recyklingu. Osoby z branży produkcji i przetwórstwa tworzyw sztucznych zainteresują także z pewnością zajęcia z technologii druku addytywnego, które opisujemy w artykule. |
Szkolenia z pneumatyki
Szkolenia poświęcone działom techniki dotyczą m.in. szeroko pojętych: automatyki przemysłowej, hydrauliki oraz pneumatyki. W tym zakresie firmy szkoleniowe oferują zajęcia o różnym stopniu zaawansowania, od podstawowych po sprofilowane. Przykładowo na kursach, które zapoznają z podstawami pneumatyki, na początku zwykle omawiane są właściwości sprężonego powietrza i zalety oraz ograniczenia systemów pneumatycznych. Następnie przechodzi się do zagadnień z zakresu produkcji, przygotowania i dystrybucji sprężonego powietrza, m.in.: podziału, zasady działania, budowy i parametrów eksploatacyjnych sprężarek, doboru oraz zasad eksploatacji zbiorników sprężonego powietrza, przewodów i ich doboru i elementów, które przetwarzają energię pneumatyczną w pracę mechaniczną (siłowników).
W trakcie zajęć praktycznych kursanci są z kolei zapoznawani z popularnymi konfiguracjami układów pneumatycznych, jak siłowniki jednostronnego i dwustronnego działania. W zakresie kursów sprofilowanych natomiast popularne są na przykład te z elektropneumatyki. Przybliżają one uczestnikom m.in.: elektrozawory pneumatyczne, zasady bezpieczeństwa pracy w układach elektropneumatycznych, kryteria ich doboru i standardy ich dotyczące.
Kursy BHP – ogólne i zawężone
Określonej grupy zagadnień dotyczą z kolei szkolenia z bezpieczeństwa i higieny pracy. Ze względu na tematy oraz odbiorców wyróżnić można dwie grupy. Do pierwszej należą szkolenia zwiększające ogólną świadomość w zakresie BHP. Ich uczestnicy zaznajamiani są z przepisami i ogólnymi wymaganiami dotyczącymi pracy w warunkach o podwyższonym ryzyku. Poznają też różne typy zajęć niebezpiecznych, jak: praca na wysokości, pod napięciem, w pomieszczeniach zamkniętych, korzystanie z narzędzi i maszyn, w tym z ruchomymi elementami, kontakt z substancjami niebezpiecznymi i zagrożenie wybuchem i pożarem. Typowo w ramach tych kursów omawiane jest też oznakowanie na stanowiskach pracy informujące o zagrożeniach na nich występujących oraz środki ochrony indywidualnej. Ważnym tematem jest poza tym ocena ryzyka zawodowego. W ramach zajęć jej poświęcopoświęconych zwykle przedstawiane są, oprócz podstaw prawnych, tematy jak: sposoby identyfikowania zagrożeń, metody szacowania poziomu ryzyka zawodowego, środki je zmniejszające i sposoby ostrzegania personelu przed rozpoznanym niebezpieczeństwem i poszerzania jego świadomości na ten temat. Drugą grupę stanowią szkolenia ze specyfiki BHP na konkretnych stanowiskach pracy, na przykład dla operatorów maszyn.
Zakres szkoleń z druku 3D
Do kategorii szkoleń z technologii można zaliczyć te poświęcone wytwarzaniu addytywnemu – ponieważ stale zyskuje ono na znaczeniu, nie tylko wśród hobbystów, ale i w zastosowaniach specjalistycznych, oferta kursów w tym zakresie jest stale poszerzana. W zależności od stopnia zaawansowania uczestników i ich oczekiwań wyróżnia się szkolenia wprowadzające do techniki druku 3D, poświęcone specyfice poszczególnych metod wytwarzania oraz zwykle teoretyczno-praktyczne kursy z obsługi drukarek 3D i ich oprogramowania. We wszystkich przeważnie na początku przedstawia się podstawy technologii przyrostowych oraz ich porównanie z innymi (ubytkowymi, odlewami). Następnie charakteryzuje się oraz ze sobą zestawia różne metody zaliczane do grupy druku 3D. Te zazwyczaj klasyfikuje się ze względu na rodzaj materiału, z którego w danej technologii można wykonać wydruk. Niektóre firmy szkoleniowe poświęcają tej tematyce oddzielne kursy. Standardowo szczegółowo omawia się na nich metody druku z: metali, na przykład z proszków w technice laserowej, elektronowej i chemiczno-termicznej, z prętów i drutu przez napawanie, ekstruzję albo techniki hybrydowe, łączące druk 3D z obróbką CNC, z tworzyw sztucznych termoplastycznych metodami FDM (Fused Deposiotion Modeling) i FFF (Fused Filament Fabrication) i z żywic światłoutwardzalnych, w technice stereolitografii. W zakresie korzystania z drukarek 3D z kolei często omawiane tematy to: zasady eksploatacji (przygotowanie do wydruku, jego wyjęcie) i konserwacji, częste problemy i sposoby na ich rozwiązanie, zarządzanie drukowaniem z wielu drukarek albo na urządzeniach wielogłowicowych.
Firmy szkoleniowe organizują zarówno kursy z ogólnej obsługi tych urządzeń, jak i korzystania z drukarek konkretnych marek. Prezentowane jest również oprogramowanie tnące i sterujące. Dodatkowo charakteryzowane są różne techniki oraz trendy w obróbce wykończeniowej gotowych wydruków 3D.
Czego uczą na kursach obsługi robotów przemysłowych?
Szkolenia w zakresie tytułowych urządzeń zwykle dotyczą maszyn konkretnej marki. Mają kilka grup docelowych – zainteresowani nimi są użytkownicy, programiści oraz integratorzy robotów przemysłowych, jak i osoby odpowiedzialne za utrzymanie ruchu w zakładzie. W zależności od tego różnią się one poruszaną tematyką. W przypadku kursów dla użytkowników zwykle na wstępie podawane są informacje podstawowe, m.in. na temat budowy oraz parametrów. Bez względu na stopień zaawansowania kursantów standardowo w ramach tego rodzaju szkoleń przedstawiane są zagrożenia oraz zasady bezpiecznej pracy z robotami przemysłowymi. Użytkownikom wyjaśnia się też, jak podłączyć, uruchomić i wyłączyć robota oraz wprowadza w podstawy jego programowania online/offline. Na szkoleniach dla integratorów rozszerza się te zagadnienia i uzupełnia je o informacje pomocne w integracji i wdrażaniu stanowiska zrobotyzowanego, natomiast służbom utrzymania ruchu przybliża się kwestie związane z przeglądami okresowymi i codziennymi, resetowaniem robota, aktualizacją oprogramowania i przede wszystkim obsługą błędów. |
Szkolenia z obsługi obrabiarek
Do grupy szkoleń omawiających specyfikę obsługi konkretnego typu maszyn można zaliczyć kursy z obsługi i programowania obrabiarek sterowanych numerycznie. Ich grupą docelową są operatorzy oraz programiści CNC. Zazwyczaj na początkowych zajęciach przedstawiane są podstawy rysunku technicznego w obróbce skrawaniem. Następnie charakteryzowane są techniki obróbki. Przykładowe tematy poruszane na tym etapie to: budowa oraz kinematyka tokarki / frezarki, typy narzędzi tokarskich / frezarskich i ich charakterystyka, materiały wykorzystywane do produkcji narzędzi skrawających i ich charakterystyka, geometria tokarki / frezarki i jej punkty charakterystyczne, układ współrzędnych przedmiotu obrabianego. W temacie programowania obrabiarek CNC omawiane są z kolei m.in.
następujące zagadnienia: interpolacje liniowe oraz kołowe i tworzenie programów w oparciu na znormalizowanym języku zapisu poleceń dla urządzeń CNC (G-code). Na zajęciach praktycznych natomiast zwykle przedstawia się podstawy pracy z konkretnymi modelami centrów obróbczych z różnymi sterownikami, w tym: uruchamianie maszyny, jej inspekcję i konserwację, mocowanie narzędzi oraz przedmiotów obrabianych. Przeważnie na szkoleniach ogólnych w części praktycznej kursanci mają do dyspozycji obrabiarki ze sterownikami marek popularnych w branży CNC, z którymi najprawdopodobniej zetkną się w pracy (Sinumerik, Fanuc, Okuma, Heidenhain). Ponadto prowadzone są szkolenia dedykowane sprzętowi konkretnych producentów. Osoby szkolące się z technologii obróbki skrawaniem mogą też zainteresować kursy dla programistów CAD/CAM, na których nauczą się m.in. przygotowywać modele pod kątem toczenia i frezowania.
Do kategorii szkoleń dotyczących specyfiki obsługi konkretnego typu maszyn należą też m.in. kursy z obsługi robotów przemysłowych oraz użytkowania wózków samojezdnych AGV i autonomicznych robotów mobilnych AMR. Piszemy o nich w ramkach.
Mariusz Michalski
|
Program szkoleń z dyrektywy ATEX
Przykład szkoleń dotyczących konkretnych przepisów to te przedstawiające dyrektywę ATEX. Temat ten może zainteresować zwłaszcza pracowników branż: chemicznej, petrochemicznej, spożywczej, górniczej i innych, w zakładach których występuje zagrożenie wybuchem.
Typowo podczas kursów tego typu na wstępie przedstawiane są podstawy prawne. Najważniejsze dokumenty to obecnie: dyrektywa 1999/92/WE (dawniej ATEX 137, aktualnie pod nazwą ATEX 153) oraz dyrektywa 2014/34/UE (ATEX 114). Drugi dokument zastąpił dawniej obowiązującą dyrektywę 94/9/WE (ATEX 95). W ATEX 153 zebrano minimalne wymagania dla pracodawcy dotyczące BHP w związku z możliwością wystąpienia w miejscu pracy atmosfery wybuchowej. ATEX 114 natomiast dotyczy zasadniczych wymagań dla urządzeń oraz systemów ochronnych przeznaczonych do użytku w przestrzeniach zagrożonych wybuchem. Obie dyrektywy zostały wprowadzone do polskiego prawa, w 2010 i 2016, stosownymi rozporządzeniami. W trakcie szkoleń im poświęconym omawiane są: ich cele oraz zakresy stosowania, wymagania w nich zawarte, trudności w ich interpretacji oraz powiązania między nimi. Poza tym przedstawia się przykłady wypadków. Z zagadnień teoretycznych podaje się standardowo: definicję eksplozji i klasyfikację substancji niebezpiecznych. Na szkoleniach z ATEX można się też zwykle zapoznać z: zabezpieczaniami instalacji produkcyjnych przez niedopuszczanie do wytworzenia się atmosfery wybuchowej (detekcja gazów), zapobieganie zapłonowi atmosfery wybuchowej (detekcja płomieni), i metodami ograniczania efektów eksplozji oraz urządzeniami w wykonaniu przeciwwybuchowym (ich oznaczeniami, rozwiązaniami konstrukcyjnymi).
Tematy szkoleń z AGV i AMR
Wózki samojezdne AGV i autonomiczne roboty mobilne AMR stale zyskują na popularności w magazynach, ale i w produkcji. W szkoleniach ich dotyczących najwięcej miejsca poświęca się bezpieczeństwu użytkowania. Wśród najczęściej omawianych kwestii w tym zakresie wymienić można: metody sterowania, nawigacji i tryby pracy, systemy hamowania, zasady zachowania bezpiecznej prędkości i utrzymania stabilności pojazdów, podział obszaru pracy na strefy (na przykład: zagrożenia, z ograniczeniem, zamkniętą, załadunku i przeładunku), wyposażenie i urządzenia ochronne (skanery bezpieczeństwa, listwy naciskowe, urządzenia zatrzymania awaryjnego, bariery i kurtyny świetlne, systemy ostrzegania) oraz metody zabezpieczania ładunków. Przedstawia się też wymogi prawne dla projektantów i użytkowników wózków samojezdnych. Na wstępie przeważnie omawia się także budowę, zalety, funkcjonalność i przykłady wdrożeń AGV/AMR. |
Szkolenia dla personelu utrzymania ruchu
Szkolenia dla tytułowych pracowników dotyczą rozwiązywania problemów na liniach technologicznych i w parkach maszynowych, strategii utrzymania ruchu oraz sposobów jego optymalizacji. W ich trakcie w związku z tym omawiane są: przeglądy maszyn, techniki ich czyszczenia i konserwacji i metody pomiarowe. W zakresie strategii popularne są szkolenia z zarządzania ruchem zgodnie z TPM (Total Productive Maintenance), w czasie których są przedstawiane: definicja i cele tego podejścia, porównanie z innymi strategiami, zasady i koszty jego wdrożenia oraz wskaźniki charakteryzujące jego skuteczność: OEE (Overall Equipment Effectiveness), MTBF (Mean Time Between Failures), MTTR (Mean Time To Repair) i KPI (Key Performance Indicator).
Pracowników tego działu zainteresuje też z pewnością temat zarządzania kosztami, obejmujący: identyfikację źródeł strat, takich jak niewykorzystane maszyny, inne zasoby i słaba jakość produkcji i ich ograniczanie, planowanie budżetu i inwestycji. Liczne kursy dotyczą także organizacji pracy w zespole utrzymania ruchu, w tym komunikacji ze współpracownikami, podziału zadań, a potem egzekwowania ich wykonania czy rozwiązywania konfliktów.
Mateusz Troczyński
|
Anna Hońdo
|
Kursy na operatorów wózków widłowych
Przykładem szkoleń kierowanych do pracowników zakładów przemysłowych na konkretnych stanowiskach są te dla przyszłych operatorów wózków widłowych. Ich program jest narzucony przez Urząd Dozoru Technicznego (UDT) – opracowując go, powinno się uwzględnić minimalne wymagania dotyczące szkoleń z obsługi urządzeń transportu bliskiego (UTB). Można się z nimi zapoznać na stronie internetowej UDT. Wśród tematów, które trzeba obowiązkowo poruszyć, są: budowa oraz urządzenia zabezpieczające w UTB, czynności do wykonania przed rozpoczęciem pracy, w jej trakcie i po zakończeniu, sterowanie mechanizmami ogólnego przeznaczenia i tych specjalnych, sprawdzanie działania urządzeń zabezpieczających, hamulców, praca w warunkach nietypowych, wymogi bezpiecznej pracy oraz procedura postępowania w razie uszkodzenia albo nieszczęśliwego wypadku. Przeważnie informacje te są uzupełniane o wiadomości z dziedziny ładunkoznawstwa. Kursanci koniecznie odbywają też zajęcia praktyczne, na których uczą się operowania wózkiem widłowym i przeładowywania towarów z jego wykorzystaniem.
Szkolenia z Industry 4.0 i cyberbezpieczeństwa
Branża szkoleniowa, nie chcąc pozostać w tyle, podąża za najnowszymi trendami w przemyśle, w tym celu uzupełniając swoją ofertę o kursy dotyczące nowych technologii oraz wyzwań. Przykład pierwszych to Przemysł 4.0, a drugich cyberbezpieczeństwo zakładów przemysłowych. Szkolenia w zakresie Industry 4.0 przeważnie rozpoczynają się od podania ogólnej definicji, przedstawienia głównych koncepcji i omówienia perspektyw, technologicznych i ekonomicznych, jakie ten trend ze sobą niesie. Potem prezentowane są rozwiązania napędzające czwartą rewolucję przemysłową, w tym: Przemysłowy Internet Rzeczy, sztuczna inteligencja, zwłaszcza uczenie maszynowe, Big Data, cyfrowe bliźniaki, VR/AR, chmura, AGV/AMR, roboty współpracujące oraz ich aplikacje w fabrykach przyszłości. Przedstawiane są również porady odnośnie do ich wprowadzania w zakładzie, których uzupełnieniem są przykłady zrealizowanych wdrożeń. W trakcie szkoleń dotyczących tej tematyki omawiane są ponadto kompetencje, których wymagać się będzie od inżynierów w związku z czwartą rewolucją przemysłową. |
Egzaminy, certyfikaty odbycia szkolenia
UDT nakłada wymagania na program szkoleń dla operatorów wózków widłowych, ponieważ żeby uzyskać taki status prawnie, konieczne jest zdanie egzaminu potwierdzającego umiejętności nabyte w czasie kursu. Organizatorzy takich szkoleń, wychodząc naprzeciw potrzebom kursantów, często biorą na siebie wszystkie formalności związane z ustaleniem terminu egzaminu, który należy zdać przed komisją powołaną przez dyrektora Urzędu Dozoru Technicznego. Również inne szkolenia mogą upoważniać do podejścia do egzaminu organizowanego przez uprawnioną jednostkę – o informacje o tym, czy istnieje możliwość formalnego poświadczenia kompetencji zdobytych w temacie szkolenia, należy pytać jego organizatorów. Poza tym standardowo uczestnicy kursów uzyskują certyfikaty potwierdzające, że wzięli w nich udział, często w kilku językach, oprócz polskiego. Wybierając firmę szkoleniową, warto jest się też upewnić, że dane przedsiębiorstwo wdrożyło procedury wymagane przez normę ISO 29990 – przyjęcie tego międzynarodowego systemu zarządzania jakością na potrzeby kształcenia i szkolenia stanowi gwarancją usług na wysokim poziomie.
Szkolenie zamknięte...
Szkolenia mogą mieć różną formę. Najpopularniejsze z nich to: zamknięte, otwarte, teoretyczne i praktyczne. Szkolenia zamknięte zazwyczaj realizowane są dla grup kilku–kilkunastoosobowych, przeważnie pracowników tego samego przedsiębiorstwa albo członków tej samej organizacji. Ich program, forma, czas trwania oraz liczebność grup są zwykle dostosowane do zadeklarowanych potrzeb uczestników. Ponadto miejsce i terminy zajęć ustalane są indywidualnie. Tego rodzaju kursy najbardziej opłaca się wybrać, jeśli przeszkolonych ma zostać więcej osób. Czasem też wymagać tego może specyfika zagadnienia będącego tematem zajęć. Przykładowo zdarza się, że zorganizowanie szkolenia zamkniętego na życzenie jest jedyną możliwością, jeżeli trzeba usystematyzować, poszerzyć albo zaktualizować wiedzę pracowników na temat, który w ich pracy jest niezbędny, lecz generalnie jest niszowy i z powodu jego małej popularności w tym zakresie nikt powszechnie nie szkoli. Poza tym, jeżeli w czasie kursu będą poruszane kwestie poufne, jak tajemnice handlowe czy zastrzeżone szczegóły rozwiązań technicznych, podczas szkolenia zamkniętego łatwiej o zachowanie tajemnicy. Z drugiej strony jednak ta forma jest zwykle nieopłacalna przy małej liczbie kursantów. Liczyć się trzeba też z tym, że nie będzie możliwa wymiana doświadczeń z osobami spoza danej organizacji.
…Czy otwarte?
Druga forma, szkolenia otwarte, też ma zalety i wady. Jeżeli chodzi o pierwsze najważniejsze, to zwykle niższy koszt i opłacalność nawet w przypadku oddelegowania na kurs pojedynczych osób, większa różnorodność tematów do wyboru i, dzięki temu, że w szkoleniu uczestniczą pracownicy i przedstawiciele różnych firm i organizacji, możliwość nawiązania nowych kontaktów biznesowych i wymiany doświadczeń zawodowych. Z drugiej strony liczyć się trzeba z takimi ograniczeniami, jak ustalone na "sztywno": termin, miejsce i czas trwania szkolenia, co wiąże się z dodatkowymi wydatkami na przejazd, nocleg i wyżywienie, jak również program. To ostatnie bywa problemem, ponieważ tematyka kursów otwartych z konieczności jest zwykle ogólna i często uproszczona, by materiał był zrozumiały dla wszystkich uczestników, którzy mogą się w różnym stopniu w danym zagadnieniu orientować.
W teorii i w praktyce
Jeśli natomiast chodzi o podział na szkolenia teoretyczne i praktyczne, w pierwszych zajęcia mają charakter wykładu, obecnie standardowo już w formie prezentacji multimedialnej. W drugich zaś odbywają się najczęściej w laboratorium, gdzie kursanci mają okazję przećwiczyć i utrwalić zdobytą wiedzę, pojedynczo albo pracując w grupach, na maszynach i sprzęcie związanym z tematem kursu. W przypadku szkoleń, w których praktyka ma kluczową rolę w przyswojeniu informacji teoretycznych, wybierając firmę szkoleniową, warto sprawdzić jej ofertę również pod kątem wyposażenia stanowisk do ćwiczeń. Ważna jest jego różnorodność, co pozwoli na nabycie doświadczenia na sprzęcie różnych producentów, jeśli szkolenie nie dotyczy urządzeń konkretnej marki, nowoczesność i zgodność z najnowszymi standardami branżowymi. Istotne jest też to, kto będzie prowadził szkolenia – w tych dla przemysłu doświadczenie w stosowaniu albo wdrażaniu danego rozwiązania jest bowiem równie ważne, jak wiedza teoretyczna na jego temat.
Marcin Sudomir
|
Kamil Renkowski
|
Szkolenia w reżimie sanitarnym
Pandemia wpłynęła na wiele dziedzin naszego życia – branża szkoleń nie była pod tym względem wyjątkiem. Początkowo z powodu koronawirusa wstrzymano szkolenia stacjonarne, tak jak inne działalności gromadzące dużą liczbę osób w jednym miejscu. Potem stopniowo zaczęto je wznawiać, ale oczywiście w reżimie sanitarnym. Zalecenia w tym zakresie opracowało Ministerstwo Rozwoju i Technologii wspólnie z Głównym Inspektorem Sanitarnym.
Zamieszczono je w dokumencie pt. Wytyczne dla organizatorów spotkań biznesowych, szkoleń, konferencji i kongresów w trakcie epidemii SARS-CoV-2.
Zalecenia te podzielono na cztery części. Pierwsza dotyczy zapewnienia bezpieczeństwa w miejscu spotkania, druga zagwarantowania bezpieczeństwa jego uczestnikom, pracownikom obsługi, dostawcom, a pozostałe sytuacji podejrzenia zakażenia koronawirusem pracowników, obsługi, uczestników wydarzenia. Przykładowe wytyczne to: dostosowanie liczby uczestników do obowiązujących przepisów i jej kontrolowanie, rozmieszczenie wyposażenia (krzeseł, stołów, sceny), tak by zapewnić dystans przynajmniej 1,5 m pomiędzy uczestnikami i uniemożliwienie im samodzielnego wyboru miejsc przez ich oznakowanie, udostępnienie odpowiedniej liczb dozowników z płynem do dezynfekcji. Trzeba też czyścić części wspólne i zapewnić odpowiednią wentylację. Pełny wykaz zaleceń jest dostępny pod adresem https://www.gov.pl/web/rozwoj-technologia/spotkania-biznesowe-szkolenia-konferencje-i-kongresy.
Jadwiga Woźnik
|
Poza ograniczeniami pandemia paradoksalnie może także wprowadzić nową jakość w szkoleniach. Przede wszystkim, co od razu rzuca się w oczy, kiedy przegląda się strony internetowe firm szkoleniowych, spopularyzowała te w formie online.
Ich zaletą jest możliwość odbycia kursu w zaciszu domowym albo w biurze, bez konieczności przemieszczania się, z czym zawsze wiąże się jakaś strata sił i czasu. Co więcej, biorąc udział w szkoleniu zdalnym łatwiej jest o skupienie, jeśli normalnie rozprasza nas obecność innych osób, które na przykład w sali siedząc za nami, mogą wymieniać między sobą uwagi.
Chociaż cisza i spokój niewątpliwie sprzyjają przyswajaniu wiedzy, dzięki czemu platformy e-learningowe z nagranymi wcześniej kursami zyskują na popularności, organizatorzy szkoleń online starają się stwarzać uczestnikom namiastkę "prawdziwych" szkoleń, organizując wydarzenia live. W ich trakcie uczestnicy mają podgląd na salę wykładową, widząc i słysząc, co się tam dzieje, a jednocześnie śledząc na ekranie treści prezentowane przez prowadzącego. Aby kursy na żywo online w porównaniu ze stacjonarnymi nie wypadały gorzej, zapewnia się też ich użytkownikom możliwość interakcji. Dzięki temu mogą zadawać pytania i uczestniczyć w dyskusji pomiędzy prowadzącymi i innymi uczestnikami. Poza tym wykorzystuje się symulacje i techniki zdalnego dostępu pozwalające na wykonywanie ćwiczeń w warunkach jak najbardziej zbliżonych do rzeczywistych.
Jerzy Kustra
|
Podsumowanie
Poza tym przewiduje się, że pandemia przyczyni się do spopularyzowania się nowych technologii, dzięki którym szkolenia będą nie tylko bezpieczne, ale i skuteczniejsze. Chodzi przede wszystkim o wirtualną i rozszerzoną rzeczywistość. Oferta firm szkoleniowych w tym zakresie stopniowo się rozszerza, technologia VR/AR ma bowiem w tym zastosowaniu szereg zalet. Przede wszystkim w czasie pandemii, gdy wszelkie kontakty międzyludzkie, nawet w reżimie sanitarnym, powinno się ograniczać, istotny jest fakt, że zajęcia może prowadzić wirtualny trener, a żeby pracownik wykonał ćwiczenia (których do końca zastąpić nie jest w stanie nawet zdalny kurs online na najwyższym poziomie), wcale nie musi w rzeczywistości dotykać maszyn ani mieć bezpośredniego kontaktu z innymi uczestnikami. Jednocześnie już obecny poziom zaawansowania sprzętu i oprogramowania VR/AR gwarantuje, że nie odczuje on wyraźnej różnicy w porównaniu z obsługą prawdziwych maszyn oraz co ważne, osiągnie takie same, jeżeli nie lepsze, wyniki. Ćwiczenia w wirtualnej rzeczywistości ponadto łatwiej można kontrolować pod względem wyników, jakie osiąga pracownik. To pozwala na śledzenie jego postępów.
Monika Jaworowska
